Кіріспе

Салт-Лейк-Ситидегі тарихи үй, Юта штаты, АҚШ.

Альфред МакКун үйі – 20 ғасырдың басында Солт-Лейк-Ситидегі Капитолий төбесіндегі сарайлардың бірі. Альфред В. МакКун үшін Капитолий төбесінің оңтүстік беткейінде, 200 Солтүстік Мейн көшесінің солтүстік-шығыс бұрышында салынған бұл сарайда 21 бөлме бар және ол Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енген.

Иесі туралы

МакКун Үндістанның Калькутта қаласында туған, оның әкесі Мэтью МакКун Британ армиясында қызмет етіп, сонда Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуіне (LDS Church) өтті. Отбасы Юта аймағына көшіп келіп, Фармингтонға, содан кейін Нефиге қоныстанды. Альфред Уильям МакКун 1857 жылы Фармингтондағы LDS шіркеуіне қосылды. Ол Елизаветамен бала кезінен ғашық болған және 1872 жылдың 1 шілдесінде Солт-Лейк-Ситидегі Эндаумент-хауста үйленді. МакКун шіркеу қызметінде өте белсенді болмаса да, оған көп ақша сыйлады. LDS шіркеуінің президенті Хебер Дж. Гранттың жеке күнделігіндегі жазбаларына сәйкес (1927 жылдың 1 сәуірі), МакКун әрқашан LDS шіркеуімен жақсы қарым-қатынаста болған. 21 жасқа келгенде МакКун Ютаның оңтүстік темір жолының бөліктерін салуға келісім жасады. Ол өте табысты теміржол құрылысшысы болды және 19 ғасырдың соңындағы басқа миллионерлермен байланыс орнатты. Ол Дж. П. Морган, Уильям Рэндольф Херст және Фредерик Уильям Вандербильтпен бірге Перудің Серро-де-Паско кен орындарында серіктес болды. Ол Юта штатының және Монтана, Британдық Колумбия, Оңтүстік Американың кейбір аймақтарындағы бизнес мүдделеріне ие болды. МакКун замандастары тарапынан адалдығы, жағымды мінезі және лайықты істерге жасаған жомарт үлесі үшін құрметтелді. Ол сонымен қатар қоғамдық және саяси амбицияларымен де көзге түсті. 1899 жылы ол Сенатқа демократтық үміткер ретінде республикалық үміткер Фрэнк Дж. Кэннонға және басқа бірнеше үміткерлерге қарсы сайланды. Ешкімнің көпшілік дауысын алуға мүмкін болмауына байланысты, сайлау тарихқа Юта штатының Вашингтонға сенаторды таңдап немесе жібере алмаған кезі ретінде енді. Кейін МакКун тағы бір рет Сенатқа үміттенді, бірақ тағы бір кен және теміржол магнаты Томас Кернске ұтылды.

Үй

Үй 1900 жылы салынған. Элизабет МакКюн күйеуінің қызығушылықтарымен бірдей көптеген әртүрлі қызығушылықтарға ие болды. Ол LDS шіркеуінде көптеген маңызды лауазымдарда қызмет етті және Бригам Янгтың қыздарының бірі – Суза Янг Гейтспен жақын дос болды. Әйелдер құқығын белсенді түрде қолдаған Элизабет 1889 жылы Лондонда өткен Халықаралық әйелдер конгресіне қатысты. Ұйымның демеушісі болып сайланғаннан кейін, Элизабет Виндзор сарайында королева Викториямен кездесті. МакКюн үйін әсемдік пен сән-салтанаттың жарқын үлгісі ретінде көрсетуді қалағандықтан, сәулетшісі С.С.Далластың Америка мен Еуропаны екі жыл бойы аралап, түрлі үлгілер мен техникаларды зерттеуі үшін қаржы жұмсады. Таңдалған жоспар – Шығыс Азия элементтерімен готикалық стильдегі үй болды. Бұл үй Альфред пен Элизабет Нью-Йорктегі Риверсайд-драйвта жүргенде көрген үйдің дәл көшірмесі еді. Үй салынып жатқанда Джон Р. Уиндер мен МакКюн LDS шіркеуінің Бірінші Президенттігіне барды. МакКюн оларға ол және оның әйелі жаңа үй салып жатқанын және Гардо үйін екі-үш жылға жалға алғысы келетінін айтты. Гардо үйі LDS шіркеуінің басшыларының тұрғын үйі және кеңсесі ретінде пайдаланылған. Шіркеу жаңа жалдаушы тапқандықтан қуанып, оның ұсынысын қабылдады және айлық жалдау ақысын 150 доллар етіп белгіледі. МакКюн үйінің орны жақын маңдағы көшелерден биіктеп тұратындай етіп таңдалды, ал безендіруге аяқ аспады. МакКюн Сан-Домингодан магони, Англиядан емен, Оңтүстік Африкадан сирек кездесетін ақ түсті магони әкелді. Қызыл черепица Нидерландыдан келді, ал Германиядан арнайы жасалған теміржол вагонымен алып келген үлкен айналы қабырғасы орнатылды. Қабырғалар моар жібек, гобелендер және орыс былғарысымен әсемделді. Үйдің сыртқы қабырғасы қызыл Юта құмтасынан салынған, бірақ сәнді каминдер сияқты кейбір бөлшектерде нубиялық мәрмәр сияқты экзотикалық тастар қолданылды. Үй 1901 жылы бір миллион долларға аяқталды.

МакКюндардан кейінгі тарих

МакКун әйелімен 1920 жылға дейін осы үйде тұрды. Лос-Анджелеске көшкенге дейін олар оны шіркеу президенті Хебер Дж. Грантқа арнап, ЛДС шіркеуіне сыйлады, оның мақсаты – осы үйді Гранттың ресми резиденциясы ретінде пайдалану еді. Грант мұндай әсемдікке толы резиденцияда тұру идеясын ұнатпады, сондықтан оны Музыкалық мектепке айналдыруды шешті. Ол 1957 жылға дейін МакКун музыка мектебі ретінде пайдаланылды, содан кейін 1972 жылға дейін Бригам Янг Университетінің Солт-Лейк-Сити орталығымен алмастырылды, бірақ ол да 1972 жылы үлкен ғимаратқа көшірілді. 1973 жылы ЛДС шіркеуі үйді мәдени орталыққа айналдыруды көздеген Солт-Лейк-Сити тұрғындарының тобына сатты.