Кіріспе

Польша футбол клубы
әйелдер волейбол командасы

BKS Stal Bielsko Biała – Польша спорт клубы, екі бөлімі бар: ерлер футбол командасы және әйелдер волейбол командасы. Клуб Бельско-Бела қаласында орналасқан. Футбол командасы Польшаның төменгі лигаларында ойнайды, ал волейбол командасы елдегі жетекші командалардың бірі.

Тарих

BKS Stal Bielsko Biala (толық атауы: Biala Sports Club Stal Bielsko Biala) 1922 жылы Бияла Краковска қаласында құрылды, бұл қала 1951 жылы Биелскомен бірігіп, Биелско-Бияла қаласын құрады. БКС клубының құрылуы Екінші Польша Республикасының жаңаруымен байланысты болды: Биала (бұрынғы Австрияның Галисия аймағында орналасқан) және көршілес Биелско (Тешен Герцогтығына қарасты) қалаларында ірі неміс қауымдастықтары болған. Жергілікті поляктар неміс спорт ұйымдарына қарсы салмақ ретінде өздерінің спорт ұйымын құруды қалады. BKS 1913 жылы құрылған «Шчербиц» спорт қауымдастығының негізінде құрылды. БКС клубының түстері Биала қаласының түстері – қызыл және жасыл негізінде жасалған, ал 1949 жылы сары түс қосылды. Клуб бірнеше өнеркәсіп салаларының демеушілігінде болды, ең бастысы – Бельско тігін машиналарын шығаратын «Бефама» зауыты (Bielska Fabryka Maszyn Włókienniczych "Befama") болды, оның арқасында клуб тез дамыды, содан кейін FSM зауыты, ол бүгінгі күнге дейін Fiat компаниясына тиесілі.

Футбол

Бастапқыда БКС басшылары футбол командасын құруға ниеттенді. Футболдан басқа, БКС-де үстел теннисі және гимнастика бөлімдері болды. 1927 жылы Биалада стадион салынды. Осы оқиғаны тойлау үшін Чехословакия және Веймар Германиясының командалары қатысқан халықаралық футбол турнирі өтті. Ұлы Отан соғысы аралығындағы Польшада БКС Биелско футбол командасы жергілікті А класында ойнады, бұл поляк футбол жүйесінің үшінші деңгейіне шамалас болды. BKS жергілікті футболдың жоғарғы деңгейіне, Силезия лигасына немесе Силезияның А класына көтеріле алмады (Ұлы Отан соғысы аралығындағы Польшадағы төменгі лигалық футбол лигаларын қараңыз). 1945 жылдың мамыр айында Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, этникалық поляктарға ресми түрде футбол ойнауға тыйым салынғаннан кейін, BKS қайта құрылды. 1950 жылдардың басында БКС Сталь (1949 жылдан бері осылай аталады) бай демеуші тапты: Бефама тоқыма машиналарын жасау зауыты. Бефамадан басқа, жергілікті зауыттар да клубты қолдады. 1957 жылы БКС стадионы жаңартылды, осы оқиғаға орай Сталь достық ойында Краковиямен 4:4 есебімен тең түсті. 1973 жылға дейін BKS Stal аймақтық лигаларда, 4-ші немесе 3-ші деңгейде ойнады. 1973 жылы олардың футбол командасы Екінші дивизионға жолдама алды. Жаңа, өте бай демеушісі (Fabryka Samochodow Malolitrazowych) болғандықтан, Стальдың жаңа басқарушысы Антони Пьечничек болды, ол 1973-1975 жылдары жұмыс істеді. Бірінші маусымда Сталь Экстракласаға көтерілуге жақын болды, жылды GKS Tychy-ден кейін екінші орында аяқтады. 1974 жылы өте талантты қақпашы Йозеф Млянарчик БКС-ке қосылды және 1977 жылға дейін клубта қалды. Сталь 1978 жылдың ортасында төмендеп, Екінші дивизионда 5 жыл ойнады. 1981 жылы Сталь Екінші дивизионға оралды, ал бір жылдан кейін Экстракласаға көтерілуге тағы да жақын болды, 1981/82 маусымын GKS Katowice-ден кейін екінші орында аяқтады. 1982/1983 маусымда Сталь қайтадан төмендеді. 1980 жылы Стальдің U19 командасы Польша чемпионатында екінші орын алды, U19 чемпионатының финалында Polonia Bydgoszcz командасына 0:2 есебімен жеңілді. 1983 жылы төмендегеннен кейін Сталь әлі күнге дейін Екінші дивизионға оралмады. 1984, 1985 және 1987 жылдары оларға бұл мүмкіндік жақын болды. 1989 жылы Сталь төртінші деңгейге түсіп, бір жылдан кейін үшінші деңгейге оралды. 1990 жылдары Сталь 3-ші немесе 4-ші деңгейде ойнады, ал 2003 жылы команда 5-ші деңгейге түсті. 2000 жылдардың соңында Сталь үшінші деңгейге оралды.

Басқа бөлімдер

Клубтың өркендеу шыңында, 1950-ші және 1960-шы жылдардан кейін, клубта 22 түрлі спорт бөлімі болды. Бүгінгі күні олардың тек екеуі ғана сақталды. Польшаның Екінші Республикасы кезіндегі экономиканың төмендеуі мен қаржы тапшылығы, сол замандағы көптеген польша клубтары сияқты, бөлімдердің бірінен соң бірі жабылуына әкеп соқты. Дегенмен, ауыр атлетика және хоккей бөлімдері бірнеше халықаралық спортшыларды тәрбиеледі, мысалы, ауыр атлетикадан әлем рекордшысы Антони Питрушек және хоккей құрамасының ойыншысы Виктор Олсзовский.

Жауабы мен қарсыластары

BKS жанкүйерлері көбінесе спорттың мәдениетіне байланысты футбол командасына баса назар аударады, алайда маңызды ойындарда әйелдер волейбол командасын да қолдайды. Жанкүйерлерді әдетте «Оңтүстік жігіттері» деп атайды және олар Польшадағы ең оңтүстікте орналасқан ірі клуб екенін жиі айтады. Олар Zagłębie Sosnowiec және Olimpia Elbląg жанкүйерлерімен достық байланыста, ал бұрын Legia Warsaw жанкүйерлерімен де достық қарым-қатынаста болған. Олардың басты қарсыластары – жергілікті Podbeskidzie Bielsko Biała, олармен Bielsko Biała дербиі үшін күреседі, сонымен қатар көптеген Жоғарғы Силезия командаларымен де бәсекелестік бар.