Джеймс Кэмпбелл, Эск. (4 ақпан 1826 – 21 сәуір 1900) – қант қамысын өңдеумен айналысқан шотланд-ирландтық өнеркәсіпші, Гавайи АҚШ территориясындағы ең ірі жер иелерінің бірі және жылжымайтын мүліктерді дамытушы. Ол Ирландиядан Гавайиге көшіп келген. 51 жасында ол екінші рет тұрмысқа шықты, Гавайи аристократиясының қызы болған жас әйелге. Олардың сегіз баласы болды, олардың төртеуі ересек жасқа жетті. Олардың бір қызы билеуші отбасыға үйленді, ал немерелері Гавайи Корольдығының тағына мұрагер болды. Ол мұрагерлері үшін Джеймс Кэмпбелл мүлігін құрды, ол 100 жылдан астам уақыт бойы аралдардағы ең ірі жер иелерінің бірі ретінде сақталды. 2007 жылы 170-тен астам мұрагер оны «Джеймс Кэмпбелл компаниясы» ретінде қайта құруға келісті; тек үшеуі ғана өз үлесін ақшаға айналдырды.
James Campbell, Esq. (February 4, 1826 – April 21, 1900) was a Scots Irish industrialist in sugar cane processing, who became one of the largest landowners in the United States Territory of Hawaii, and a real estate developer. He was an immigrant to Hawaii from Ireland. At the age of 51, he married for a second time, to a young woman who was a daughter of Hawaiian aristocracy. They had eight children, four of whom survived to adulthood. One of their daughters married into the ruling family, and their grandchildren were heirs to the throne of the kingdom of Hawaii. He established the Estate of James Campbell for his heirs, which continued for more than 100 years as one of the largest landowners in the islands. In 2007 more than 170 heirs agreed to rework it as the James Campbell Company; only three cashed out.
Алғашқы жылдар
Джеймс Кэмпбелл 1826 жылғы 4 ақпанда Ирландияның Дерри қаласында шотланд-ирландтық Уильям Кэмпбелл (1788–1879) және Марта Адамс (1794–1871) отбасында дүниеге келді. Кэмпбелл 12 баланың сегізіншісі болған. Он үш жасында Кэмпбелл Ирландиядан Канадаға кемемен жол тартты. Ол ағасы Джонға қосылып, Нью-Йорк қаласында жұмыс істеді. АҚШ-та екі жыл бойы Кэмпбелл әкесінің ізін басып, ағаш шеберлігімен айналысты. 1841 жылы ол Оңтүстік Тынық мұхитына бет алған кит аулаушылар тобына қосылды; кеме Туамоту аралдарында құлап кетті. Кэмпбелл және екі кемедесі кеме қалдықтарына жабысып, жақын аралға жүзіп аман қалды. Оларды жергілікті тұрғындар тұтқындап, тұтқынға алды. Кэмпбелл басқаға өз шеберлігімен жөндеу жұмыстарында көмектесе алатынын жеткізіп, өмірін сақтап қалды. Бірнеше айдан кейін ол Таитиге бағытталған кемеге мініп қашып кетті, онда бірнеше жыл тұрды. 1860 жылы Кэмпбелл Генри Туртон және Джеймс Данбар кәсіпкерлерімен серіктестік құрды. Олар "Пионер Милл Компани" атты қант өңдеу зауытын ашты. Данбар бизнестен ерте шығып кетті. Сондай-ақ серіктестер 1863 жылы банкротқа ұшыраған Лахайна қант компаниясын сатып алды.
James Campbell was born on February 4, 1826, to Scots Irish William Campbell (1788–1879) and Martha Adams (1794–1871) in Derry, Ireland. Campbell was the eighth of twelve children. At the age of thirteen, Campbell boarded a ship leaving Ireland for Canada. He joined his brother John in New York City and worked for him. For two years in the United States, Campbell followed in his father's footsteps as a carpenter. In 1841 he joined a whaling crew bound for the South Pacific; the vessel was shipwrecked in the Tuamotu Islands. Campbell and two shipmates were the only ones to survive by clinging onto debris and floating to a nearby island. They were captured by natives and held prisoner. Campbell persuaded the chief he could be useful by using his skill to make repairs, and their lives were spared. After a few months he escaped on a ship bound for Tahiti, where he settled and lived for several years. In 1860, Campbell formed a partnership with entrepreneurs Henry Turton and James Dunbar. They established a sugar processing plant, Pioneer Mill Company. Dunbar sold out of the business early on. The partners also bought the Lahaina Sugar Company when it went bankrupt in 1863.
