Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Теннесси штатындағы соққы кратері
Impact crater in Tennessee
Флинн-Крик кратері – Теннесси штатының Джексон округінде, Гейнсбородан оңтүстікке қарай шамамен 8 км жерде орналасқан соққы кратері.
Flynn Creek crater is an impact crater situated in Jackson County, Tennessee, approximately 8 km south of Gainesboro.
Сипаттама
Соққы кратері шамамен 360 миллион жыл бұрын диаметрі және тереңдігі шамамен болатын, табақ тәрізді, жасыл кратер ретінде қалыптасқан. Құрылыс кезінде үлкен орталық төбе, күшті деформацияланған жиек қабаттары және қалыңдығы бойынша брекция линзасы пайда болды. Орта және жоғарғы палеозойдың жатық жатқан әк тасы мен доломиті брекцияланған және араластырылған, тереңдігі - дейін, ал брекцияның кем дегенде жартысы кратерден сыртқа шығарылған. Қалған брекцияда ұзындығы шағын түйіршіктерден мегабрекция блоктарына дейін жететін фрагменттер бар. Бұрынғы кратер едегінің астында бұзылмаған қабаттар жатыр. Кратердің ортасында Ордовик дәуірінің ортасында пайда болған, тік бұрылысты, бүлінген, жарылған және брекцияланған әк тасы мен доломиті үлкен орталық төбеге дейін көтерілген. Орталық көтерілістегі Нокс тобының тау жыныстары қалыпты жағдайынан жоғары көтерілген және жергілікті жерлерде сынық конустар кездеседі. Кратерді қоршаған жиекте ордовик әктасы көтерілген және орташадан тығызға дейін екі рет иілген антиклиналдар мен синклиналдарға бүлінген, олардың осьтері кратер қабырғаларына концентрлі. Жиектердің кейбір бөліктерінде радиалды қысқару 35%-ға дейін жетеді. Жиек қабаттарында жарылымдар жиі кездеседі және әдетте кратер қабырғаларына концентрлі болады. Оңтүстік-шығыс жиегінде үлкен итеру блогы кратер қабырғасын құрайды және кратерден сыртқа жылжып, шамамен көтерілген. Итеру блогы жартылай көлбеу жиек грабенін басып тастайды, ол шамамен төмен түсіп, кратерге қарай жылжыған. Бұл грабенді жауып тұрған брекция қабаты, бұл бір кездері кратерді қоршаған эжекталық жамылғының қалдықтары болып табылады. Кратерден кейінгі эрозия эжектаны алып тастады, үстіндегі грабенді қоспағанда, және аймақтық жер бетін денгейінен төмендетті. Кратерлік оқиғадан кейін бірнеше миллион жыл ішінде бүкіл құрылым кеш девонның Чаттануга теңізінен келген тақтатас шөгінділерімен жабылған, бұл қазіргі кездегі ең жақсы сақталған ежелгі соққы құрылымдарының бірі. Флинн ағысының эрозиясы құрылымның көп бөлігін ашты. Аймақтың жанындағы карсттық даму соққы ерекшеліктерімен байланысты көптеген үңгірлерді құрады, оның ішінде соққы құрылымының орталық көтерілісінде орналасқан жалғыз үңгір – Хокинс соққы үңгірі.
The impact crater was formed approximately 360 million years ago as a shallow, saucer shaped crater, in diameter and about deep. A large central hill, highly deformed rim strata, and a breccia lens in thickness were produced during formation. Over of flat lying Middle and Upper Paleozoic limestone and dolomite were brecciated and mixed to a depth of , and at least half of the breccia was ejected from the crater. The remaining breccia contains fragments ranging in size from small grains to megabreccia blocks long. Undisturbed strata lie below the original crater floor. In the middle of the crater, a sequence of steeply dipping, folded, faulted, and brecciated Middle Ordovician limestone and dolomite has been uplifted to form a large central hill. Rock of the Knox group in the central uplift are raised above their normal position and locally contain shatter cones. In the rim surrounding the crater, Ordovician limestone has been uplifted and is moderately to tightly folded into doubly plunging anticlines and synclines that have axes concentric to the crater walls. In parts of the rim, folds have resulted in radial shortening as great as 35%. Faulting is common in the rim strata and is usually concentric to the crater walls. In the southeastern rim, a large thrust block forms the crater wall and has been moved out from the crater and uplifted about The thrust block partly overrides a tilted rim graben that has down dropped about and moved toward the crater. Overlying this graben is a layer of breccia which is apparently the remains of an ejecta blanket that once surrounded the crater. Post crater erosion removed the ejecta, except for the overlying graben, and lowered the regional ground surface less than Within a few million years of the cratering event the entire structure was covered with shale deposits from the Late Devonian Chattanooga Sea, creating one of the best preserved ancient impact structures presently known. Subsequent erosion along Flynn Creek drainage has exposed a large extent of the structure. Karst development in the immediate area has created numerous caves associated with impact features, including the only cave known to occur in the central uplift of an impact structure, Hawkins Impact Cave.