Кіріспе
Батыстан соғатын желдер – 30 және 60 градус аралығындағы орташа ендіктерде батыстан шығысқа қарай үнемі соғатын желдер. Олардың пайда болуы ат ендіктеріндегі жоғары қысым аймақтарымен байланысты, және олар полюске қарай бағытталғандықтан, экстратропикалық циклондарды осы бағытта қозғайды. Субтропикалық белдеу осінен батыс желдеріне өткен тропикалық дауылдар батысқа қарай жылдамдығының артуына байланысты қайта бұрылады. Солтүстік жарты шарда бұл желдер көбінесе оңтүстік-батыстан, ал оңтүстік жарты шарда солтүстік-батыстан соғады. Батыстан соғатын желдер қысқы жарты жылда және полюстердегі төмен қысым кезеңінде ең күшті болады, ал жазғы жарты жылда және полюстердегі жоғары қысым кезеңінде әлсірейді. Бұл желдер әсіресе оңтүстік жарты шарда күшті (Чили, Тасмания және Жаңа Зеландия жағалауларында "Құдіретті Батыс Желдері" деп те аталады), себебі құрлықтың аздығы жел ағынын күшейтеді, оны солтүстік-оңтүстік бағытта бағыттап, батыс желдерін баяулатады. Орташа ендіктердегі ең күшті батыс желдері 40 және 50 градус оңтүстік ендігі аралығында, "Қарбалас 40-тар" аймағында болады. Батыстан соғатын желдер жылы экваторлық сулар мен желдерді континенттердің батыс жағалауларына жеткізуде маңызды рөл атқарады, әсіресе оңтүстік жарты шарда, оның кең мұхит кеңістігіне байланысты.
The westerlies, anti trades, or prevailing westerlies, are prevailing winds from the west toward the east in the middle latitudes between 30 and 60 degrees latitude. They originate from the high pressure areas in the horse latitudes and trend towards the poles and steer extratropical cyclones in this general manner. Tropical cyclones which cross the subtropical ridge axis into the westerlies recurve due to the increased westerly flow. The winds are predominantly from the southwest in the Northern Hemisphere and from the northwest in the Southern Hemisphere. The westerlies are strongest in the winter hemisphere and times when the pressure is lower over the poles, while they are weakest in the summer hemisphere and when pressures are higher over the poles. The westerlies are particularly strong, especially in the Southern Hemisphere (called also 'Brave West winds' at striking Chile, Tasmania and New Zealand), in areas where land is absent, because land amplifies the flow pattern, making the current more north–south oriented, slowing the westerlies. The strongest westerly winds in the middle latitudes can come in the roaring forties, between 40 and 50 degrees south latitude. The westerlies play an important role in carrying the warm, equatorial waters and winds to the western coasts of continents, especially in the southern hemisphere because of its vast oceanic expanse.
Мінез-құлық
Егер Жер Күнге тұйықталған болса, күннің жылынуы ортаңғы ендіктердегі желдің субтропикалық белдеуден алыстатып, полюске қарай соғуына себеп болар еді. Алайда, Жердің айналуынан туындаған Кориолис күші полюске қарай соғатын желдерді Солтүстік жарты шарда солтүстікке қарай (оңға), ал Оңтүстік жарты шарда оңтүстікке қарай (солға) бұрады. Сондықтан Солтүстік жарты шарда желдер көбінесе оңтүстік-батыстан, ал Оңтүстік жарты шарда солтүстік-батыстан соғады. Полюстердегі қысым төмендеген кезде батыс желдерінің күші артады, бұл ортаңғы ендіктерді жылытуға әсер етеді. Бұл Арктика осцилляциясы оң мәнде болғанда және қыс мезгілінде полюстер маңындағы төмен қысым жазғыдан күштірек болатын кезде орын алады. Егер ол теріс мәнде болса және полюстерде қысым жоғары болса, ағын меридиональды болып, полюс бағытынан экваторға қарай соғады, салқын ауаны ортаңғы ендіктерге әкеледі. Жыл бойы батыс желдерінің күші полярлық циклонмен байланысты өзгереді. Циклон қыста ең жоғары қарқынға жеткенде батыс желдері күшейеді, ал жазда ең әлсіз қарқынға жеткенде әлсірейді. Батыс желдерінің әсерін көрсететін мысал – Гоби шөлінен пайда болатын шаң-тозаңның ластағыштармен бірігіп, Солтүстік Америкаға желмен немесе шығысқа қарай үлкен қашықтыққа тарауы. Батыс желдері әсіресе Оңтүстік жарты шарда күшті болуы мүмкін, себебі ортада батыстан шығысқа қарай соғатын желдің жылдамдығын баяулатуға мүмкіндік беретін құрлық азау. Оңтүстік жарты шарда, дауылды және бұлтты ауа райына байланысты, батыс желдерін әртүрлі ендіктерде «күркіреген қырықтар», «ашулы елулер» немесе «айқайлаған алпыстар» деп атау қалыпты жағдай.
