Кіріспе

АҚШ-тың бұрынғы мемлекеттік агенттігі (1927–33)

Федералды радио комиссиясы (FRC) – 1927 жылы құрылғаннан бастап 1934 жылға дейін АҚШ радио байланысын реттеген мемлекеттік агенттік. FRC 1927 жылғы Радио туралы заңмен құрылды, ол бұрынғы 1912 жылғы Радио туралы заңды алмастырды, себебі оның бақылау ережелері, әсіресе радио хабарларын тарату станцияларын реттеуде жеткіліксіз деп табылған болатын. Реттеу өкілеттіктерін күшейтумен қатар, FRC радиостанция лицензия алу үшін "қоғамдық мүддеге, қолайлылыққа немесе қажеттілікке" сай болуын міндеттетіп, жаңа стандарт енгізді.

1912 жылғы радиоакті

Радиобайланыс (алғашқыда "сызбасыз телеграф" деп аталатын) 1890 жылдардың соңында дамығанмен, 1912 жылғы Радио заңы қабылданғанға дейін АҚШ-та көбінесе реттелмеген еді. Бұл заң Сауда министрлігіне бастапқыда теңіз және әуесқой станцияларынан тұратын радио хабар таратушыларды лицензиялау тәртібін белгіледі. 1920 жылдардың басында дамып келе жатқан жаңалықтар мен ойын-сауық хабарларын жалпы халыққа тарату осы заңнамада көзделмеген. Коммерция департаментінің хабар таратуға қатысты алғашқы ережелері 1921 жылдың 1 желтоқсанында қабылданды, онда жалпы аудиторияға арналған хабар тарату станцияларына екі толқын ұзындығы бөлінді: "ойын-сауық" үшін 360 метр (833 кГц), ал "базар және ауа райы туралы хабарлар" үшін 485 метр (619 кГц). 1922 жылы хабар тарату станцияларының саны күрт өсті, жыл соңына қарай АҚШ-та олардың саны 500-ден асты. Бөлінген тарату жиіліктерінің саны да кеңейді, 1925 жылға қарай "хабар тарату жолағы" 550 кГц-ден 1500 кГц-ға дейінгі жиіліктерден, 10 кГц қадаммен тұрды. Герберт Гувер 1921 жылдың наурыз айында Сауда министрі болды, сонымен радио хабарларын таратудың алғашқы күндерін қалыптастырудағы негізгі жауапкершілікті өз мойнына алды, бұл жылдам өзгеріп жатқан жағдайда қиын міндет еді. Шешім қабылдауға көмектесу үшін ол 1922-1925 жылдар аралығында төрт ұлттық конференцияны ұйымдастырды, онда шақырылған сала басшылары радионың жалпы стандарттарын белгілеуге қатысты.

