Коичи Танака – жапон ғалымы, 2002 ж. химия бойынша Нобель сыйлығының иегері. Биомолекулаларды талдаудың жаңа әдісін жасады, масс-спектрометрияны жетілдірді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық инженер-электрик (1959 жылы туған)
Japanese electrical engineer (born 1959)
Коичи Танака (田中 耕一) – 2002 жылы Джон Беннет Фенн мен Курт Вютрихпен (соңғысы ЯМР спектроскопиясы саласындағы еңбектері үшін) бірге химия бойынша Нобель сыйлығын бөліскен жапондық инженер-электрик. Олар биологиялық макромолекулаларды массалық спектрометриялық талдаудың жаңа әдісін жасағандары үшін марапатталды.
Koichi Tanaka (田中 耕一) is a Japanese electrical engineer who shared the Nobel Prize in Chemistry in 2002 for developing a novel method for mass spectrometric analyses of biological macromolecules with John Bennett Fenn and Kurt Wüthrich (the latter for work in NMR spectroscopy).
Ерте өмір және білім
Танака Жапонияның Тояма қаласында дүниеге келіп өсті. Оның анасы ол туғаннан кейін бір айда қайтыс болды. Танака 1983 жылы Тохоку университетін электротехника мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірді, содан кейін Shimadzu Corporation компаниясына жұмысқа орналасып, массалық спектрометрлерді жасаумен айналысты.
Tanaka was born and raised in Toyama, Japan, his biological mother died one month after he was born. Tanaka graduated from Tohoku University with a bachelor's degree in electrical engineering in 1983, afterward he joined Shimadzu Corporation, where he engaged in the development of mass spectrometers.
Лазерлік жұмсақ десорбция
Макромолекула, мысалы, ақуыздың массалық спектрометриялық талдауы үшін, аналит лазерлік сәулелену арқылы иондалып, буландырылуы тиіс. Мәселе мынада, макромолекулаға қарқынды лазерлік импульсті тікелей бағыттау аналиттің ұсақ фрагменттерге ыдырауына және оның құрылымын жоғалтуына әкеледі. 1985 жылдың ақпан айында Танака глицериндегі аса ұсақ металл ұнтағының қоспасын матрица ретінде пайдалану арқылы аналиттің құрылымын жоғалтпай иондауға болатынын тапты. Оның жұмысы 1985 жылы патент ретінде тіркелді, ал патенттік өтінім жарияланғаннан кейін 1987 жылдың мамыр айында Киотода өткен Жапонияның Массалық спектрометрия қоғамының жылдық конференциясында баяндалды және жұмсақ лазерлік десорбция (SLD) деп аталды. Дегенмен, оның жүлде жеңіп алуына қатысты сын айтылды, екі неміс ғалымы – Франц Хилленкамп пен Майкл Карас есімдерінің де үлесі елеусіз қалдырылмайтын деңгейде болғандықтан, оларды да жүлде иегерлері ретінде қосу керек деген пікірлер айтылды. Өйткені олар 1985 жылы жоғары сезімталдыққа ие, кішкентай органикалық қосылысты матрица ретінде қолданған әдісті алғаш рет жариялады, оны матрицалық көмекпен лазерлік десорбция/иондау (MALDI) деп атады. Сондай-ақ, Танаканың SLD әдісі қазіргі уақытта биомолекулаларды талдау үшін қолданылмайды, ал MALDI массалық спектрометрия зертханаларында кеңінен қолданылады. Бірақ MALDI SLD-ге дейін әзірленгенімен, Танаканың баяндамасынан кейін ғана ақуыздарды иондау үшін қолданыла бастады.
For mass spectrometry analyses of a macromolecule, such as a protein, the analyte must be ionized and vaporized by laser irradiation. The problem is that the direct irradiation of an intense laser pulse on a macromolecule causes cleavage of the analyte into tiny fragments and the loss of its structure. In February 1985, Tanaka found that by using a mixture of ultra fine metal powder in glycerol as a matrix, an analyte can be ionized without losing its structure. His work was filed as a patent application in 1985, and after the patent application was made public reported at the Annual Conference of the Mass Spectrometry Society of Japan held in Kyoto, in May 1987 and became known as soft laser desorption (SLD). However, there was some criticism about his winning the prize, saying that contribution by two German scientists, Franz Hillenkamp and Michael Karas was also big enough not to be dismissed, and therefore they should also be included as prize winners. This is because they first reported in 1985 a method, with higher sensitivity using a small organic compound as a matrix, that they named matrix assisted laser desorption/ionization (MALDI). Also Tanaka's SLD is not used currently for biomolecules analysis, meanwhile MALDI is widely used in mass spectrometry research laboratories. But while MALDI was developed prior to SLD, it was not used to ionize proteins until after Tanaka's report.