Кіріспе

Түпкілікті австралиялық драматург және жазушы Джейн Харрисон (1960 жылы туған) – Австралияның алғашқы халықтарының драматургі, романист, әдеби фестиваль директоры және зерттеуші. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Муравари халқының ұрпағы, Бурк және Брюаррина аймағынан шыққан Харрисон – белгілі абориген қой жуушы Уильям "Дьюсем" Смиттің немере қызы. Ол Виктория штатындағы Данденонг тауларында анасы мен әпкесімен өскен және мансабын жарнамалық копирайтер ретінде бастаған. Оның ең танымал туындылары – сын тұғырына көтерілген және ұлттық және халықаралық гастрольдерде болған "Stolen" және соңғы кездегі "The Visitors".

Қонақтар

Харрисонның соңғы пьесасы "Қонақтар" 2020 жылдың қаңтар айында Сидней фестивалі аясында толық қойылым ретінде тұңғыш рет көрсетілді. Ол 2022 жылғы Сидней театр сыйлығының «Үздік жаңа австралиялық туынды» сыйлығына ие болды және 2021 жылғы Жаңа Оңтүстік Уэльс премьерінің әдеби сыйлығының «Драматургия» номинациясы бойынша Ник Энрайт сыйлығына үміткер болды. "Қонақтар" пьесасы Гадигал жерінде бірінші флоттың келгенін порт жағалауында кездескен жеті ақсақалдың көзқарасынан қайта қарастырады. Сидней театр компаниясы және Мугалин сахналық өнер 2023 жылдың қыркүйек / қазан айларында Сидней опера үйінде "Қонақтар" пьесасының екінші қойылымын шығарды, режиссерлігін Уэсли Энох жүзеге асырды. Бұл қойылым 2023 жылғы Сидней театр сыйлығын «Үздік негізгі сахналық қойылым» және «Үздік актерлік ансамбль» номинациялары бойынша жеңіп алды. Пьеса 2025-27 жылдарға арналған Жаңа Оңтүстік Уэльс жоғары мектебінің драма сабағының бағдарламасына енгізілді. Викториан операсы Харрисонға композитор Кристофер Сэнсберимен бірлесіп "Қонақтар" пьесасының опералық нұсқасын әзірлеуді тапсырды, ол 2023 жылдың қазан айында Мельбурн өнер орталығында қойылды. Опера Викторияның 2023 жылғы білім беру сертификатының оқу жоспарына енгізілді. "Қонақтар" алғаш рет 2013 жылы Yellamundie фестивалінде жұмыс істеліп, 2014 жылы Лия Перселлдің режиссерлігімен Мельбурн театр компаниясының Cybec Electric сериясында / Мельбурн аборигендер фестивалінде дамытылды.

Ұрланған

1998 жылы Мельбурндағы Playbox (қазіргі Малтхаус театры) театрында Уэсли Енохтың режиссерлігімен «Столен» пьесасының тұңғыш көрсетілісі өтті. Одан кейін Мельбурнда жеті жылдық маусымдар, сондай-ақ Сидней, Аделаида, Викторияның аймақтық аймақтары, Тасмания, Ұлыбритания (екі рет), Гонконг және Токио қалаларына гастрольдік сапарлар ұйымдастырылды. Сиднейде пьеса Уэйн Блэрдің режиссерлігімен Сидней театр компаниясында қойылды. «Столен» – ұрланған ұрпақтың өкілдері болған бес аборигеннің өмірі туралы пьеса. «Столен» пьесасы үшін Харрисон Австралия жазушылар гильдиясының AWGIE номинациясын алды, Кейт Чаллис РАКА сыйлығының иегері атанды және Австралия мәдениетіне қосқан үлесі үшін CACS ұлттық сыйлықтарының жекелеген номинациясында құрметті марапатқа ие болды. «Столен» пьесасы бірнеше жыл бойы Виктория білім беру аттестаты мен Жаңа Оңтүстік Уэльс жоғары мектеп аттестатының ағылшын тілі және драма пәндерінің оқу жоспарында оқылды – осы пьеса арқылы жас буын абориген балаларының ұрланған ұрпақтары туралы білім алды. Сидней театр компаниясы 2024 жылғы маусымында «Столен» пьесасының жаңа қойылымын жариялады, оны Иан Майкл қоюға тырысады.

Көктемнің соңы

Rainbow's End 2005 жылы тұңғыш рет көрсетілді, және 2007 жылы Мельбурн, Сидней, Австралияның аймақтық бөліктері мен Жапонияда гастрольдік сапарлар жасады, содан кейін көптеген қойылымдар өтті. Харрисон Rainbow's End пьесасы үшін «Жыл туры» сыйлығымен марапатталды және Helpmann Awards жүлдесіне «Үздік аймақтық гастрольдік өндіріс» номинациясын алды. Ол Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының жоғары мектеп аттестаты бойынша оқытылды және қазір Виктория штатының білім беру бағдарламасындағы ағылшын тілі пәнінде қарастырылып жатыр. Rainbow's End – бұл алғашқы халықтардың үш буын әйелдерінің қарапайым, бірақ өте күрделі тарихы: жас Долли, оның анасы – көңілді Глэдис және дана әрі қатал Нан Диар. Олар 1950-ші жылдардағы Виктория аймағындағы Гульберн өзенінің жазық жеріндегі шатырда тұрып жатады. Бұл пьесаны бастапқыда Уэсли Енох қойды.

Парктегі орындықта

Парктегі орындық Playbox және Банфтың playRites Colony-дағы шеберлік сабақтары арқылы жазылды. Пьеса Lake Macquarie Drama Prize сыйлығының финалисі атанды. Автор, бірінші халықтардың ұрпақтан ұрпаққа беріліп келе жатқан жарақаттармен және оның психикалық денсаулыққа тигізетін әсерімен қатар, кеңінен мойындалған құрылымдық кедергілерге қарсы екі жақты күреске тап болғанын айтты. Ол, сау және гүлденген бірінші халықтар қауымдастығы – үздік тәжірибе екенін, бірақ біз, бірінші халықтардың қызметкерлері, қауымдастығымыздың әл-ауқатын жақсартуға тырысып, кейде өзімізбен күресіп, параллель жолмен жүреміз деді. Оның психикалық денсаулық туралы хабардарлықты арттыруға қосқан үлесін мойындап, Medical Journal of Australia Гаррисонды доктор Росс Инграм эссе сыйлығымен марапаттады.