Кіріспе
Фредерик Ричард Димблби (25 мамыр 1913 – 22 желтоқсан 1965) – ағылшын журналисі және хабаршысы, BBC-нің алғашқы соғыс тілшісі, кейін телеарнаның жетекші жаңалықтар комментаторы болды. "Панорама" бағдарламасын жүргізуші ретінде ол құрметті, бірақ терең зерттеулерге негізделген сұхбаттасу стилін қалыптастырды. Ресми қоғамдық шараларда ол терең ойлылықты және жан-жақты зерттеулер нәтижесінде туған шығармашылық көзқарастарды үйлестіре білді. Ол сондай-ақ түгел түнге созылған сайлау арнайы бағдарламаларында қызығушылықты сақтап тұруға қабілетті болды. Оның есімін еске алу үшін жыл сайынғы Ричард Димблби лекциясы құрылды.
Frederick Richard Dimbleby (25 May 1913 – 22 December 1965) was an English journalist and broadcaster, who became the BBC's first war correspondent, and then its leading TV news commentator. As host of the long running current affairs programme Panorama, he pioneered a popular style of interviewing that was respectful but searching. At formal public events, he could combine gravitas with creative insights based on extensive research. He was also able to maintain interest throughout the all night election specials. The annual Richard Dimbleby Lecture was founded in his memory.
Ерте өмір
Димблби Суррей графтығының Ричмонд қаласына жақын жерде Гвендолин Мейбл (Болвелл) мен Фредерик Джабез Джордж Димблбидің ұлы болып дүниеге келді. Ол Твикенхэмдегі The Mall School және Милл Хилл мектебінде білім алды. 1931 жылы өзінің мансабын Ричмонд және Твикенхэм Таймс газетінде бастады, оны 1894 жылы оның әкесі Фредерик Уильям Димблби сатып алған. Содан кейін ол Саутгемптондағы Southern Evening Echo газетінде жаңалықтар тілшісі болып жұмыс істеді, 1936 жылы BBC радиосына жаңалықтар тілшісі ретінде қосылды, Канаданың алғашқы Корольдік туры туралы хабарлады және олардың алғашқы соғыс тілшісі болды. Ол британдық экспедициялық корпусымен бірге Францияға барды және Эль-Аламейн шайқасы мен Нормандия жағалауларынан D күні қону кезінде хабар таратты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол RAF Бомбардировкалық командасының бақылаушысы ретінде жиырмаға жуық рейдке қатысты, оның ішінде Берлинге жасалған рейдте келесі күні эфирге шығару үшін түсініктемелер жазды. Ол дәстүрден тыс хабар таратуды тәжірибеге енгізген алғашқы журналистердің бірі болды, мысалы, Франциядағы ұрыс ұшақтарының рейдін сүйемелдейтін де Хавилленд Москито ұшағымен ұшып бара жатқанда немесе теңізшілердің костюмімен суға батқанда. 1945 жылдың сәуір айында BBC-нің соғыс тілшісі ретінде ол британдық 11-ші бронетанкті дивизияны Берген-Белсен концлагерін азат етуге сүйемелдеді, алғашқы хабарлардың бірін жасады. Ол көргендерін өте суреттей келіп сипаттағандықтан, BBC төрт күн бойы оның хабарын таратудан бас тартты, ол отставкаға кетуге қауіптенген кезде ғана оған келісті. Ол тағы бір хабарда соғыстың соңында Гитлердің рейхс-канцеляриясының қираған ішкі бөлмелерін сипаттады.
Телерадио мансабы
Соғыстан кейін Димблби теледидарға ауысып, бірте-бірте BBC-дің жетекші жаңалықтар комментаторына айналды. Ол, әдетте, 1953 жылы королева Елизавета II-нің таққа отыруы, сондай-ақ Георг VI, Джон Ф. Кеннеди және Уинстон Черчилльдің қосылу рәсімдері сияқты бірқатар маңызды қоғамдық оқиғаларға жасаған түсіндірмелерімен есінде қалған. Ол таққа отыру туралы «Елизабет – біздің патшайымымыз» атты кітап жазды, ол сол кезде көптеген мектеп оқушыларына тегін таратылды. 1948 жылы жарық көрген «Шұңқырдағы дауыл» атты лондондық қылмыстық романының авторы да ол. 1951 жылы алғашқы «Евровидение» телехабарына қатысып, 1961 жылы Совет Одағынан тікелей эфирдегі алғашқы телеарнаға қатысты. 1962 жылдың шілдесінде «Телстар» спутнигі арқылы АҚШ-тан тікелей эфирдегі алғашқы телесигналды көрсеткен арнайы бағдарламаны ұсынды. Ауыр салмақты журналистикадан өзге, «Жиырма сұрақ» (сарапшылар тобының мүшесі ретінде) және «Жолға түс» (өткізген бағдарламасы) сияқты жеңіл дыбысты радио бағдарламаларына қатысты. 