Кіріспе

Жапония префектурасы

Акита префектурасы (秋田県) [a̠kʲita̠] – Жапонияның Хонсю аралындағы Тохоку аймағында орналасқан префектура. Оның халқы 2023 жылдың 1 тамызына қарай 915 691 адамды құрайды, ал географиялық аумағы 11 637 км² (4 493 шаршы миль). Акита префектурасы солтүстікте Аомори префектурасымен, шығыста Ивате префектурасымен, оңтүстік-шығыста Мияги префектурасымен және оңтүстікте Ямагата префектурасымен шектеседі. Акита – Акита префектурасының астанасы және ең ірі қаласы. Басқа ірі қалалардың қатарында Йокоте, Дайсен және Юрихондзё қалалары бар. Акита префектурасы Жапон теңізінің жағалауында орналасқан және шығысқа қарай Япониядағы ең ұзын тау тізбегі – Оу тауларына дейін, Ивате префектурасымен шекараға дейін созылады. Акита префектурасы тарихи Дева провинциясының солтүстік бөлігін Ямагата префектурасымен бірге құрады.

Тарих

Акита аймағы ежелгі Дева және Муцу провинцияларының бірігіп құрылған аймағы. Жапонияның сауда, саясат және халық орталықтарынан бірнеше жүз шақырым қашықтықта, шығысында Оу және Дева тауларымен бөлінген Акита 600 жылдан кейін ғана жапон қоғамынан толық оқшауланды. Акита аймағы аңшы-жинақшылар мен көшпелі тайпалардың мекені болған. Қазіргі Акита префектурасы туралы алғашқы тарихи жазба 658 жылға дейін барып жетеді, сол кезде Абе-но Хирафу қазіргі Акита және Ноширо қалаларындағы жергілікті эзо тайпаларын жеңіп алды. Сол кездегі Коши провинциясының (Хонсюдың Жапон теңізімен шектесетін солтүстік-батыс бөлігі) әкімі Абэ Могами өзенінде бекініс салғаннан кейін аймақта жапон қоныстануы басталды. 733 жылы қазіргі Акитаның Такасимидзу ауданында жаңа әскери бекініс (кейіннен Акита қамалы деп аталды) салынды, сондай-ақ тұрақты жолдар мен құрылыстар дамытылды. Аймақ Жапон империясы үшін операциялық база ретінде пайдаланылды, ол жергілікті эзо халқын солтүстік Хонсюдан ығыстырды. Аймақтың басқаруы бірнеше рет ауысты. Токугава сёгунаты кезінде ол 260 жыл бойы аймақты басқарған және бүгінгі күні де маңызды болып табылатын ауыл шаруашылығы мен кен өнеркәсібін дамытқан Сатаке кланына тиесілі болды. Осы кезеңде аймақ Дева провинциясының бір бөлігі ретінде қарастырылды. Хонсюдың солтүстік-батысында орналасқан Акита префектурасы батысында Жапон теңізімен және солтүстікте Аомори, шығыста Иватэ, оңтүстік-шығыста Мияги және оңтүсте Ямагата префектураларымен шектеседі. Акита префектурасының шекарасы шамамен тіктөртбұрыш пішіндес, солтүстіктен оңтүстікке дейін 169 шақырым (105 миль), ал батыстан шығысқа дейін 86 шақырым (54 миль) созылады. Ога түбегі батыс жағалауының ерекше белгісі, ал Оу таулары шығыс шекарасын белгілейді, ал биік Дева таулары орталық бөлігінен параллель өтеді. Солтүстік Жапонияның көп бөлігі сияқты, префектурада да қыс суық, әсіресе теңізден алыс аудандарда. 2019 жылдың 31 наурызына қарай префектураның жалпы жер аумағының 11% Табиғи парктері ретінде белгіленген, атап айтқанда Товада Хачимантай ұлттық паркі; Чокай, Курикома және Ога жартылай ұлттық парктері; Акита Шираками, Хачимори Ивадате, Кимимачизака, Маги Махиру, Мориёшизан, Тайхеизан, Таширодаке және Тазавако Дакигаэри префектуралық табиғи парктері.

Экономика және халық

Тохоку аймағының көп бөлігі сияқты, Акита экономикасы да егіншілік, балық аулау және орман шаруашылығы сияқты дәстүрлі салалармен үлкен байланысты. Бұл көптеген жастардың Токио және басқа да ірі қалаларға көшіп кетуіне әкеп соқты. Акита префектурасы Жапонияда халық саны ең көп азайып отырған аймақтардың бірі: ол 1955 жылдан бері халық санының төмендеуін тіркеген Жапониядағы төрт префектураның бірі. Оның халқында 15 жасқа дейінгі балалардың үлесі ең төмен – 2022 жылы 9,3%, 2010 жылы бұл көрсеткіш 11,2% болған. Тұрғындардың 38,6%-ы 65 жастан асқан, бұл Жапонияның кез келген префектурасы бойынша ең жоғары көрсеткіш. Аймақ Жапонияда саке ішімдігінің ең жоғары деңгейімен белгілі және префектураның атын алған Акита итінің тегінің туған жері деп саналады. Акита бижин (秋田美人) деп аталатын аймақтың әйелдері ақ терісі, дөңгелек беттері және әуезді дауыстарымен кеңінен танымал, олардың барлығы өте әдемі деп есептеледі. Оно но Комачи – Акита биджиннің танымал мысалы.

Спорт

Акита Солтүстік Бақыттылар, ерлер баскетбол командасы. Акита Банкі Қызыл жебелері, әйелдер баскетбол командасы. Prestige International Aranmare Akita, әйелдер баскетбол командасы. Акита Солтүстік Оқтар, регби құрамасы. Блаублиц Акита, футбол командасы.

Туризм

Соңғы уақытта халық азайып бара жатқан ауылдық аймақтарды жасыл туризм мен агротуризмнің түрлі формалары арқылы қайта жандандыруға күш-жігер жұмсалып жатыр. Бұл күш-жігердің басты мақсаты – Акита префектурасына қала тұрғындары мен шетелдік туристерді тарту, оның табиғаты таза ормандарын, кең жайылған күріш далаларын және алуан мәдениетін көрсету. Тазава көліне жақын жерде көптеген ыстық сулы курорттар (онсен) орналасқан. Олар Жапонияның түкпір-түкпірінен келген туристердің арасында танымал. Сонымен қатар, жыл мезгілдеріне байланысты өткізілетін көптеген фестивальдер (мацури) ауылдық және дәстүрлі Жапонияның көрінісін ұсынады. Олардың ішінде Акита Канто, Омагари оттық шоуы, Намахаге фестивалі және Йокоте Камакура фестивальдары ең танымалдары. «Кіші Киото» деп аталатын Какунодатеде көптеген сақталған самурай үйлері бар. Аояги үйі – Жапониядағы адам анатомиясы бойынша алғашқы заманауи оқулығын суреттеген Одано Наотаке бұрынғы тұрған жері. Бүгінде бұл үй медициналық иллюстрациялар мен дәстүрлі қолөнердің музейі және галереясы болып табылады. 2009 жылдан бастап, танымал «Ирис» теледрамасының эфирге шығуына байланысты Акитаға корей туристерінің саны күрт өсті, осы драманың көптеген сахналары, әсіресе Тазава көлі мен Оганың GAO аквариумында түсірілген.