Кіріспе
Америкалық телекомедия
"Доби Гиллис көптеген махаббаттары" (кейде жай ғана "Доби Гиллис" немесе кейінгі маусымдарда және таралымда "Макс Шульманның Доби Гиллисі" деп те аталады) – Дуэйн Хикманның басты рөлде ойнаған, 1959 жылдың 29 қыркүйегінен 1963 жылдың 5 маусымына дейін CBS телеарнасында көрсетілген американдық комедиялық сериал. Сериал Макс Шульманның 1945 жылдан бері жазған "Доби Гиллис" атты әңгімелері негізінде жасалған, алғаш рет 1951 жылы сол атпен жинақталған, кейіннен телесериалдың сценарийлерінде осы әңгімелерден тікелей алынған. Шульман 1953 жылы Metro Goldwyn Mayer үшін "Доби Гиллис істері" атты көркем фильмді де жазды, онда басты рөлде Бобби Ван ойнады. Хикман "Доби Гиллис" сериалында американдық телебағдарламада жасөспірім рөлін сомдаған алғашқы актерлердің бірі болды. "Доби Гиллис" сериал қазіргі контрмәдениеттің, әсіресе Бит буынының элементтерін бейнелеу арқылы жаңа көтеріліс жасады, бұл көбінесе "битниктердің" стереотиптік бейнесінде, негізінен актер Боб Денвер сомдаған Мейнард Г. Кребс кейіпкерінде көрінеді, бірақ басқа да кейбір тұлғалар да көрсетілген. Сериалдың жұлдызы Дуэйн Хикман 1994 жылы Добинің "1950-ші жылдардың күнәсіздігінің соңғы белгісі, 1960-шы жылдардағы төңкеріске дейін" екенін жазды.
Доби Гиллис пен Мейнард Г. Кребс
Сериал жасөспірім Доби Гиллис (Двейне Хикман) туралы болды, ол танымалдыққа, ақшаға және әдемі әрі қол жеткізбес қыздардың назарына ие болуға ұмтылды. Уэлд бірінші маусымнан кейін сериалды тастап кетті, бірақ кейін екі рет қонақ ретінде оралды – үшінші және төртінші маусымдарда, сәл түзетілген Талия рөлінде. Уоррен Битти Милтон Армитаж (бірінші маусым) рөлінде Добидің орта мектебіндегі бай спортшы, Талияның махаббаты үшін Добидің қарсыласы. Битти бірінші маусымның ортасында сериалдан кетіп қалды. Шейла Джеймс Зелда Гилрой рөлінде Добидің орта мектебі мен колледжіндегі ең ақылды қыз. Зелда Добиге ғашық және онымен кездесуге және үйленуге жол табуға тырысады. Стив Франкен Чатсворт Осборн кіші рөлінде – бай, ерке бала, Добидің орта мектепте және колледждегі сыныптасы. Чатсворт Милтонның сериалдан кеткенінен бос қалған рөлді иеленді. Доби сияқты, Чатсворт та екінші маусымда орта мектепті бітіргеннен кейін және колледжге түскенге дейін қысқа уақытқа әскерге шақырылады. Уильям Шаллерт профессор Леандер Помфрит рөлінде – Добидің орта мектебіндегі ағылшын тілі мен ғылым пәнінің мұғалімі, кейіннен С. Питер Прайор кіші колледжіндегі Добидің профессорларының бірі (бірінші, үшінші маусымдар). Герберт Андерсон пилоттық эпизодта Мистер Помфритті ойнайды. Жан Байрон миссис Рут Адамс рөлінде Добидің орта мектептегі математика пәнінің мұғалімі (бірінші маусым), ал доктор Имоген Буркхарт рөлінде Добидің С. Питер Прайор кіші колледжіндегі профессорларының бірі (үшінші және төртінші маусымдар). Сериалдың бір ішкі әзілі – Жан Байронның туған аты Имоген Одет Буркхарт екендігі. Дорис Пэкер миссис Кларис Армитаж рөлінде – Милтонның анасы, бай және ерекше әлеуметтік тұлға. Франкен Биттидің орнына бірінші маусымның ортасында келгенде, ол миссис Клариса Осборнға (Чатсворт Осборн кішінің анасы) айналды. Ол өзінің әлеуметтік тобына жатпайтын кез келген адамды жек көреді және барлық жігіттерді, тіпті өз ұлын да "жаман" деп санайды.