Отбасылық өмір
1877 жылы 30 қазанда 51 жастағы Кэмпбелл 19 жастағы Абигейл Куайхелани Майпинепине Брайтқа (1859–1908) үйленді. Ол аристократтық отбасынан шыққан гавайилік әйел болды. (Оның әкесі тарапынан еуропалық тегі бар еді.) 1878 жылы ол Арчибальд Скотт Клегорннан Гонолулуде үй сатып алды. Клегорн Калакауа патшасының қайын інісі және тақ мұрагері болған. Виктория Кайулани сол үйде дүниеге келді. Ол және оның әйелі 1893 жылы АҚШ тарапынан тақтан құлатылған кезде патшайым Лилиуокаланидің адал қолдаушылары болды. 1896 жылдың тамызында Сан-Францискода болғанда Кэмпбеллді Оливер Уинтроп ұрлады, ол жылжымайтын мүлік туралы кеңес сұрап келгендей көрінді. Уинтроп пен белгісіз серігі одан 305 доллар алып, егер ол оларға 20 000 долларлық чек жазбаса, оны атып тастаймыз деп қорқытты. Екі күн бойы тамақ-сусыз ұсталып, бірнеше рет ұрып-сапалағаннан кейін ол қорқытуға басып бермеді. 70 жастағы Кэмпбелл босатылды. Уинтроп сотта куәлік бермеді, бірақ кінәлі деп танылды. Кэмпбелл 1900 жылы 21 сәуірде қайтыс болды, оның мүлігінде 3 миллион АҚШ доллары қалды, ол балалары мен олардың мұрагерлеріне сенімділікпен тапсырылды, сондай-ақ оның иелігіндегі көптеген мүліктер болды.
On October 30, 1877, the 51 year old Campbell married 19 year old Abigail Kuaihelani Maipinepine Bright (1859–1908), a Hawaiian woman of aristocratic family. (She had some Caucasian ancestry on her father's side.) In 1878 he bought a house in Honolulu from Archibald Scott Cleghorn. Cleghorn was brother in law to King Kalākaua, and the heir to the throne. Victoria Kaiulani was born in that house. He and his wife were loyal supporters of Queen Liliuokalani at the time of her overthrow by the United States in 1893. In August 1896 while in San Francisco, Campbell was kidnapped by Oliver Winthrop, who pretended to be asking real estate advice. Winthrop and an unknown accomplice took $305 from him and threatened to shoot him if he did not write them a check for $20,000. After being held for two days without food or water and enduring several beatings, he refused any ransom. The 70 year old Campbell was released. Winthrop never testified, but was found guilty at trial. Campbell died on April 21, 1900, with US$3 million to his name, left in trust to his children and their heirs, and extensive property owned by his estate.
Кемпбелл қонысы
Каполей, Гонолулу қаласының жаңа шағыны, оның иелігіндегі жердің бір бөлігінен салынды. 2004 жылы оның 176 мүрагері Кэмпбелл иелігінің жылжымайтын мүлігін басқару үшін "Джеймс Кэмпбелл компаниясын" құруға келісті. Айналыс 2007 жылдың қаңтарында жүзеге асты, тек үш отбасы мүшесі ғана ақшалай төлем алды.
Kapolei, a new suburb of Honolulu, was developed from part of the land in his estate. In 2004 his 176 beneficiaries decided to form the "James Campbell Company" to manage the real estate of the Campbell Estate. The conversion happened in January 2007, with only three family members cashing out.
Мұра
Қазір Джеймс Кэмпбелл ұлттық жануарлар қорығы деп белгілі болған жер 1976 жылы мұрагерлік иеліктен жалға алынған. 2005 жылы сатып алынып, кеңейтілді. Джеймс Кэмпбелл жоғары мектебі оның құрметіне аталды. Джеймс және Абигейл Кэмпбелл отбасылық қоры 1980 жылы негізделді.
What is now known as the James Campbell National Wildlife Refuge was leased from the estate in 1976. It was purchased and expanded in 2005. James Campbell High School was named for him. The James and Abigail Campbell Family Foundation was founded in 1980.