Кіріспе

Ағылшын фотографы (1893–1975)

Евонд Филон Миддлтон (туған Камберс; 5 қаңтар 1893 – 22 желтоқсан 1975) – портрет фотосуретінде түсті пайдалануды алғаш рет енгізген ағылшын фотографы. Ол 60 жылдан астам мансабында «Мадам Евонд» немесе жай ғана «Евонд» деген кәсіби есімдерді қолданды.

Ерте өмір

Евонде Филон Камберс 1893 жылдың 5 қаңтарында Стрейтхемде дүниеге келді. Ол екі қыздың үлкені болды, ал 1899 жылы отбасы кіші қарындасы Веронамен бірге Бромлиге көшіп келді. Бастапқыда оны гувернантка және жергілікті күндізгі мектепте оқытты, содан кейін Хиндхедтегі либералды және прогрессивті Лингольт мектеп-интернатында, кейін Париждегі Гильдия Интернационалде, сондай-ақ Бельгия мен Франциядағы мектеп-интернаттарда білім алды. Евонда Камберс бала кезінен-ақ тәуелсіздікке бейім еді. Оның қаһарманы әйелдерді азат етуді қолдаған Мэри Вулстонкрафт болды, ол 1910 жылы суфражист қозғалысына қосылды. Мектепті бітіргеннен кейін ол Бромлидегі (Кент) отбасылық үйге оралды және суфражисттік іс-шараларда белсенділік танытты, бірақ әйелдер құқықтары үшін күресте жетекші бола алмайтынын түсінді. Камберс ақырында өзінің белсенді қатысуын тоқтатты, бірақ суфражист газетінде көрген фотографтың шәкіртіне қатысты жарнамаға жауап берді. Ол Лена Коннеллмен сұхбаттасты, ол ақсүйектер мен суфражист көшбасшыларының суреттерін түсірді. Бірақ Камберс портрет суретшісі Лалли Чарльзбен үш жылдық тәжірибе алмасуға қол жеткізді. 1914 жылы Чарльзбен жұмыс істегеннен алған техникалық білімімен және әкесінен алған 250 фунт стерлингпен 21 жасында Евонде Лондонның Виктория көшесі, 92 мекенжайында өз студиясын ашып, танымал адамдарды тегін суретке түсіруге шақыра бастады. Көп ұзамай оның суреттері Tatler және The Sketch сияқты қоғамдық журналдарда жарияланды. Оның стилі Лалли Чарльздің қатаң "көгершін" стилінен тез арада формальды, бірақ шығармашылық стильге қарай өтті. Оның суреттеріндегі адамдар көбінесе камерадан бұрылып тұратын, ал ол әртүрлі заттарды шығармашылықпен пайдалана бастады. 1933 жылы мадам Евонде тағы да көшіп келді, бұл жолы 28 Беркли скверіне. Ол өзінің портреттерінде де, жарнамалық жұмыстарында да түстерді қолдана бастады және басқа да тапсырмаларды қабылдады. 1936 жылы ол Fortune журналының тапсырысы бойынша Cunard компаниясының жаңа лайнері "Queen Mary" лайнерінің соңғы құрастыру кезеңдерін суретке түсірді. Бұл Евондтың әдеттегі жұмысынан мүлдем өзгеше болды, бірақ түсірілім сәтті аяқталды. Он екі түрлі сурет басылып шығарылды, ал суреттер Лондон мен Нью-Йоркте көрмеге қойылды. Портреттердің бірі суретші Дорис Зинкейзенге арналған еді, оған оның қарындасы Аннамен бірге "Queen Mary" лайнері үшін бірнеше қабырғалық суреттер салу тапсырылды. Тағы бір маңызды жетістік – король Георг VI мен королева Елизаветаның таққа отыруына орай жетекші ақсүйектердің портреттерін түсіруге шақырылуы. Ол 1921 жылы қысқа мерзімге, ал 1933 жылы қайтадан Корольдік фотографиялық қоғамға мүше болды және 1940 жылы оның құрметті мүшесі аталды. RPS коллекциясында оның жұмыстарының үлгілері сақталған. Евондтың ең танымал туындысы 1935 жылдың 5 наурызында өткен тақырыптық кештен туды, онда қонақтар римдік және грек құдайлары мен құдайшаларының киімдерін киді. Кейін Евонде қатысушылардың көптеген (және басқалардың) студиялық портреттерін, тиісті киім-кешектермен және оларға сәйкес заттармен қоршалған күйде түсірді. Бұл серияда Евонде өзінің ең шығармашылық жағынан көркендігін көрсетті, түстерді, костюмдерді және реквизиттерді пайдаланып, өзінің суреттерінің айналасында керемет атмосфера жасады. Ол жылдың белгілері мен айларына негізделген қосымша серияларды жасады. Сюрреалистік суретшілердің, әсіресе Ман Рейдің ықпалымен Евонде өзінің юморын көрсететін заттардың күтпеген үйлесімдерін қолданды. Евондтың мансабының бұл шығармашылық кезеңі бірнеше жылға созылды. 1939 жылдың соңында Colour Photographs Ltd компаниясы жабылып, Vivex процесі тоқтатылды. Бұл Евонд үшін сол жылы екінші ауыр соққы болды – оның күйеуі, драматург Эдгар Миддлтон сәуір айында қайтыс болды. Евонде былай деп жазды: "Мен суретке түсуге өз тәуелсіздігімді қамтамасыз ету мақсатымен кірістім. Мен өзімнің ақшамды табуды қаладым".

Көрмелер

1953 жылы Мадам Евондтың "Original or Die Photographs" атты фотожинағында түпнұсқа шыны тақталар мен Vivex баспаларынан жасалған 64 түсті сурет болды. Онда ол 1935 жылғы "Құдайлар" сериясын көрсетті, онда әлеуметтік әйелдер сюрреалистік, мифтік бейнелерде түсті. "Мадам Евонд: Түс, фантазия және миф" – оның 1990 жылы Лондонның Корольдік фотографиялық қоғамында және Ұлттық портрет галереясында өткен жұмыстарының ретроспективасы. Галерея көрме каталогын да жариялады. 2005 жылы Лондонның Ұлттық портрет галереясында "Құдайлар және басқалар: Мадам Евондтың фотосуреттері" көрмесі өтті, онда 1930 жылдардан бастап оның 15 түсті суреті қойылды. "Yevonde: Өмір және түс" – Ұлттық портрет галереясының үшінші көрмесі, 2023 жылдың 22 маусымында Лондонда ашылды, оған Клэр Фристоун редакциялаған каталог қоса берілді.