Кіріспе

Колвилл өзені (Inupiat: Kuukpik) – Алясканың Солтүстік Мұзды мұхиты жағалауындағы маңызды өзен, шамамен 350 миль (563 км) ұзындығында. Ол бастапқыда солтүстікке қарай ағып, кейін Брукс жотасының солтүстік беткейлері арқылы негізгі бағыты шығысқа бұрылады. Көптеген салалары Брукс жотасының ортасынан құйылып келгенде өзен кеңейеді.

Демография

Колвилл өзені алғаш рет 1880 жылғы АҚШ халық санағында инуиттердің құрамына кірмейтін аумағы ретінде тіркелді (барлық 50 адам осылай деп көрсетілген). Олардың өзен бойында қай жерге қоныстанғаны нақты көрсетілмеген. Келесі тіркеу 1940 жылға дейін күткен, онда халық санағында қателікпен "Кольвиль өзені" деп жазылған. Тұрғындар қайда тұратыны да белгісіз болды.

Жабайы табиғат

Колвилл өзені мен оған жапсарлас төбелер Арктиканың әртүрлі жануарларына мекен. Колвилл Тешекпук көлі мен Орталық Арктика карибуларының қоныс аумағынан өтеді, осылайша әлемдегі ең ірі жануарлардың көші-қонының маңызды белгісі және кедергісі болып табылады. Бұл жерде қоңыр аюлар, ал Арктика жағалауына жақын жерлерде ақ аюлар да кездеседі. Колвилл өзені керемет көптеген сарышұқа соқырлары, гирфалькондар және алтын бүркіттерінің шоғырланған орыны болғандықтан "соқырлар жұрты" деп аталды. Колвилл өзенінің тік, құмды жартастары көптеген құстар үшін ұя салуға қолайлы ортаны қамтамасыз етеді.

Палеонтология

1961 жылы Shell Oil геологы Роберт Лискомб Колвилл өзенін зерттеу кезінде бірнеше жерде динозаврлардың қаңқаларын тапты. Бірақ, оның жаңалығы палеонтологиялық қауымдастықта осы аймақтың тым солтүстікте орналасқандығына байланысты күмәнділік пен сенімсіздік тудырды. Лискомб келесі жылы Колвиллді зерттеуді жалғастыра отырып, тас құлатынан қаза тапты. 1980 жылдардың ортасынан соңына қарай Лискомбтың жазбалары қайта табылды және палеонтологтар Лискомбтың тапқан жерлеріне оралып, көптеген динозаврлардың қаңқалары мен іздерін тапты. Бүгінде Колвилл өзенінің тіктері Арктикадағы қазбаға толы аймақтардың бірі ретінде мойындалды, онда Қрета кезеңіне жататын динозаврлардың көптеген қаңқалары сақталған. Колвиллден жиналған үлгілерге тераподтар, анкилозаврлар, альбертозаврлар, пахиринзаврлар, горгозаврлар және хадрозаврлар кіреді. Заң бойынша, ежелгі өмірдің кез келген белгісі немесе қалдығы ретінде сипатталатын қазбаларды мемлекеттік жерлерден тек үкіметтен алынған рұқсатпен ғана жинауға болады. Колвилл өзенінен немесе басқа мемлекеттік жерлерден заңсыз қазбаларды алып кету қылмыскерге жоғары айыппұл салуға немесе түрмеге қамауға алып келуі мүмкін.

Адамның қызметі

Жолдары жоқ аймақта Колвилл өзені Аляска арктикасының маңызды көлік артериясы болып табылады. Жазда шағын моторлы қайықтармен жергілікті тұрғындар аң аулайды, сондай-ақ палеонтологтар, геологтар және аймақта жұмыс істейтін немесе аң аулайтын басқа да мамандар жүреді. Қыс айларында өзен қалың мұзға толып қалғанда, оны мұздық жол ретінде қолдануға болады, мысалы, History Channel арнасының "Ice Road Truckers" телешоуының төртінші маусымында көрсетілгендей. Жыл сайын өте аз ғана демалыс қайықтары Колвилл өзенінде жүзеді, бірақ аймақтың тым шалқары болуы, қатал жағдайлар, әуе тасымалының жеткіліксіздігі және ақ аюлардың болуы демалыс сапарларын қиын жасайды. 2023 жылдың наурыз айында Ішкі істер департаменті ConocoPhillips компаниясына Купарук мұнай кен орнындағы қолданыстағы Купарук жол жүйесінен жаңа мұздық жол салуға және Оушен Пойнт жанындағы Колвилл өзені арқылы жартылай батып жатқан мұз көпірін "Willow" жобасының мұнай бұрғылау аймағына теңіз арқылы тасымалданатын модульдерді жеткізу үшін пайдалануға рұқсат берді.