Кіріспе
Теміржол қабылдағышы
Теміржол көлігінде қабылдағыш – екі немесе одан көп теміржол бағыттарының түйісетін немесе бөлінетін жері. Бұл екі бағыттың рельстері арасындағы физикалық байланысты білдіреді (егер олардың ені бірдей болса), бұл байланыс бағдарламалық айналыстар (АҚШ: өткіштер) және сигнализация арқылы қамтамасыз етіледі. Теміржол қабылдағыштары теміржол жүйелері үшін маңызды, оларды жүйеге енгізу маршруттардың өткізу қабілетін арттырады және уақытында келу көрсеткіштеріне елеулі әсер етеді.
Шолу
Бір немесе екі рельстік екі бағыт кездескенде, пойыздардың бір бағыттан екіншісіне өтуі үшін рельстердің қарапайым орналасуы жеткілікті. Жаңа бағытқа қосылғаннан кейін пойыздардың екі бағытта да жүруіне мүмкіндік беру үшін күрделірек түйісулер қажет, мысалы, үшбұрышты рельс жүйесін жасау арқылы. Мұндай жағдайда үшбұрыштың үш нүктесіне әртүрлі атаулар берілуі мүмкін, мысалы, компастың бағыттары мен аймақтың жалпы атауы қолданылуы мүмкін. Теміржол операцияларында теміржол түйісінде немесе оның жанында орналасқан станциялар түйіс станциялары деп аталады. Ұлыбританияда түйіс (және оған байланысты станция) әдетте тармақтағы келесі станцияның атымен аталады, мысалы, Yeovil Junction – Yeovil-ден оңтүстікке қарайғы магистральдық теміржолда орналасқан, ал тармақтағы келесі станция Yeovil Pen Mill болып табылады. Көбінесе осындай станцияларда пойыз құрамы жиналады және бөлінеді (таратылады), соның арқасында бір пойыз бірнеше бағытқа таратылуы мүмкін. Жүк пойыздары үшін (АҚШ: жүк пойыздары) вагондарды жинау станциялары (АҚШ: сортировка станциялары) ұқсас мақсатқа қызмет етеді.
Көшпелі тораптар қуатын арттыру шаралары
Көшпелі жерлердің өткізу қабілеті жеке теміржол учаскелерінің өткізу қабілетінен гөрі, теміржол желісінің өткізу қабілетін көбірек шектейді. Бұл, желінің тығыздығы артқан сайын одан да маңыздырақ. Көшпелі жерлерді жақсарту шаралары көбінесе жаңа теміржол учаскелерін салуға қарағанда тиімдірек. Теміржол көшпелі жерінің өткізу қабілетін жақсартылған сигналдау жүйесі арқылы, жоғары жылдамдыққа төтеп бере алатын стрелкалар орнату арқылы немесе деңгейлес көшпелі жерді эстакадалық көшпелі жерге айналдыру арқылы арттыруға болады, мұнда жолдар бір-бірінен бөлініп, бірінің үстінен немесе астынан өтеді. Мұндай құрылыс күрделі көшпелі жерлерде тез арада өте қымбатқа түсуі мүмкін, әсіресе егер кеңістік туннельдермен, көпірлермен немесе қала ішіндегі теміржолдармен шектелген болса.
Көшпелі жолдардың қажеттілігін болдырмау
Темір жол жүйесіне өтпелдерді (junctions) орнату көптеген қиындықтар тудырады, оның ішінде техникалық қызмет көрсетуге кететін шығындардың өсуі және кестеге сәйкес келудегі мәселелер. Метро темір жол жүйелерінде темір жол желісінің дизайны өтпелдердің (junctions) санын барынша азайтуға бағытталған. Жолаушылар бір стансадан екінші стансаға пойыздар емес, өздері көшеді.