Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық қоныс аударушы және жазушы
American settler and writer
Холл Джексон Келли (24 ақпан 1790 – 20 қаңтар 1874) – 1820 және 1830 жылдары Орегон аймағының Америка Құрама Штаттарымен қоныстандырылуын ынтамен қолдаған, Жаңа Англиядан шыққан американдық қоныс аударушы және жазушы. Нью-Гэмпширде туған ол Мэн және Массачусетс штаттарында мектеп мұғалімі болды, ал Гарвард колледжін бітіргеннен кейін соңғы штаттың көп жылдық тұрғыны болды. 1834 жылы Келли Орегон аймағына экспедиция ұйымдастырды. Солтүстік-батыста ауырып қалғаннан кейін, Гудзон Бэй компаниясының Форт-Ванкувердегі кеңсе басшысы оны елден шығарып жіберді. Массачусетске қайтқаннан кейін, ол аймақ туралы жазуын жалғастырды және Конгреске материалдар ұсынды. 1868 жылы ол аймақ туралы кітап жариялады, сол кезде Орегон жолымен келген көшіп келушілердің саны ондаған мыңға жеткен еді. Орегон штатының Портленд қаласындағы Келли Пойнт паркі оның құрметіне аталған, өйткені ол Уиламет және Колумбия өзендерінің қосылған жерінде қоныстануды ынталандырған.
Hall Jackson Kelley (February 24, 1790 – January 20, 1874) was an American settler and writer from New England known for his strong advocacy for settlement by the United States of the Oregon Country in the 1820s and 1830s. A native of New Hampshire, he was a school teacher in Maine and Massachusetts, and a longtime resident of the latter state after graduating from Harvard College. In 1834 Kelley led an expedition to Oregon Country. He became ill in the Northwest and was virtually deported by the head of the Hudson's Bay Company district office at Fort Vancouver. After his return to Massachusetts, he continued to write about the territory to encourage its settlement, also submitting materials to Congress. In 1868 he published a book about the region, by which time the emigrants on the Oregon Trail had already numbered into the tens of thousands. Kelley Point Park in Portland, Oregon, is named for him, as he had encouraged settlement at the confluence of the Willamette and Columbia rivers.
Алғашқы жылдар
Холл Келли 1790 жылдың 24 ақпанында Нью-Гэмпшир штатының Нортвуд қаласында дүниеге келді. 16 жасында мектепті тастап, Мэн штатының Халлоуэлл қаласында сабақ беруді бастады.
Hall Kelley was born in Northwood, New Hampshire, on February 24, 1790. He left school and began teaching in Hallowell, Maine, at the age of 16.
Мансап
Келли Мэн штатында теміржол инспекторы болып жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Бостоннан Коннектикут өзеніне дейінгі канал жобасына көмектесті, бірақ ол ешқашан салынбады. Ол Веракрус (Вера Cruz) және Мехико қаласын байланыстыратын теміржолды жобалады. 1815 жылы Льюис пен Кларк экспедициясы және Уилсон Прайс Хант экспедициясы туралы оқығаннан кейін Келли Роки тауларының батысындағы АҚШ-тың қоныстануына қызығушылық танытты. Ол 1828 жылы сол аймаққа құрлық арқылы экспедиция ұйымдастыруға тырысты, бірақ жабдықтарға қаражат таба алмады. Орегон штатында Келли мен оның тобына Гудзон шығанағы компаниясының (HBC) Форт-Ванкувердегі округ басшысы Джон Маклауглин кетуді бұйырды. Бұл кезде ХБК Солтүстік-Батыс және Канадада өте күшті болды; Ұлыбритания мен АҚШ Орегон аймағындағы шекара және бақылау мәселесінде дауласып отырды. Екеуінің де тері саудасымен айналысатын жеке компаниялары болды. Келли сауыққаннан кейін Маклауглин оған 1835 жылы Гавайиге баруға жолдама берді. Содан ол кеме тауып, Бостонға қайтып келді. Келли өзінің саяхаты туралы газет мақалалары мен естеліктерін жазуын жалғастырды, олар американдықтарды Орегонға қоныстануға ынталандырды. 1839 жылдың 16 ақпанында оның Орегон сапары туралы естеліктерінің бір бөлігі АҚШ Конгресіне аймақ туралы баяндама ретінде ұсынылды. Келлидің баяндамасы ұсақ өрнекпен салынған картамен бірге берілді, онда полковник Дж. Дж. Аберттың басшылығымен Вашингтон Худтың 1838 жылы дайындаған "Орегон аумағы" көрсетілген. Ол 1834 жылғы сапасы үшін шығындарын өтеу үшін 1851 жылы Конгреске өтініш бірақ, нәтижесіз аяқталды.
