Кіріспе

Солт-Лейк-Ситидегі тарихи ғимарат, Юта, АҚШ

Солт-Лейк-Ситидегі Әлемдік жиналыс залы – Юта штатының Солт-Лейк-Ситидегі Храм алаңының оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуіне (LDS Church) тиесілі ғимарат. Онда шамамен 1400 адам отыруға арналған орын бар.

Дизайн

Конгресс залы – Виктория дәуіріндегі готикалық стильдегі жиын залы. Шикі граниттен қаланған қабырғалары крест пішіндес, сондықтан ғимараттың сыртқы түрі кішкентай готикалық соборға ұқсайды. Жиырма төрт мұнара ғимараттың периметрін белгілейді, ал төбе жоспарындағы крест тәрізді қиылыстан биік мұнара көтеріледі. Крест пішіндес құрылымын әр кіреберістің үстінде жоғары орналасқан Дәуіт жұлдыздары толықтырады. Бұл – ЛДС (Иса Массихтің Соңғы заманғы Әйелдер Қоғамы) қағидасы бойынша, Киелі кітаптағы Израиль тайпаларының қайта жиналуын көрсетеді. Дегенмен, сырттан әсем готикалық көрініс ішінде күмбезді төбелері жоқ, заманауи интерьерді жасырады. Солт-Лейк ғибадатханасымен бір тас карьерден алынған кварц-монзонит тасынан салынғанымен, Конгресс залының өңделмеген сыртқы жағы мүлдем басқаша. Конгресс залының тастары ғибадатханадағыдай мұқият кесілмеген. Осының салдарынан ғимараттың қараңғы, дөңгелек текстурасы және тастар арасындағы кеңірек тігістер пайда болған. Шағалаи ескерткіші ғимараттың шығыс жағында тікелей орналасқан.

Тарих

1877 жылдың 11 тамызында Ассамблея залының құрылысы басталды. Құрылыс ғибадатхана алаңының оңтүстік-батыс бұрышында, сол жылдың басында бұрынғы "Ескі киелі шатыр" деп аталған жерде салынды. Ескі құрылыс, ИСА шіркеуі жеткіліксіз деп тапқан саздан жасалған ғимарат, 1852 жылы салынған және 2500 орынға арналған. "Ескі киелі шатырды" 1867 жылы салынған Солт-Лейк киелі шатырымен шатастырмау керек. Дөңгелек тәрізді киелі шатыр Ассамблея залының солтүстігінде орналасқан. Құрылыстың алғашқы екі жылында Ассамблея залы шатасуға орай "жаңа киелі шатыр" деп аталды. Шіркеу президенті Джон Тейлор 1879 жылы оны "Солт-Лейк Ассамблея залы" деп атап, осы шатасуды жойды. Обед Тейлор сәулетші болып тағайындалды және сол кезде танымал болған Викториандық готика стилінде құрылысты жобалады. Солт-Лейк киелі шатырының құрылысынан қалған гранит тастарды негізінен пайдаланып, құрылысшы Генри Гроу 1882 жылы құрылысты аяқтады, оның жалпы құны 90 000 долларға бағаланды. Киелі шатырдан кейін Ассамблея залы ғибадатхана алаңында салынған екінші тұрақты құрылыс болды. Дегенмен, ол аяқталғаннан кейін бірнеше рет өзгертілді. Иллинойс штатының Науво қаласындағы алғашқы Науво киелі шатырының үстінде болған сияқты, төрт футтық қанатты періштелі ауа райы көрсеткіші алынып тасталды. Сонымен қатар, ИСА шіркеуіндегі ежелгі және қазіргі пайғамбарларды бейнелейтін бастапқы төбе суреттері жабылып қалды. Ең ауқымды жөндеу жұмыстары 1979-1983 жылдары ғимараттың мұнарасы мен шатыр конструкциясының нашарлықтарын жою үшін жүргізілді. Мұнараны қайта жарақтандыру кезінде Ассамблея залының 24 мұнарасының әрқайсысы шыны талшықтан жасалған қалыптармен ауыстырылды. Сонымен қатар, барлық жұмсақ ағаштан жасалған орындықтар қайта жаңартылды. Ғимараттың дыбыс жүйесі жүздеген кішкентай динамиктерді орнату арқылы жақсартылды. Қазіргі уақытта Ассамблея залында демалыс күндері тегін музыкалық концерттер өткізіледі және шіркеудің екі жылдық бас конференциялары үшін қосымша орын ретінде пайдаланылады.

Органдар

1970-1980 жылдардағы жөндеу жұмыстары кезінде Роберт Л. Сип Орган құрастырушылар "неміс үлгісіндегі" жаңа үш мануалды, 65 қатарлы, 3489 құбырлы орган орнатты. Жөндеу жұмыстарына ғимараттың жертөлесінде үш қосымша орган мен 1981 жылы Уильям Доуд жасаған бір мануалды клавесиннен тұратын репетиция студияларын құру да кірді. Оңтүстік-батыс студиясында Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы Остин Орган компаниясы салған үш мануалды, 12 қатарлы, 727 құбырлы орган орналасқан. Консолі 1963 жылы, ал сандықтары мен құбырлары 1982 жылы жаңартылды. Оңтүстік-шығыс студиялық органы 1985 жылы, Бахтың туғанына 300 жыл толуына орай Орегон штатының Юджин қаласындағы Кеннет Колтер Орган компаниясымен жасалған. Ол неміс кеш барокко органдарының ерекшеліктерін имитациялау үшін арнайы жобаланған және үш мануал, 7 қатар және 410 құбырдан тұрады. Бұл механикалық механизммен жұмыс істейтін аспап, ол ауыстырылатын педаль тақталарын ұсынады, бұл қазіргі заманғы дөңгелек немесе ескі, жалпақ еуропалық стильді пайдалануға мүмкіндік береді. Онда екі мануал, жеті қатар және 452 құбыр бар.