Кіріспе

Дэвид Стейн (шын аты Анри Хаддад, 27 қаңтар 1935, Александрия, Египет – 1999 жылғы қазан, Бордо, Франция) – француз соттары 1966 жылға дейін ұрлық жасағаны үшін бірнеше рет сотталған суретші. Кейін ол 15 түрлі есіммен өнер жалғандаушы және өнер сатушы болып жұмыс істеді.

Өмірбаян

Штейн шеберлер стилінде суреттерді көшіріп алумен шұғылданды. Мысалы, олардың түс схемасын және шабыттарын қайталау үшін Марк Шагал, Матисс, Брак, Пол Клее, Миро, Жан Кокто және Руо сияқты суретшілерді зерттеді. 1967 жылы Марк Шагал Нью-Йорк галереясындағы өз туындыларының жалған екенін хабарлады, соның салдарынан Штейн тұтқындалды. Сурет сатушылар өзін кінәлі деп танудан және өнер саласындағы сараптамасын күмәнді етуден қауінгендіктен, тергеумен ынтымақтасудан бас тартты. Кейбір өнер коллекционерлері суреттерін куә ретінде ұсынудан бас тартты. Штейн алты рет өнер туындыларын жалған жасау және ірі қарақшылық жасау айыптарымен сотталды. Түрмеде отырған кезінде, оны тұтқындаған судья Джозеф Стоун оны сурет салу үшін кеңсесіне шақырды. Штейн түрме жазасын өтегеннен кейін де Стоун отбасымен жақын дос болып қалды. 1989 жылы ол Штейннің жалған туынды жасауды тоқтатпағанын анықтады. АҚШ-та түрмеде жазасын өтегеннен кейін, Штейн Францияға депортацияланды, онда тағы бір мерзімге қамалды. Түрме басшылығы оған өз атымен сурет салуға рұқсат берді. 1969 жылы Лондон галереясы осы суреттердің бір бөлігін сатты. Штейн босатылғаннан кейін сурет салуға қайта оралды, енді өзінің нағыз қызметін жасыру үшін суреттерін өз атымен сата бастады. Дэвидтің өмірлік серігі Энн Мари, Жорж Карпози-младшийге (Hawthorn Book Inc) берген сұхбатында, «Три Пикассо перед завтраком» (Арт-жалғаншы әйелінің естеліктері) атты кітабында олардың өнер әлеміндегі тәжірибесі туралы айтты. 1980-жылдардың ортасында режиссер Гил Кейтс, Уильям Моррис агенттігіндегі Артур Аксельманға, Штейннің қатысуынсыз жазылған кітаптың көшірмесін берді. Аксельман Штейнды іздеуге кірісті және бірнеше жылдан кейін оны Манхэттенде тапты. Штейн Аксельманның клиенті және досы болды. HBO және ABC компанияларымен жасалған келісімдер фильм түсіруге әкелмеді, бірақ Аксельман Штейнды Кит Каррадинмен және «The Moderns» фильмінің режиссері Алан Рудольфпен таныстырды, онда Джон Лон, Джеральдин Чаплин, Кит Каррадин және Линда Фиорентино түсті. Фильмнің оқиғасы 1920-жылдардағы Парижде өтеді, бірақ түсірілімі Монреальде жүзеге асты. Штейн фильмде өнер сыншысы рөлінде ойнады және барлық көркем туындыларды ұсынды. Бір қызықты жайт, Матисс пен Модильяни стиліндегі суретті камера алдында өртетін және Модильянидің туындысын пышақпен қиратын көрініс болды. «Бұл камера үшін ғана жақсы» деді Штейн. Бірақ Уильям Моррис агенті Аксельманның ассистенті, жойылған туындылардың үлкен форматтағы көшірмелерін жасауды ұсынды. Штейн бас тартты, және сахнада актер Джон Лон картиналарды қиратты. Штейн 1988 жылы АҚШ-тан кетуді талап еткен АҚШ иммиграция қызметімен болған мәселелерден кейін Францияда тұрды. 1981 жылы Нью-Йоркте француз фотожурналисі Стефан Корбпен танысып, жақын дос болады. 10 жыл бойы Дэвид Штейннің келісімімен ол оның іс-әрекеттерінің куәсі және сенімді серігі болды, сонымен қатар 1981 жылдан бері Штейннің жеке өмірі мен қызметі туралы маңызды фотоархивтер мен файлдарды сақтап келді, оның ішінде «Энди Уорхол 1960» қолтаңбасымен жасалған Супермен комикстерінің жалған коллаждарының тарихы да бар. Дэвид Штейн Нью-Йоркте және Парижде «Энди Уорхол 1960» қолтаңбасымен Суперменнің үлкен сериялы коллаждарын жасағаннан кейін көптеген кредиторлардан қашуға тырысты. 1989 жылы The New York Times газетінің хабарлауынша, екі комикс сарапшысы Музадағы Энди Уорхолдың ретроспективасында жалған коллаждар сериясын тапты. Осыған ұқсас оқиға 3 жылдан кейін Парижде де орын алды. Француз кино продюсерінің көмегімен Штейн 4 жалған Супермен коллажын аукционға шығарды. Дэвид Штейн 1999 жылдың қазанында Франциядағы Бордо қаласында рактан қайтыс болды. Оның үш баласы болды.