1955 жылдан бастап «Панорама» ағымдағы істердің флагмандық бағдарламасын жүргізді. Осы бағдарламада ол журналистік шеберлігін толыққанды пайдаланып, сол кездегі маңызды тұлғалармен терең, бірақ сыпайы әңгімелер жүргізді, сонымен қатар бағдарламаның мәдениетті жүргізушісі болды. Берлиндегі Бранденбург қақпасының алдында, шығыс Германияның коммунистік билігі Берлин қабырғасын тұрғызғанға дейін бір апта бұрын тұрып, өзінің репортерлік дағдысын сақтап қалды. Димблбидің беделі оның оқиғаларды нақты сипаттау қабілетіне және оның қамтыған көптеген мемлекеттік шаралардың драмалық және поэзиялық сезімін білдіруіне негізделген. Мысалы, Вестминстер залында Георг VI-ның салтанатты жатқан жерін бейнелегенде, ол катафалқтың төрт бұрышында мүсіндердей тұрған күзетшілердің тыныштығын көрсетті, немесе Кеннедидің қосылу рәсіміндегі барабандарды сипаттады, ол олардың «адам жүрегінің соғуындай соғып тұрғанын» айтты. 1965 жылғы қаңтарда Черчилльдің қосылу рәсіміне жасаған түсіндірмесі оның соңғы мемлекеттік шарасы болды. Түсіндірмелерін дайындау үшін ол үлкен оқиғалардың өткен орындары, олардың тарихы және рәсімдері, сондай-ақ қатысқан тұлғалар туралы энциклопедиялық зерттеулер жүргізді. Бұл радиодағы түсіндірмелердің қажетті бөлігі болды, ол теледидарлық хабарлауға жақсы ауысты. Ол кестеде кешігулер болған жағдайда кең ауқымда импровизациялай да білді. Оның көрермендері әрқашан «қауіпсіз қолдарда» екенін сезінді, әсіресе Куба зымырандық дағдарысы туралы «Панорама» бағдарламаларында. Белгілі тұлғалармен және патшалар әулетімен тығыз байланыста болғандықтан, кейбір адамдар мемлекеттік шаралардағы оның «ыңғайсыз үнмен» сөйлеу стилін сынға алды, оның мақтанғанына қатысты айыптаулар таралды. Сұхбат беру кезінде ол мұндай шабуылдарға күліп, тіпті аузын жабатын арнайы микрофонды қолданғанымен, салтанатты атмосфераны бұзатын сөйлеуін болдырмау үшін дауысын төмендетуге тура келгенін түсіндірді. Оның «Жолға түс» бағдарламасындағы, қалалар мен ауылдардағы мыңдаған қарапайым адамдармен, көптеген кәсіподақ өкілдерімен, саясаткерлермен және өнеркәсіпшілермен кездескен достық хабарларында көбірек жақындық байқалды. Димблби сондай-ақ сайлау түнінің марафондық хабарларында төзімділік пен бейқамдық танытты, олар сайлау орындары жабылып, кешкі сағат 10-нан таңғы 6-ға дейін жалғасты.
Қайшылықтар мен комедия
Панорама бағдарламасында жұмыс істеген кезінде Димблби 1957 жылғы 1 сәуірде әйгілі спагетти ағашы әңгімесін Ақпан ақымағы күні әдемі әзіл ретінде баяндады. 1965 жылы Елизавета II-нің Германияға жасаған мемлекеттік сапары туралы жарты сағат бойы тікелей эфирде баяндағаннан кейін, Димблби микрофонның қосылғанын білмей, "Иса жылады" деген жұмсақ сөзді айтып қойды. Себебі, телеарна суреттері 30 минут бойы көрсетілмегенін білген соң, оған баяндаманы қайтадан оқуға тура келді.
Жеке өмірі мен атақтары
Димблби 1937 жылы Батыс Сассекс штатының Копторн қаласында Дилис Томасқа үйленді. Олардың төрт баласы болды, олардың екеуі – Дэвид пен Джонатан өздері де белгілі тележүргізушілер болды, екеуі де сайлау түнгі хабарларын жүргізді (Дэвид BBC арнасында, Джонатан ITN арнасында). Сонымен қатар, Димблбидің үшінші ұлы Николас 1990 жылы Ақындар бұрышында әкесінің құрметіне қойылған тақтаны жасады. Олардың Салли есімді қызы да болды. Дилис Димблби 2009 жылы қайтыс болды. 1946 жылдың маусым айында Димблби соғыс тілшісі қызметі үшін Британ империясы орденінің офицері (OBE) атағымен марапатталды. 1959 жылғы Королеваның туған күніне арналған наградалар салтанатында ол Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағына көтерілді.
Өлім және мұра
1965 жылы 22 желтоқсанда Димблби 52 жасында дүниеден өтті. Ол бес жыл бұрын анықталған ұрық безінің қатерлі ісігінен зардап шегіп жүрген. 1962 жылы ол темекі шегу мен өкпе қатерлі ісігі арасындағы байланыс туралы деректі фильм көрсеткен. Димблби қатерлі ісігімен ауырғанын жария етті, ол кезде бұл ауруды талқылауға тыйым салынған еді. Бұл ауру туралы халықтың білуіне және оны емдеу үшін көбірек қаржы жұмсалуына көмектесті. Оның есімімен Ричард Димблбидің қатерлі ісікке қарсы қоры құрылды. Димблбинің мәйіті өртеліп, осы шара туралы бүкіл елге хабарланды. 1986 жылы Вестминстер аббаттығында Димблбиді еске алуға арналған "Хабар таратушыны құрметтеу" іс-шарасы өтті. 2013 жылдың сәуір айында "Ұлы британдықтар" атты ескерткіш пошта маркалары сериясында ол құрметке ие болған алты адамның бірі болды.