Құқықтық даулар

Өзінің қызмет істеу кезінде Гувер кейбір әрекеттерінің 1912 жылғы заңмен оған берілген шектеулі өкілеттіктерді ескере отырып, құқықтық тұрғыдан күмәнді екенін білген. Атап айтқанда, 1921 жылы департамент Нью-Йорктегі Intercity Radio Company компаниясы басқаратын радиотелеграф станциясының лицензиясын жаңартудан бас тартуға тырысты, себебі ол жақын жерде жұмыс істейтін бұрынғы радиотелеграф станцияларына артық кедергі келтірді. Intercity шағымданып, 1923 жылы Колумбия округінің апелляциялық соты Intercity-ге қолдау көрсетіп, 1912 жылғы заңда «атқарушы лауазым иесінің қалауынша» лицензиялық шешімдер қарастырылмағанын мәлімдеді. Сауда департаменті Жоғарғы Сотқа қайта қарауды сұрауды жоспарлаған, бірақ Intercity Нью-Йорк стансасын жапқанда бұл мәселе өздігінен шешілді. Дегенмен, бұл Гувердің өкілеттігінің шегі туралы маңызды сұрақтар туғызды. Келесі, ақыры сәтті аяқталған, шағым 1926 жылы болды. Zenith Radio Corporation 1925 жылдың соңында жоғары қуатты радиостанция, WJAZ-ды Чикагодан тыс, Иллинойс штатында орналастырды. Станцияға қолданылуы үшін жиілік таба алмауы мүмкін екенін естігеннен кейін компания президенті Э. Ф. Макдональд, олар аптасына екі сағат хабар таратқысы келгендіктен, бейсенбі күндері кешкі сағат 22:00-ден түнгі жартысына дейін Орталық уақыт бойынша шектелген 930 кГц жиілігіне келісуге дайын екенін ұсынды, себебі сол уақытта бұл жиіліктегі жалғыз станция, Колорадо штатындағы KOA, әдетте жұмыс істемейтін. Макдональд аптасына екі сағат жұмыс істеуге қанағаттанғанмен, жақын арада оның көзқарасы өзгерді. Сол кезде АҚШ пен Канада арасында алты белгілі AM жиілігін қанадалық станциялар ғана пайдаланатыны туралы бейресми келісім болды. 1926 жылдың қаңтар айының басында Макдональд WJAZ-ға 930 кГц жиілігінен 910 кГц жиілігіне, яғни Канаданың шектеулі жиіліктерінің біріне көшуді және жұмыс уақытын ұзартуды бұйырды. «Intercity Radio Company» ісі бойынша шешімге сілтеме жасай отырып, Zenith Сауда департаментінің WJAZ-ды бұрынғы жиілігіне қайтару туралы бұйрығын елемеді. 1926 жылдың 20 қаңтарында Чикагода «АҚШ-қа қарсы Zenith Radio Corporation және Э. Ф. Макдональд» атты федералдық сот ісі қозғалды. Макдональд өзінің пайдасына тар шешім күткен, өйткені «D класты даму» лицензияларына ие болған аз ғана станциялар, соның ішінде WJAZ, қалыпты шектеулерден босатылған. Алайда, шын мәніндегі нәтиже ауқымды болды. 1926 жылдың 16 сәуірінде судья Джеймс Х. Уилкерсонның шешімінде 1912 жылғы заңға сәйкес Сауда департаменті берілген хабар тарату лицензияларының санын шектеуге немесе станция жиіліктерін белгілеуге құқығы жоқ екені айтылды. Үкімет бұл шешімге шағымдану мүмкіндігін қарастырды, бірақ Бас прокурордың міндетін атқарушы Уильям Дж. Донован сот шешімімен келісті. Тікелей нәтижесі – Конгресс жаңа заң қабылдамайынша, Сауда департаменті жаңа радиостанциялардың санын шектей алмайды, енді олар кез келген жиілікте еркін жұмыс істей алады және қалаған қуатын пайдалана алады. Көптеген станциялар сақтық танытты, ал басқалары қуатын арттырып, жаңа жиіліктерге көшуге мүмкіндік алды (қынжырлы түрде «толқын секіру» деп аталды). Бұл жаңа ортаның орташа тыңдаушы үшін қандай бұзылыстарға әкелгенін бағалау қиын, бірақ «хаос» термині талқылауларда жиі пайда бола бастады.

1927 жылғы радиоакті

1926 жылдың басында Сауда департаментінің реттеуші өкілеттігіне қатысты теріс шешім шығарылғанға дейін АҚШ Конгресінде 1912 жылғы Радио заңының орнына көбірек толыққанды заң жобасын қабылдауға көптеген әрекеттер жасалды, бірақ ешқайсысы көп нәтиже бермеді. Федералдық реттеудің болмауына байланысты станциялар өз дауларын сотқа апарып, соттар қолданыстағы станциялардың пайдасына шешім шығара бастағандықтан, жаңа заңнаманың қажеттілігі одан әрі маңызды болды. Бұл, тиімді түрде, құрылған станцияларға олардың жиіліктеріне қолдану құқығында «меншік құқығын» бергенімен тең болды, үкімет мұны болдырмауға тырысты, себебі радиоспектрді жалпыға ортақ ресурс деп есептеді. Жаңа заңнаманың қажеттігі мойндалғанмен, пікірлер қарама-қайшы болды: Сауда министрінің өкілеттігін арттыру керек пе, бұл қарсыластарының пікірінше, тым қуатты «Радио сардарына» алып келер еді, әлде тәуелсіз реттеуші орган қажет пе, оның қажеттігіне кейбір күмәнданушылар бар еді. Ақырында қабылданған заң Дилл-Уайт заңы деп аталды, оны сенатор Кларенс Дилл (Д-Вашингтон) және өкіл Уоллес Х. Уайт-младший (Р-Майн) 1926 жылдың 21 желтоқсанында ұсынды және демеушілік етті. Ол 1927 жылдың 28 қаңтарында Сенатқа енгізілді және компромисс ретінде бес мүшеден тұратын комиссияға радио реттеуін қайта ұйымдастыру құқығы берілді, бірақ оның көптеген міндеттері бір жылдан кейін аяқталар еді. Бір айлық пікірталастардан кейін бұл заң жобасы 1927 жылдың 18 ақпанында 1927 жылғы Радио заңы ретінде қабылданды және 1927 жылдың 23 ақпанында президент Кальвин Кулидж оған қол қойды. Комиссияның ұйымдастыру отырысы 15 наурызда өтті.

