Мегакриометеорлар – құбылмалы ауа райында пайда болатын, салмағы ондаған килограммға жететін үлкен мұз кешектері. 2000 жылдан бері 50-ден астам жағдай тіркелді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мегакриометеор – өте үлкен мұз кесегі, ол ірі градуста кездесетін көптеген текстуралық, гидрохимиялық және изотоптық қасиеттерге ие болғанымен, кумулонимбус бұлттарындағы (яғни ашық аспан жағдайында) қалыптасудан ерекшеленетін ерекше атмосфералық жағдайларда пайда болады. Олар кейде алып градус деп те аталады, бірақ найзағай кезінде пайда болатын градустардан айырмашылығы, олар найзағай жағдайында қалыптасуы міндетті емес. Испанияның Мадрид қаласындағы Ұлттық ғылыми-зерттеу кеңесінің (CSIC) Геоғылымдар институтының (IGEO) планеталық геолог және астробиолог ғалымы Хесус Мартинес Фриас мегакриометеорларды зерттеуді бастап берді.
A megacryometeor is a very large chunk of ice which, despite sharing many textural, hydro chemical, and isotopic features found in large hailstones, is formed under unusual atmospheric conditions which clearly differ from those of the cumulonimbus cloud scenario (i. e. clear sky conditions). They are sometimes called huge hailstones, but do not need to form under thunderstorm conditions unlike hailstorms. Jesús Martínez Frías, a planetary geologist and astrobiologist at Institute of Geosciences (lang es, IGEO) in the Spanish National Research Council (lang es, CSIC) in Madrid, pioneered research into megacryometeors.
Массасы мен өлшемі
2000 жылдан бері 50-ден астам мегакриометрлер тіркелді. Олардың массасы бірнеше ондаған килограммнан бірнеше есе көп болуы мүмкін. Бразилиядағы біреуінің салмағы бірнеше килограммнан асып түсті. 1849 жылдың 13 тамызында Шотландияда да шамамен сондай мөлшердегі кесектер құлаған.
More than 50 megacryometeors have been recorded since the year 2000. They vary in mass between to several tens of kilograms. One in Brazil weighed in at more than Chunks about in size also fell in Scotland on 13 August 1849.
Құрылу
Мегакриометэорлардың пайда болу процесі әлі толыққанды түсінілмеген, негізінен оларды құруға қажетті атмосфералық динамикаға байланысты. Олардың қалыптасу механизмі, аспан денелерін (бұршақ тастарды) құруға себеп болатын механизммен ұқсас болуы мүмкін. Ғылыми зерттеулер олардың құрамы, олар түсетін аймақтардағы қалыпты тропосфералық жаңбыр суының құрамымен сәйкес екенін көрсетеді. Сонымен қатар, мегакриометэорлар мұз бетінің текстуралық айырмашылықтарын, сондай-ақ олардың құрамындағы гидрохимиялық және изотоптық әртүрлілікті көрсетеді, бұл төменгі атмосферадағы күрделі қалыптасу процесіне куәлік етеді. Олар ұшақтардың дәретханасынан ағып түскен судан пайда болмайды, себебі әуе кемелерінен кейде түсетін үлкен мұз кешектері, оларда қолданылатын дезинфекциялық заттың әсерінен айқын көк түсті болады (сондықтан оларды "көк мұз" деп атайды). Бірқатар ғалымдар бұл мұз кешектері ұшақ корпусынан түскен болуы мүмкін деп болжайды. Зерттеулер көрсеткендей, тропопаузадағы метеорологиялық өзгерістер, төменгі стратосфераның ылғалдануымен және стратосфераның салқындауымен байланысты болуы мүмкін. Олар кейде метеорлармен шатастырылады, өйткені атмосферада пайда болатындықтан, ғарыштан емес, кішкентай соққы кратерлерін қалдыруы мүмкін.
The process that creates megacryometeors is not completely understood yet, mainly with respect to the atmospheric dynamics necessary to produce them. They may have a similar mechanism of formation that leads to the production of hailstones. Scientific studies show that their composition matches normal tropospheric rainwater for the areas in which they fall. In addition, megacryometeors also display textural variations of the ice surface and hydro chemical and isotopic heterogeneity in its composition, which gives potential evidence to a complex formation process in the lower atmosphere. It is known that they do not form from airplane toilet leakage because the large chunks of ice that occasionally do fall from airliners are distinctly blue due to the disinfectant used by them (hence their common name of "blue ice"). Some have speculated that these ice chunks must have fallen from aircraft fuselages Studies indicate that the metrological fluctuations in tropopause, associated with hydration of the lower stratosphere and stratospheric cooling, can be related to their formation. They are sometimes confused with meteors because they can leave small impact craters, though they form in the atmosphere and not from outer space.