Кіріспе

Американдық сәулетші Уильям Харрисон Фолсом (1815 жылдың 25 наурызы – 1901 жылдың 19 наурызы) – сәулетші және құрылыс мердігері. Ол Юта штатында, әсіресе Солт-Лейк-Ситидегі көптеген тарихи ғимараттарды салды. Оның ең танымал жұмыстарының көп бөлігі Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің (LDS Church) тапсырысы бойынша орындалды. Бір кезде ол Шіркеудің сәулетшісі қызметін атқарды, бұл шіркеудегі шақыру ретінде мойындалды.

Жеке өмір

Фолсом Нью-Гэмпшир штатының Портсмут қаласында дүниеге келген. 16 жасында әкесінің құрылыс фирмасында басшылық қызмет атқарған. Фолсом Эри көлі маңындағы кемежай жобаларында жүздеген адамдарға жетекшілік еткен. Содан кейін ол әкесімен бірге Нью-Йорк штатының Баффало қаласына көшіп, құрылыс бизнесін жүргізген. Нью-Йоркте Фолсом болашақ әйелі Зервиал Элиза Кларкпен танысып, 1837 жылдың 12 тамызында 22 жасында оған үйленген. Сондай-ақ ол Мормон дініне өтуіне көмектескен, соңғы күннің қасиеттілерінің тас шебері Энох Ризбен кездескен. Фолсом мен оның әйелі 1842 жылдың 17 ақпанында мұздай Ниагара өзенінде Иса Мәсіхтің шіркеуінің мүшелері ретінде суға батырылған. 1842 жылдың көктемінде Фолсом әйелімен Иллинойс штатының Науву қаласына сапарлаған. Ол кезде Науву шіркеутің бас штабы болған, және Фолсом шіркеудің негізін қалаушы Жозеф Смитпен танысқан.

Ерте мансап

Фолсом 1846 жылғы мамыр айында Наувоо ғибадатханасының құрылысы аяқталғанға дейін жұмыс істеді, содан кейін мормондар Наувоодан қуылды. Ол Труман Ангел мен Майлз Ромнимен бірге храмда жұмыс істеді, олар екеуі де өмір бойына дос болды. Осы кезде Фолсом Айова штатының Киокак қаласына көшті. 1851 жылы ол Калифорнияның Сакраменто аймағындағы Раф-энд-Редди қаласына барып, алтын өндіру үшін қажетті су жобаларында жұмыс істеді. 1852 жылы ол отбасына қайтып оралды. Фолсом Бригам Янгты Тұзды көл аңғарына еріп баруға бекінді. 1854 жылы ол Солт-Лейк-Ситиге аттанды, бірақ батысқа кеткен соңғы топқа қосылуға он күн кешігіп, Айова штатының Каунсил-Блафс қаласына жетті. Оның орнына ол алты жыл бойы Каунсил-Блафста құрылысшы болып жұмыс істеді. Ол Небраска территориясының Капитолий ғимаратының бағаналарын жасады, олар Миссури өзені арқылы Каунсил-Блафстан Омахаға тасымалданды. 1860 жылы Фолсом төрт вагоннан тұратын үлкен жасақпен Юта территориясына жолға шықты. 3 қазан күні Солт-Лейк-Ситиге келгеннен кейін көп ұзамай Фолсом қала орталығындағы Мейн-стритте шеберханасын ашты. ЛДС шіркеуінің президенті Бригам Янг оны бірден шіркеу жобаларына жұмысқа алды. 1861 жылғы қазан айында өткен Бас конференцияда ол Шіркеу архитекторi ретінде бекітілді.

Сәулетші

Фолсом 1860 жылдары жемісті еңбек етті. 1864 жылы ол екі құрылыс фирмасында жобалаушы болып жұмыс істеді, олардың бірі Майлс Ромнимен бірлесе жұмыс істегені болды. Фолсом өзі көптеген тарихи Юта ғимараттарының жобаларын жасады немесе құрылысына қатысты, соның ішінде Ескі Солт-Лейк театры, Солт-Лейк шатыры, Солт-Лейк қалалық кеңес залы, Прово шатыры, Прово театры, Морони шатыры және Солт-Лейк қаласының орталық бөлігіндегі алғашқы ZCMI ғимараты. Фолсом сонымен қатар ЛДС шіркеуінде рухани қызметтер атқарды, алдымен қазыналық кеңесші ретінде, содан кейін 1874 жылы Солт-Лейк қазыналық президенттігінде бірінші кеңесші болып тағайындалды. 1867 жылы денсаулығы жақсарған Трумэн О. Ангелл қайтадан шіркеудің архитекторы болып тағайындалды, ал Фолсом оның көмекшісі болды. 1877 жылы шіркеу архитекторының көмекшісі қызметін атқарып жүргенде, Фолсомды ЛДС шіркеуі Манти ғибадатханасын жобалауға шақырды; Фолсом ғибадатхана 1888 жылы аяқталғанға дейін Мантиде, Юта штатында тұрды. Солт-Лейк-Ситиге оралғаннан кейін 1890 жылға дейін қала әкімі Джон Кларктың басшылығымен құрылыс инспекторы болып жұмыс істеді. Фолсом өмірінің соңғы жылдары қайтыс болғанға дейін ЛДС шіркеуінің қазыналық патриархы қызметін атқарды.