ФКК ірі іс-шараларының таңдауы

ҚКК құрылған кездегі ең өзекті мәселе – AM жолағындағы 732 хабар тарату станциясының көп болуы еді. (FM радио тарату жолағы 1941 жылға дейін құрылмады). Бір уақытта жұмыс істей алатын станциялардың санына қатысты маңызды техникалық шектеулер де болды. Түнде ионосфераның өзгеруі радиосигналдарға, әсіресе қуатты станциялардан, жүздеген шақырымға дейін таралуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, сол кезде таратушы жиілігінің тұрақтылығы көбінесе шектеулі болды, яғни номиналды түрде бірдей жиілікте хабар тарататын станциялар бір-бірінен сәл ауытқып, тіпті аудио сигналдарының араласуынан да қашық жерлерде өткір, жоғары жиілікті "гетеродиндік" кедергі тудыратын. Бағытталған антенналар, сигналды белгілі бір бағытта шектеуге мүмкіндік беретін құрал да әлі қолжетімді болмады. Жалпы алғанда, сапалы қабылдауды қамтамасыз етудің басты жолы – бір мезгілде жұмыс істейтін станциялардың санын шектеу болды, бұл кейбір станцияларды күндізгі уақытта ғана жұмыс істеуге мәжбүрледі, ал көп жағдайда бір жиіліктегі жұмыс уақытын бірнеше станция (бір аймақтағы төртке дейін) бөлісіп пайдалану қажет болды.

Жалпы тәртіп 32

1927 жылғы 3 мамырда FRC, канадалық жиіліктерде жұмыс істейтін станцияларды қайта тағайындауға және 10 кГц-қа бөлінетін жиіліктерде хабар тарату стандартына сәйкес келмейтін "екі жиілікте жұмыс істеу" тәжірибесін жоюға арналған уақытша жиіліктерді тағайындаулар сериясының біріншісін жасады. FRC қолданыстағы станцияларды қарап, тізімдеді, содан кейін оларға, егер эфирде қалуды қаласа, жаңа "халықтың мүддесі, қолайлылығы немесе қажеттілігі" стандартына сай екенін анықтаудың алғашқы қадамы ретінде 1928 жылғы 15 қаңтарға дейін ресми лицензия алуға өтініш беру керектігін хабарлады. Өтініштерді қарағаннан кейін, 1928 жылғы 25 мамырда FRC 32-ші жалпы бұйрықты шығарды, онда 164 станцияға лицензия алуға негіздемелері жеткіліксіз екені және олар Вашингтон қаласында тыңдауға қатысуға тиіс екені хабарланды. Көптеген аз қуатты тәуелсіз станциялар таратылды, бірақ сексен бір станция сақталды, олардың көпшілігінің қуаты төмендетілді. Білім беру станцияларының жағдайы нашар болды. Олар көбінесе коммерциялық станциялармен жиілікті бөлісіп, күндіз жұмыс істеуге міндетті болды, бұл ересектерге білім беру үшін шектеулі пайдалы деп есептелді.

Жалпы ереже 40

Станциялар тізімін шамалы басқарылатын деңгейге дейін қысқартқаннан кейін, FRC радиостанциялардың тарату жиіліктерін қайта ұйымдастыруға кірісті. 1928 жылдың 30 тамызында Комиссия 550-ден 1500 кГц-ге дейінгі 96 жиіліктен тұратын "тарату жолағын" анықтаған 40-шы жалпы бұйрық шығарды. Алты жиілік қана канадалық станциялардың пайдалануына шектелді, ал қалған 90 жиілік шамамен 600 АҚШ станциясына бөлінді. Жаңа тағайындамалар 1928 жылдың 11 қарашасында күшіне енді. Қол жетімді жиіліктердің қырқы жоғары қуатты "ашық канал" станцияларына арналды, олардың көп жағдайда тек бір ғана станциясы болды. Техникалық тұрғыдан кедергілерді азайту және қабылдауды жақсартуда сәтті деп танылғанмен, ірі компаниялар мен олардың станциялары ең жақсы тағайындамаларды алды деген пікір де болды. Комиссар Айра Э. Робинсон: "Мен жоспарға және оның негізінде жасалған үлестірілімдерге қарсы болғандықтан және қарсы дауыс бергенім үшін, оны өзгерту туралы тыңдауларға қатысуды әдепсіз және орынсыз деп санаймын" деп ашық түрде наразылық білдірді. Кейінгі экономикалық талдаулар радионы реттеудің алғашқы саясаты реттеушілерді басып алу мен пайда табуға бағытталған әрекеттерді көрсеткенін көрсетті.