Теңіз ағымдарына әсері
Атлант және Тынық мұхиттарында орналасқан субтропиктік жоталардың полюске қарай батыстан шығысқа қарай соғатын тұрақты желдердің әсерінен екі жарты шарда да мұхит ағымдары ұқсас қозғалысқа ие. Солтүстік жарты шардағы ағымдар, екі жарты шардың батыс желдерінің күшіндегі айырмашылыққа байланысты, Оңтүстік жарты шардағы ағымдарға қарағанда әлсіз. Батысқа қарай қарқындылық процесі мұхит алабының батыс жағындағы ағымдарды шығыс жағындағы ағымдардан күшті етеді. Бұл батыс мұхит ағымдары жылы тропикалық суды полярлық аймақтарға қарай тасымалдайды. Кемелер ғасырлар бойы екі мұхитты кезіп өту кезінде осы мұхит ағымдарын пайдаланған. Антарктика айналасындағы ағым (ААА) немесе Батыс желдерінің ағысы – Антарктиканың айналасында батыстан шығысқа қарай ағатын мұхит ағысы. ААА Оңтүстік мұхитының басым айналымдық ерекшелігі болып табылады және шамамен 125 Свердрупке тең, ең ірі мұхит ағыны. Солтүстік жарты шарда Солтүстік Атлантикалық субтропикалық айналымның бөлігі болып табылатын Гольфстрим, атмосферада да, мұхитта да барлық типтегі күшті циклонның қалыптасуына себепкер болды. Куросио (жапон тілінде "Қара толқын") – Батыс Солтүстік Тынық мұхитындағы күшті батыс шекаралық ағым, Гольфстримге ұқсас, және бұл аймақтағы мұхит дауылдарының күшті болуына да әсер етеді.
Тропикалықтан тыс циклон
Экстратропикалық циклон – тропикалық немесе полярлық ерекшеліктері жоқ, фронттармен және температура мен нөлдік нүктенің көлденең градиенттерімен байланысты, яғни «бароклиникалық аймақтар» деп аталатын синоптикалық масштабтағы төмен қысымды ауа райы жүйесі. «Экстратропикалық» термині осы циклон түрінің әдетте тропиктерден тыс, планетаның орташа ендіктерінде пайда болатынын көрсетеді, онда батыс желдері жүйені батыстан шығысқа қарай бағыттайды. Бұл жүйелерді олардың пайда болу аймағына байланысты «орташа ендік циклон» немесе экстратропикалық өту орын алған жағдайда «посттропикалық циклон» деп те сипаттауға болады, сондай-ақ ауа райы болжаушылары мен халық арасында «депрессия» немесе «төмен қысым» деп атайды. Бұл құбылыстар антициклонмен бірге Жердің көп бөлігіндегі ауа райын анықтайды. Экстратропикалық циклондар температура мен нөлдік нүктенің градиенттерінің аймақтарында қалыптасқандықтан, көбінесе бароклиникалық болып саналады, бірақ олар өмірлік циклының соңында температураның таралуы төмен қысымның ортасынан радиус бойымен біркелкі болатын кезде баротроптыққа айналуы мүмкін. Экстратропикалық циклон жылы су үстінде тұрып, орталық конвекцияны дамытса, субтропикалық дауылға, одан кейін тропикалық циклонға айналуы мүмкін, бұл оның ядросын жылытады және температура мен нөлдік нүктенің градиенттерін орталыққа жақын жерде азайтады.
Тропикалық циклондармен өзара әсерлесу
Тропикалық циклон субтропикалық қырқаның осьін кесіп өткенде, әдетте, батыс желдері арқылы өтетін жүйеге байланысты жоғары қысым аймағындағы бұзылыс арқылы, оның жоғары қысым аймағындағы жалпы траекториясы солтүстікке қарайғы төмен қысым аймағына қарай бағытталған желдердің әсерінен айтарлықтай өзгереді. Циклонның жолы күшті түрде солтүстікке бұрылып, шығыс компоненті айқын байқалғанда, циклон қайта бұрыла бастайды және батыс желдеріне енеді. Мысалы, Тынық мұхиты арқылы Азияға қарай жылжыған тайфун, егер Қытай немесе Сібір үстінен өтетін төмен қысымдық жүйенің оңтүстік-батыс желдерімен (солтүстік-шығысқа қарай соққан) кездессе, Жапония жағалауында солтүстікке, содан кейін солтүстік-шығысқа қарай қайта бұрылады. Көптеген тропикалық циклондар осылайша, батыстан шығысқа қарай субтропикалық қырқаның солтүстігінен өтетін экстратропикалық циклондардың ықпалымен солтүстік-шығысқа қарай жылжиды. 2006 жылғы "Иоке" тайфуны осындай траекторияны ұстанған тропикалық циклонның мысалы болып табылады.