Kelley worked as a railroad surveyor in Maine. He also helped design a project for a canal from Boston to the Connecticut River, which was never built. He designed a railroad between Veracruz, Veracruz, and Mexico City. As early as 1815, after reading about the Lewis and Clark Expedition and the expedition by Wilson Price Hunt, Kelley became interested in U. S. settlement of the area west of the Rocky Mountains. He tried to organize a group expedition overland to that region in 1828, but they could not get the funds for outfitting. In Oregon, Kelley and his party were directed to leave by John McLoughlin, district chief at Fort Vancouver of the Hudson's Bay Company (HBC). At this time, the HBC was very powerful in the Northwest and Canada; Great Britain and the United States disputed over the boundary and control in the Oregon Country. Both had private companies involved in fur trading. After Kelley had recovered, McLoughlin gave him passage in 1835 to Hawaii. From there, Kelley found a ship and sailed home to Boston. Kelley continued to write newspaper articles and memoirs based on his trip that encouraged Americans to settle Oregon. On February 16, 1839, parts of memoirs of his Oregon trip were presented to the United States Congress in a report on the region. Kelley's report was bound with a finely engraved map, showing the "Territory of Oregon" that was "compiled in United States Bureau of Topographical Engineers from the latest authorities under the direction of Col. J. J. Abert by Washi. Hood, 1838." He petitioned Congress 1851 for reimbursement for his expenses on the 1834 trip, but was unsuccessful.
Кейінгі жылдар
Келли өмірінің соңғы жылдарын Массачусетс штатының Три-Риверс қаласында өткізді. 1868 жылы ол «Орегонның қоныстану тарихы және Жоғарғы Калифорнияның ішкі аймақтары туралы, сондай-ақ Автордың қырық жылға созылған қуғын-сүргін мен қиындықтары» атты еңбегін жазды. Холл Джексон Келли 1874 жылдың 20 қаңтарында Массачусетс штатында 83 жасында қайтыс болды. Ол Палмерде жерленді.
Kelley spent his later years in Three Rivers, Massachusetts. In 1868, he wrote A History of the Settlement of Oregon and of the Interior of Upper California, and of Persecutions and Afflictions of Forty Years' Continuance endured by the Author. Hall Jackson Kelley died in Massachusetts on January 20, 1874, at the age of 83, He was buried in Palmer.
Мұра мен құрмет
Портлендте (Орегон штаты) Уилламет және Колумбия өзендерінің қосылған жеріндегі Келли Пойнт және Келли Пойнт паркі оның құрметіне аталған. 1830-жылдардың басында Келли Каскад жотасын "Президенттер жотасы" деп атауға ұсыныс жасады, сонда әр ірі шыңына АҚШ-тың бұрынғы президенттерінің есімдері берілмек болған. Келли Худ тауын Джон Адамстың құрметіне "Адамс тауы" деп атауды жоспарлаған. Бірақ карта жасаушы қателік жіберіп, Адамс тауының атын Худ тауынан шамамен 64 шақырым (40 миль) солтүстікке, Маунт-Сент-Хеленс тауының шығысына белгілеген. Танысқандай, сол жерде АҚШ-тың ресми атауы жоқ тау болған. Келидің жотаның атын толығымен өзгерту жоспары сәтсіз аяқталса да, ол тау Адамс тауы деп аталды.
Kelley Point and Kelley Point Park, at the confluence of the Willamette and Columbia rivers in Portland, Oregon, are named for him. During the early 1830s, Kelley led a campaign to rename the Cascade Range as the "Presidents Range", with each major peak to be named after a former President of the United States. Kelley intended Mount Hood to be named "Mount Adams" in honor of John Adams. A mapmaker mistakenly placed the Mount Adams name north of Mount Hood by about 40 miles (64 km), east of Mt. St. Helens. By coincidence, there was a mountain there with no official United States name. It became known as Mount Adams, despite the failure of Kelley's plan to rename the entire range.