WGY тапсырмасы

Соттар қараған FRC шешімдерінің көп бөлігі күшінде қалды, бірақ маңызды ерекшелік Schenectady, Нью-Йорк штатындағы, General Electric компаниясына тиесілі, ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген қуатты WGY станциясына қатысты болды. 1928 жылдың 11 қарашадағы қайта бөлу жоспары бойынша WGY станциясының жұмыс уақыты күндізгі және кешкі сағаттармен, Калифорния штатының Окленд қаласында күн батқанға дейін шектелді, себебі сол жиілікте KGO станциясы хабар тарататын. Бұрын WGY станциясы жұмыс уақыты бойынша шектеусіз жұмыс істеген. 1929 жылдың 25 ақпанында Колумбия округінің апелляциялық соты WGY станциясының жұмыс уақытын шектеудің "ақылға қонымсыз және халықтың мүддесіне, ыңғайлылығына немесе қажеттілігіне сай емес" екенін мәлімдеді. АҚШ Жоғарғы соты FRC-нің шағымын қарауға келісті, бірақ жатақтарды тыңдағаннан кейін шешім қабылдаудан бас тартты, өйткені қолданыстағы заңнама бойынша оның бақылау құқығы жоқ екенін анықтады, соның нәтижесінде төменгі соттың шешімі күшінде қалды.

KFKB-ді жою

KFKB – Милфорд, Канзас қаласындағы танымал радиостанция, лицензиясы Джон Р. Бринкли басқаратын ұйымға берілген. Бринкли "ешкі безінің дәрігері" деп белгілі болды, себебі ол ешкі ұрықтарының кішкене бөліктерін имплантациялауды қамтитын "сексуалдық жаңарту" хирургиясын насихаттады. 1930 жылы Федералды радио комиссиясы оның лицензиясын жаңару туралы өтінішін қабылдамады, себебі станция қоғамдық қызмет ретінде емес, негізінен "белгілі бір бизнестің қарапайым қосымшасы" ретінде жұмыс істеді. (Бринклидің бір бағдарламасында ол тыңдаушылардан келген медициналық мәселелерді сипаттаған хаттарды оқып, содан кейін эфир арқылы сандармен белгіленген, күмәнді құндылығы бар дәрі-дәрмектерді ұсынды. Тыңдаушылар осы препараттарды сатып алу үшін Бринклидің "қайта төлеу" жүйесіндегі дәріханасына баруы керек еді.) Бринкли бұл цензура деп шағымданып, сотқа жүгінді, бірақ АҚШ апелляциялық соты оның шағымын қабылдамады, "Бұл талап негізсіз. Комиссия шағымданушының хабарларын таратуға дейін тексеруге тырысқан жоқ. Комиссия шағымданушының лицензиясын жаңарту арқылы қоғамдық мүддеге, ыңғайлылыққа немесе қажеттілікке қызмет ететінін қарастыра отырып, тек шағымданушының бұрынғы әрекеттерін ескерді, бұл цензура емес" деді. Бұл станциядан бас тартылғаннан кейін Бринкли өзінің қызметін АҚШ шекарасында орналасқан бірнеше қуатты мексикалық радиостанцияларына көшірді, бұл 1941 жылы Солтүстік Америка аймақтық хабар тарату туралы келісімге қол жеткізуге көмектесті.

KGEF-ті жою

KGEF радиостанциясына алғаш рет 1926 жылдың соңында Лос-Анджелес қаласының орталығындағы Trinity Methodist Church, South шіркеуіне лицензия берілді. Оның хабарларының басым бөлігі пастор Роберт "Жекпе-жек Боб" Шулердің ұзақ айыптауларынан тұрды, ол "қоғамда жамандық жасауға жаман адамның мүмкіндігін шектеу" үшін станцияны басқаратынын мәлімдеді, бірақ оның өткір хабарлары тез арада көп дау тудырды. Дегенмен, Комиссия жүргізген тексеру нәтижесінде станцияны жабу керек деген шешім қабылданды, себебі Комиссия "лицензия берудің қоғамдық мүддеге қызмет ететінін анықтай алмады; оның негізгі спикері таратып отырған бағдарламалар оқулық емес, сенсациялық сипатта болды және екі жағдайда ол радио арқылы әділдіктің дұрыс іске асырылуына кедергі келтіруге тырысқаны үшін сотталды". Колумбия округінің апелляциялық соты Комиссияның шешімін қолдады және Бірінші түзетудегі қорғауға қарамастан: "бұл үкіметтің Конгресс құрған агенттіктер арқылы оны қаралап, жалған ақпарат тарату үшін пайдаланған адамға лицензияны жаңарудан бас тартуға болмайды дегенді білдірмейді. Бұл жағдай сөз бостандығын жоққа шығару емес, Конгресс заң шығару құзыреті шегіндегі салаға қатысты реттеуші билікті қолдану болып табылады". Бұл шешім АҚШ Жоғарғы Сотының қайта қарау туралы қаулы қабылдаудан бас тартуынан кейін күшіне енді.