Белгілі қайталанатын рөлдері
Даррил Хикман Дэви Гиллис рөлінде (бірінші маусым) – Добидің ағасы, колледж студенті, Доби сияқты жауапсыз және қыздарға құмар. Дэви бірінші маусымнан кейін сериалдан шығарылды, содан кейін Доби жалғыз бала ретінде көрсетілді. Майкл Дж. Поллард Джером Кребс рөлінде (бірінші маусым) – Мейнардтың туысы, сонымен қатар битник. Джером 1959 жылдың ортасында Боб Денвер әскерге шақырылғанда Мейнардты алмастыру үшін жазылған, бірақ Денвер медициналық комиссиядан өтпей, сериалға оралғаннан кейін рөлінен алынды. Марджори Беннетт Блоссом Кенни рөлінде (бірінші және екінші маусым) – Гиллистердің бакалея дүкенінің тұрақты және талапшыл тұтынушысы. Томми Фаррелл Риф Райан рөлінде (бірінші және екінші маусым) – битниктерге арналған жазбалар дүкені мен кофехананың иесі, ол Мейнард үшін белгілі бір дәрежеде міндетті ұстаз рөлін атқарады. Линн Лоринг Эдвина "Эдди" Кегель рөлінде (үшінші маусым) – Чатсворт Осборнның кенже, битник туысы. Реймонд Бейли Дин МакГрудер рөлінде (үшінші және төртінші маусым) – С. Питер Прайор атындағы кіші колледждің директоры.
Өндіріс
Макс Шульманның алғашқы Доби Гиллис әңгімелері 1945 жылы жарық көрді, ал 1951 жылы «Доби Гиллистің көптеген махаббаттары» атты әңгімелер жинағы басылды. Доби мен оның ата-анасынан өзге, Зелда Гилрой кітаптардан тікелей сериалға бейімделген жалғыз тұрақты немесе қайта оралатын кейіпкер болды. Шулман шоу-раннер ретінде сериалда жұмыс істеу үшін келіссөздер жүргізгеннен кейін бұл өзгеріске келісті. Келесі маусымдарда техник Чарльз Дуглас ұсынған стандартты күлкі трегі қолданылды. Сериалдың авторы Макс Шульман «Доби Гиллис» сериалының шоу-раннері және аты көрсетілмеген продюсері болды. Ол сериалдың барлық төрт маусымында эпизодтарға сценарийлер жазды, соның ішінде «Love is a Science» (бірінші маусым, үшінші эпизод), «Love is a Fallacy» (бірінші маусым, 22-ші эпизод) және «Parlez Vous English» (екінші маусым, 11-ші эпизод) сияқты бірнеше әңгімелер Шулманның өзінің түпнұсқа Доби Гиллис әңгімелерінен тікелей бейімделді.
Сериялық қалыпты құю ноталары
Дуэйн Хикман, сол кезде "Боб Каммингс Шоуында" (сондай-ақ "Love That Bob" деп белгілі) Чак Макдональд рөліндегі өркендеген жұлдыз, Майкл Лэндон сияқты бірнеше үміткерлердің арасынан Доби Гиллис рөлін жеңіп алды. Екінші маусымда Хикманға шашының табиғи түсіне оралуға рұқсат берілді, өйткені ол продюсерлерге төменгі қырқыла шашын сары түсті ұстау үшін үнемі ағартудан бас терісінің зардап шегетінін айтқан болатын. 23 жастағы Боб Денвер, бұрын актерлік тәжірибесі жоқ мектеп мұғалімі және пошта жұмыскері, 18 жастағы Мейнард Г. Кребс рөлін жеңіп алды, себебі кастинг директорының хатшысы, оның әпкесі, оның есімін рөлге үміткерлердің тізіміне қосты. Алайда, Поллард өзінің "Central High-дың тәтті әншісі" атты алғашқы эпизодын аяқтамай тұрып, Денвер оралып, бірнеше жыл бұрын алған мойын жарақатынан кейін "4F" – қызметке жарамсыз деп тағайындалғанын мәлімдеді. Бастапқыда тек қосалқы рөлде болған Денвердің Мейнарды екінші маусымда бірге басты рөлге дейін жеткізді, өйткені кейіпкердің "битник" мінез-құлқы мен ерекшеліктері көрермендердің көңілін қозғады. Доби Гиллистегі және "Бес тиын" фильміндегі жұмысы Уэлдті жұлдыз етті, бұл оның кең танылуына әкелді. Ол бірінші жылдан кейін сериалдан шығып, киноға түсті, бірақ Макс Шулман оны "Сатушының тууы" (үшінші маусым, 21-ші эпизод) және "Достар арасында кішкентай қырқыс неге?" (төртінші