Оңтүстік Суданның Батыс Бахр-эль-Газаль штаты туралы ақпарат: географиясы, халқы, шекаралары, әкімдік орталығы – Вау қаласы. Судан және Орталық Африка Республикасымен көршілес.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Судан штаты
State of South Sudan
Батыс Бахр-эль-Газал – Оңтүстік Судандағы штат. Оның ауданы [аудан мөлшері] және 2008 жылы өткізілген даулы Судан санағына сәйкес, Оңтүстік Суданның ең сирек қоныстанған штаты болып табылады. Бахр-эль-Газал аймағының бір бөлігі. Оның астанасы – Вау. Штаттың солтүстігінде Суданмен және батысында Орталық Африка Республикасымен халықаралық шекаралары өтеді. Қазір Рага ауданының (Раджа деп айтылады) құрамына кіретін аймақ, "Дар-Фертит" деп белгілі тарихи аймақтың оңтүстік бөлігі еді.
Western Bahr el Ghazal is a state in South Sudan. It has an area of and is the least populous state in South Sudan, according to the controversial Sudanese census conducted in 2008. It is part of the Bahr el Ghazal region. Its capital is Wau. The state shared international borders with Sudan to the north and the Central African Republic to the west. The portion now occupied by Raga County (pronounced 'Raja') is the southern part of the historical region known as "Dar Fertit".
Тарих
Бұл мемлекет, әсіресе Рага округі, 18 ғасырдан бастап жақын маңдағы мұсылман сұлтандарының және 19 ғасырдың екінші жартысында Мамелюк Мысырының жүргізген құл саудасынан Оңтүстік Суданның ең көп зардап шеккен бөлігі болды. Рага округі – Оңтүстік Суданның мұсылман және арабтардың айтарлықтай саны бар жалғыз аймағы. Бағгара арабтарынан өзге, жергілікті мұсылман этносының тағы бір тобы – феррогелер (ферроге, т.б.). Дәстүр бойынша, Рага округінің солтүстік бөлігі «Бағгара белдеуіне» кіреді, ол – Сахельдің орталық бөлігінің 1400 шақырымдық кеңдігіндегі мал өсірумен айналысатын, араб тілінде сөйлейтін көшпелі тайпалардың маусымдық қоныс аудару аймағы. 1860 және 1870 жылдары құл саудасының өршуіне байланысты аймақтың халқы күрт азайды, 75 пайызға төмендеп, шамамен 400 000 адамды құрады. Халықтың азаюы Мысырдың құлдыққа ынталандыруынан туындаған соғыстарға байланысты бірнеше факторларға байланысты болды: тұрғындардың тұтқындалуы, босқындардың эмиграциясы және жұқпалы аурулар. 2008 жылғы халық санауы бойынша халық саны одан да төмен болды. Бұл, мүмкін, 1983-1999 жылдардағы екінші Судан азаматтық соғысының салдарынан болған болуы мүмкін, ол Оңтүстік Суданның көп бөлігін қиратты, екі миллион бейбіт тұрғынның өмірін алды және жүз мыңдаған босқындарды тудырды. Судан кезеңінде билік негізінен феррогелердің қолында болды, оның ішінде 1992 немесе 1993 жылдан 1997 жылға дейін Батыс Бахр әл-Газалды басқарған NIF-тің белсенді мүшесі Али Тамим Фартак та бар. Кейіннен ол Оңтүстік Дарфур облысының губернаторы, Электр энергетикасы және Білім министрі қызметтерін атқарды. Фартак қазір Ражаны азат ету үшін ислам қозғалысын жетекшілік етеді. 2015 жылдың қазан айында президент Салва Кирдің Оңтүстік Суданның 32 жаңа штатын құру туралы жарлығынан кейін Батыс Бахр әл-Газал екі жаңа штатқа – Лол және Вау штаттарына бөлінді. 2020 жылы Оңтүстік Судан азаматтық соғысы аяқталғаннан кейін бейбіт келісімге қол жеткізілген соң, Батыс Бахр әл-Газал Оңтүстік Суданның қалған он штаттарымен бірге қайта құрылды. Кир Сара Клето Хассанды губернатор етіп тағайындады, ол тағайындалған сегіз губернатордың ішіндегі жалғыз әйел болды.