WNYC тапсырмасы

1928 жылдың 11 қарашасындағы қайта ұйымдастыру аясында Нью-Йорк қаласының муниципалды станциясы WNYC жартылай штатты, төмен қуатты жұмыс істеуге бекітілді. Станция толық штатқа рұқсат беруді талап етіп шағымданып, бірақ сотта жеңіліске ұшырады. Станция мемлекеттік меншікте болғанына қарамастан, Федералдық радио комиссиясы "халықтың мүддесі, қолайлылығы және қажеттілігі" стандарты бойынша қалалық меншік станцияға ешқандай артықшылық бермейтінін мәлімдеді. Дегенмен, бұл жағдай коммерциялық емес станцияларға қарағанда коммерциялық мүдделерге басымдық берілуінің көрінісі ретінде қарастырылды.

Дэвис түзетуін іске асыру

1927 жылғы Заңның 9-тармасы станцияларды тең бөлу қажеттігі туралы жалпы мәлімдеме жасады: «Лицензияларға және лицензияларды жаңаруға түскен өтінімдерді қарастырғанда, егер оларға сұраныс болса, лицензиялау органы лицензияларды, жиілік диапазондарын, толқын ұзындықтарын, эфирде жұмыс істеу мерзімін және түрлі штаттар мен қауымдастықтар арасында қуатты әрқайсысына әділ, тиімді және тең дәрежеде радио қызметін қамтамасыз ету үшін бөлуге тиіс». Бұл станциялардың жеке ерекшеліктерімен қатар, комиссияның халық тығыз қоныстанған аймақтардағы шешімдері аймақтардың немесе штаттардың есептелген квоталарын асырып кетпеуін қадағалауын қажет ететіндіктен, жағдайды күрделендірді. Егер екі немесе одан көп станциялар уақытты бөлісе отырып бірдей жиілікті пайдаланса, бір станция FRC-ге басқа станциялар тоқтатылған жағдайда жұмыс уақытын ұзарту туралы өтініш бере алатын болды. FRC-нің қарауындағы маңызды мысал – Индиана штатының Гари қаласындағы WJKS станциясының Чикаго, Иллинойс штатында орналасқан екі уақытты бөлісетін серігі WIBO және WPCC станцияларын тоқтату туралы ұсынысы. Бұл ұсыныстың негізгі себебі – Индиана штаты Дэвис түзетулеріне сәйкес квотамен шектелген, ал Иллинойс штаты өз квотасын арттырған еді. Комиссия WJKS пайдасына шешім шығарды, бірақ Колумбия округінің апелляциялық соты бұл шешімді «еркіндік пен ойсыздық» деп танып, күшін жойды. FRC төменгі соттың шешіміне Жоғарғы Сотқа шағымданып, бұл мәселенің алдындағы 116 жеке іске әсер ететінін мәлімдеді. WIBO FRC-ді WJKS-тің Индианамен байланысының жалған екеніне және WJKS иелерінің Чикагода тағы бір станция құруға тырысып жатқанына көндіруге соңғы әрекет жасады. Бұл шағым нәтижесіз аяқталды, нәтижесінде WIBO және WPCC хабар таратуды тоқтатуға мәжбүр болды. 1934 жылы Дэвис түзетулері FCC-ге көшті, бірақ 1936 жылдың 5 маусымында күшін жойды. 1944 жылы WJKS, шақыру таңбаларын WIND-қа өзгерткеннен кейін, Гариден Чикагоға көшірілді.

Федералды байланыс комиссиясымен алмастыру

1934 жылғы Байланыс туралы заң Федералды радио комиссиясын таратып, радио лицензиялау құзыретін жаңа Федералды байланыс комиссиясына (FCC) берді. Байланыс туралы заңның III бөлімі 1927 жылғы Радио туралы заңға өте ұқсас қағидаларды қамтыды, ал FCC көбінесе FRC-нің қызметтерін және сот тәжірибесін өз мойнына алды. Бұл заң телефон және телеграф компаниялары сияқты байланыс қызметтерін ұсынатын операторларға қатысты құзыретін де Мемлекетаралық сауда комиссиясынан FCC-ға ауыстырды.