маусым, екінші эпизод) үшін екі қонаққа шақырды. Герберт Андерсон Доби мен Мейнардтың ағылшын тілінің мұғалімі Мистер Помфрит рөлінде ойнады. Андерсон "Деннис – қауіп" сериалының пилотында басты рөлде ойнады; бұл шоу (сондай-ақ CBS-те) іске қосылғанда, ол осы актерлік құраммен қалуды жөн көрді, ал актер Уильям Шаллерт үшінші маусымның соңына дейін Мистер Помфриттің қайта-қайта келетін рөлінде пайда болды. Уоррен Битти бірінші маусымның бірінші жартысында Добидің орта мектебіндегі бәсекелесі Милтон Армитаж рөлін сомдады. Бұрынғы бала актриса Шила Джеймс, Стю Эрвин Шоуындағы "Джеки" рөлін ойнаған және Дуэйн Хикманмен сол сериалда және "Боб Каммингс Шоуында" жұмыс істеген, сынақтан өтпей-ақ Добиге ғашық болған ақылды қыз Зелда Гилрой рөліне ие болды. Алайда, CBS президенті Джеймс Обри Зелда сериалын іске қосуға көп уақыт ойланды, содан кейін оны қабылдаудан бас тартты, Амато Джеймске жеке түрде Обри Зелданы (және содан кейін Джеймсті, жасырын лесбиянканы) "тынышсыз" деп тапқанын айтты. DC Comics 1960 жылдан 1964 жылға дейін 26 нөмірге дейін жарық көрген "Доби Гиллистің көптеген махаббаттары" комикс кітабын шығарды, оның суреттері Боб Окснерге тиесілі. Кейіннен DC 1969 жылы "Windy and Willy" атты қысқа мерзімді сериал ретінде Доби Гиллиске қатысты барлық сілтемелерді жою үшін суреттер мен әріптерді жаңартқан комикс сериясынан алынған оқиғаларды қайта басып шығарды.
Келесі фильмдер
Бағдарламаның 20th Century Fox компаниясы шығарған екі жалғасы болды: пилоттық «Доби Гиллиске не болды?» (1977) және телефильм «Доби Гиллистің басын әкел» (1988). «Доби Гиллиске не болды?» – жаңа апталық ситком сериалының сәтсіз пилоты. Оны Макс Шульман өндірістен шығарылғаннан кейін Джеймс Комак продюсерлік етіп, режиссерлікке алып, дамытты. 40 жасқа толғанда, жас кезінде армандаған өмірін өткізбегендігіне қатты күйзелген Доби сүйікті Ойшыл мүсініне барып, оны қиратуға тырысады, соның салдарынан түрмеге түседі. Жиынтықта сериалдың барлық 147 эпизоды, сондай-ақ пилоттың желіге дейінгі түпнұсқасы және Дуэйн Хикман мен Боб Денвердің сол кездегі басқа телебағдарламалардағы қатысулары кірді. «Доби Гиллиске не болды?» және «Доби Гиллистің басын әкел» фильмдері қосылмады, соңғысы музыкалық құқықтардың болмауына байланысты, ал біріншісінің түпнұсқалық көшірмесі табылмайды. Екінші маусым 2014 жылдың 14 қаңтарында, үшінші маусым 2014 жылдың 6 мамырында және төртінші және соңғы маусым 2014 жылдың 16 желтоқсанында жарық көрді. Физикалық шығарылымдардан басқа, «Доби Гиллис» сериалының барлық эпизодтары Shout! Factory TV, Amazon Prime Video, Tubi және Vudu стриминг қызметтерінде де қолжетімді.
Танымал мәдениетте
Доби Гиллистің көптеген махаббаттары CBS телеарнасының тағы бір сәттілі бағдарламасының кейіпкерлеріне зор әсер етті, оның ішінде Ханна-Барбераның сенбі күнгі таңертеңгі мультсериалы «Scooby Doo, Where Are You!» де бар. Бұл сериал 1969 жылдан 1970 жылға дейін телеарнада көрсетілді, содан кейін бірнеше туынды сериалдар пайда болды. Сериалдың авторы Джо Руби мен Кен Спирс растағандай, Гарри Маршалл «Happy Days» ABC ситкомын жасағанда Доби Гиллистен шабыттанды. Әнші-әндер авторы Доби Грейдің сахналық есімі Доби Гиллис кейіпкеріне сілтеме ретінде таңдалған.
Garry Marshall said that he drew inspiration from Dobie Gillis when he created the ABC sitcom Happy Days. Singer songwriter Dobie Gray's stage name served as a reference to the Dobie Gillis character.