Кіріспе

Батыс Австралиядағы метеорит соққан кратер.

Вулф-Крик кратері – Батыс Австралиядағы жақсы сақталған метеорит соққан кратер (астроблема).

Сипаттама

Ол Холлс Крик қаласынан оңтүстікке қарай Танами жолы арқылы қол жетімді. Кратер Вулф-Крик метеориттік кратер ұлттық паркінің орталық бөлігінде орналасқан. Кратердің диаметрі шамамен, шетінен қазіргі кратер төбесіне дейін. Көптеген жылдар бойы ол шамамен 300 000 жыл бұрын пайда болды деп есептелді, бірақ 2019 жылы Портсмут университетінің зерттеушілері Австралия және АҚШ зерттеушілерімен бірлесіп жүргізген зерттеулер нәтижесінде, бұл оқиға плейстоцен дәуіріне жататын, 120 000 жылдан кем ескілікке ие екені анықталды. Кратер маңынан аз мөлшерде темір метеориттер, сондай-ақ ірі "тақташа шарлары" – темір тотығынан жасалған, дөңгелек пішіндес нысандар табылды, олардың кейбіреулері салмағы шамамен . 1947 жылы әуеден түсірілген зерттеу кезінде осы кратер ғалымдардың назарына ілікті, екі айдан кейін жерде зерттелді және 1949 жылы жарияланды. Кратердің еуропалық атауы жақын маңдағы арнадан алынған, ол өз кезегінде Роберт Вулфтың (алғашқы есептерде қате жазылған – Вулф Крик) есімімен аталыпты, ол алтын іздеуші және дүкен иесі болып жұмыс істеген.

Аборигендік маңызы

Жергілікті джару (жару) аборигендері кратерді Кандималал деп атайды. Бір ақсақал айтқандай, бір күні жарты ай мен кешкі жұлдыз өте жақыннан өтіп кеткен. Кешкі жұлдыз қатты қызып, жерге құлап, зор жарылыс пен жарқын шағылыс болған, содан кейін шаң бұлттары көтерілген. Бұл жағдай адамдарды қорқытып, олар көп уақыт өткен соң ғана кратерге жақындап, не болғанын көруге батылдық танытқан. Соңында сол жерге барғанда, олардың бұл жердің кешкі жұлдыз жерге құлаған орны екенін түсінуге келген. Джару халқы бұл жерді "Кандималал" деп атаған, және ол аймақтың өнерінде маңызды орын алады.

Мәдени сілтемелер

Кратер 2005 жылғы австралиялық қорқыныш фильмі "Вольф Крик" пен 2013 жылғы жалғасы "Вольф Крик 2"-де көрсетілген. Сондай-ақ, ол Stan Australia стриминг қызметіндегі сол аттас түпнұсқа телесериалда да пайда болады. Бұл кратер Артур Апфилдтің 1962 жылғы "Тілдердің қалауы" романының оқиға орыны болды. Вольф Крик кратері Аризонадағы танымал Баррингер кратерінен кейін Жер бетіндегі эрозияға аз ұшыраған екінші ірі метеорит кратері деп саналады. 2010 жылғы балаларға арналған "Alienology" ғылыми-фантастикалық кітабында бұл кратер туралы айтылады, онда (кітап әлемінде) әртүрлі ғарыш кемесі сонда құлағандығы жазылған.