Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Грек авторы (шамамен 64 – 141 жж.) грек тіліне аударған еврей философы
Greek author (c. 64 – 141)
the Hellenized Jewish philosopher
Филон Библос (Φίλων Βύβλιος, Phílōn Býblios; Philo Byblius; шамамен б.з. дейінгі – 64 – 141 жж.), сонымен қатар Герений Филон деп те белгілі, грек тілінде грамматикалық, лексикалық және тарихи еңбектер жазған антиквар-жазушы болды. Ол Санхуниатонның еңбектерінен жинаған финикия тарихымен ең көп танылды.
Philo of Byblos (Φίλων Βύβλιος, Phílōn Býblios; Philo Byblius; c. no – c. 64 – 141), also known as Herennius Philon, was an antiquarian writer of grammatical, lexical and historical works in Greek. He is chiefly known for his Phoenician history assembled from the writings of Sanchuniathon.
Өмір
Филон 1 ғасырда қазіргі Ливанның Библос қаласында дүниеге келген. "Ол Адрианның билігіне дейін өмір сүрді, оның тарихы қазір жоғалып кеткен". Филонның "Грек тіліндегі Финикия тарихы" еңбегі Евсевий Кесариялықтың 4 ғасырдағы "Евангелияға дайындық" атты еңбегінде осыншама көп цитаталанғандықтан, оның фрагменттері жинақталып, аударылды. Евсевийдің цитаталары көбінесе Филонның бастапқы ниетіне қайшы мақсаттармен келтірілген: Финикия дінінің көздері тек кемсіту үшін пайдаланылған. Филонның жазбаларында Финикия мифологиясы грек мифологиясымен, зороастризмнің сенімдерімен және ежелгі Египеттің ибис басты құдайы Тотқа қатысты сенімдерімен араласып кеткен. Филонның айтуынша, ежелгі египеттіктердің арасында Таутос/Тотқа 4 ғасырдың христологиясында көп талқыланған қасиеттер берілген: "мәңгілік, туылмаған, бөлінбеген". Тот культымен байланысты жыланға табыну туралы да мәліметтер бар. Евсевийдің сөзіне қарағанда, Филон ежелгі Финикиялықтардың құпия мифологиялық жазбаларын тапқан, оларды Финикиялық жазушы Санхуниатон жинақтаған, ал Евсевий/Филон бойынша, ол бұл қасиетті білімді Библос храмдарындағы тіреулерден көшірген. Филон сондай-ақ өзінің "Финикия тарихы" еңбегінде осы еңбектің барлық бөлігін (немесе бір бөлігін) аударған. Порфирийдің мәліметінше, Санхуниатон еврейлердің тарихын Иеромбалдан (яғни Иерубаалдан) алған ақпарат негізінде жазған және оны Берит қаласының патшасы Абелбалға немесе Абибалға арнаған. Филонның цитаталарынан көрініп тұрғандай, Финикиялықтардың құдайларының тізімі мен олардың шежіресі ұзақ бойға Гесиодтың "Теогониясындағы" жалпы схеманы қолдаған деп есептелді. Угариттен (қазіргі Рас-Шамра, Сирия) табылған клинописьті тақташалардағы құдайлардың аттары да осыған ұқсас үлгіде келтірілген. Санхуниатонның шежірелік кестелерімен салыстырып қараңыз.
Philo was born in the 1st century in Byblos in what is now Lebanon. "He lived into the reign of Hadrian, of which he wrote a history, now lost." Philo's Greek Phoenician History was so extensively quoted by Eusebius of Caesarea in his 4th century work Praeparatio evangelica that the fragments have been assembled and translated. Eusebius's quotations often have an agenda contrary to Philo's original intentions: the sources of Phoenician religion are quoted simply in order to disparage. Philo's passages show a jumbling together of Phoenician lore with Greek mythology, Zoroastrian beliefs and ancient Egyptian beliefs concerning the ibis headed god, Thoth, who in Philo is called Taautos or Tauthos. In Philo as among the ancient Egyptians, Taautos/Thoth is given characteristics that were much argued in 4th century Christology: "everlasting, unbegotten, undivided". Allusions to serpent veneration mingled with the cult of Thoth are also found. According to Eusebius, Philo discovered secret mythological writings of the ancient Phoenicians assembled by the Phoenician writer Sanchuniathon who, according to Eusebius/Philo, transcribed the sacred lore from pillars in the temples of Byblos. Philo also translated all (or some) parts of the work in his Phoenician History. According to Porphyry, Sanchuniathon wrote a history of the Jews, based on information derived from Hierombal (i. e. Jeruba'al), a priest of the god Jevo, and dedicated it to Abelbal or Abibal, king of Berytus. The sequence of the gods and their genealogy among the Phoenicians, as gleaned from Philo's quoted fragments, were for long recognized as supporting the general scheme in Hesiod's Theogony. Names of deities on the cuneiform tablets from Ugarit (modern Ras Shamra, Syria) fall into similar patterns. Compare the genealogical tables at Sanchuniathon.