This state, and Raga County in particular, was the part of South Sudan that was most affected by the slave trade conducted by nearby Muslim sultanates from the 18th century on and by Mameluk Egypt in the second half of the 19th century, and Raga County is the only part of South Sudan with a significant number of Muslims and Arabs. In addition to the Baggara Arabs, another local Muslim ethnic group is the Feroghe (Feroge, etc.). Traditionally, the northern part of Raga County falls within the "Baggara belt", the 1400 kilometer wide section of the central Sahel in which cattle herding Arabic speaking tribes conduct seasonal nomadic migrations. When the slave trade soared in the 1860s and 1870s, the region's population shrank dramatically, plunging by 75 percent to about 400,000. Depopulation was due to several factors all related to wars that were provoked by the upsurge in slaving promoted by Egypt, factors including: actual capture of inhabitants, emigration of refugees, and epidemics. The population according to the 2008 census was lower still. This may have been partly due to the second Sudanese civil war, 1983 1999, which devastated most of South Sudan, exacting a toll of two million dead civilians and hundreds of thousands of refugees. During the Sudanese era power was controlled mainly by the Feroghe, including the NIF stalwart Ali Tamim Fartak, who ruled Western Bahr al Ghazal from 1992 or 1993 until 1997. He later served as governor of South Darfur, as Minister of Electricity and as Minister of Education. Fartak currently leads the Islamic Movement for the Liberation of Raja. In October 2015, Western Bahr el Ghazal was split into two new states, Lol State and Wau State, following an act by President Salva Kiir to establish 32 new states of South Sudan. Following a peace agreement at the conclusion of the South Sudanese Civil War in 2020, Western Bahr el Ghazal was reestablished along with the rest of the original ten states of South Sudan. Kiir appointed Sarah Cleto Hassan as governor, and the only woman to be appointed of eight governors.
География
Батыс Бахр-эль-Газал Оңтүстік Суданның Бахр-эль-Газал аймағында орналасқан. Батысында Солтүстік Бахр-эль-Газал және Варап, оңтүстігінде Батыс Экваториямен шекаралас. Солтүстік жағынан Оңтүстік Дарфур және Шығыс Дарфур штаттарымен (Судан) шектеседі. Батысында Орталық Африка Республикасының Жоғарғы Котто және Жоғарғы Мбому аймақтарымен шекаралас. Бұл штат Кафия Кингиге құқық таласады, бірақ Судан үкіметі бұл аймақтың Оңтүстік Дарфурдың бір бөлігі екенін мәлімдейді. Лол өзені штат арқылы ағып өтеді.
Western Bahr el Ghazal is situated in South Sudan's Bahr el Ghazal region, bordering Northern Bahr el Ghazal and Warrap to the west and Western Equatoria to the south. To the north it shares a border with the states of South Darfur and East Darfur in Sudan. To the west it shares a border with Haute Kotto and Haut Mbomou in the Central African Republic. It claims Kafia Kingi, though this is disputed by the government of Sudan, which asserts the area is a part of South Darfur. The Lol River crosses through the state.
Демография
Жергілікті этностық топтарға луо, баланда буры, баланда вири, баланда уоюю жуку (баланда вири, баланда багари) кіреді. Баландалар – әр түрлі жерлерде қоныстанған бір халық, сондықтан Дем Зубиер, Багари, Базия және Тамбура – тайпалық емес, географиялық атаулар. Олар Батыс Экватория және Батыс Бахар-Эль-Газал штаттарында таралған. Луо, Ндого, Креш, Бай, Баггара арабтары және тағы да көптеген этностар болды. Олардың аттарындағы "Баланда" ортақ элементіне қарамастан, алғашқы екі этнос бір-бірімен байланысты емес. Батыс Бахр-эль-Газалда "Фертит халқының" бар екендігі жиі айтылғанымен, мұндай халық жоқ.
Local ethnic groups included the Luo, and Balanda Boor, Balanda Viri, Balanda Uoyu Juku (Balanda Viri, Balanda Bagari)( Balanda are one people settling in different locations hence Dem Zubier, Bagari, Bazia and Tambura are geographical names not tribal. they were found in both western Equatoria and Western Bahar El Ghazal states), Luo, Ndogo, Kresh, Bai, Baggara Arabs, and many others. Despite the common element "Balanda" in their names, the first two ethnicities are not related. Despite frequent mentions of the existence of a "Fertit people" in Western Bahr el Ghazal, there is no such people.
Округтер
Батыс Бахр-эль-Газал үш округке бөлінеді. Округтардың аумағы (км²) 2008 жылғы халық санағы бойынша халқы: Юр өзені – 10,032.22 км² – 127,771 адам, Рага – 61,792.46 км² – 54,340 адам, Вау – 19,251.27 км² – 151,320 адам.
Western Bahr el Ghazal is divided into three counties. County Area (km2) PopulationCensus 2008 Jur River 10,032.22 127,771 Raga 61,792.46 54,340 Wau 19,251.27 151,320
Округтар одан әрі Пайамдарға, содан кейін Бомаларға бөлінеді. Оңтүстік Судан Кафия Кингиді Батыс Бахр-эль-Газалдың құрамына жатқызады, бірақ Судан оны Оңтүстік Дарфурдың бөлігі деп санайды.
The counties are further divided into Payams, then Bomas. South Sudan claims Kafia Kingi as part of Western Bahr el Ghazal, though Sudan disputes it as a part of South Darfur.