Крис Кертис: «The Searchers» тобының барабаншысы және әншісі

Кіріспе

Британдық барабаншы және әнші (1941–2005) американдық аралас жекпе-жек шебері.

Крис Кертис (нағыз аты Кристофер Крамми; 26 тамыз 1941 – 28 ақпан 2005) – ағылшын барабаншы және әнші. Ол 1960-шы жылдардағы The Searchers тобымен танымал болды. Deep Purple тобының идеясын осы ол ойлап тапты және алғашқы құрамында 'Roundabout' тобын құрды.

Алғашқы жылдар

1942 жылы 26 тамызда Ланкаширдегі Олдхэм қаласында дүниеге келген Кертис төрт жасында Ливерпульге көшіп келді және Майк Прендергастпен бастауыш мектепте танысты. Ол Бутльдегі Флорида көшесіндегі 30-шы үйіндегі отбасылық аспапта пианинода өзімен-өзі ойнауды үйренді. 11 жастағы емтиханды сәтті тапсырып, Кросбидегі Сент-Мэри колледжіне оқуға түсті, онда оған скрипка тартатынға үйреткенімен, ол қос бас скрипкада ойнағысы келді. Оның әкесі мектепті бітіргеннен кейін, жасөспірім шағында оған барабан жиынтығын сатып берді, ол бос уақытында, Ливерпульдегі Стэнли-роудтағы Свифт жиһаз дүкенінде балалар коляскаларын сатқанда оларды үйренді. Ол американдық музыкаға қызығушылық танытып, әсіресе Фэтс Доминоны жақсы көретін. Сондай-ақ ол ерте жылдары өзінің айрықша белгісіне айналған ұзын шашын өсірді.

Іздеушілер

1960 жылы ол Майк Прендергастпен танысты, ал бұрын Searchers тобының екінші барабаншысы Норман МакГарри тобынан кеткен еді. Ол Гарстон қаласындағы Уилсон Холлда өтетін концертке шақыруды қабылдап, Джон МакНалли, Майк Прендергаст және Тони Джексонға қосылып, МакГарридің орнына The Searchers тобының жетінші мүшесі болды. Джексон оны баспасөз сұхбатында сипаттағаннан кейін ол Крис Кертис есімін қабылдады, «crummey» деп айтуден аулақ болу үшін Ли Кертистің плакатынан есім таңдады. Келесі алты жыл бойы Кертис Searchers тобының дыбысының маңызды бөлігі болды және өзінің ерекше дауысымен топтың ерекше вокалдық үйлесімдеріне үлкен үлес қосты, әсіресе Тони Джексонның жоғары дауысымен керемет үйлесті. Мұның ең жақсы мысалын олардың «Ain't That Just Like Me» әнінен табуға болады, онда Кертис басты вокалды орындайды, ал Джексон қайта-қайта келетін хормен қосылады. Барабан ойнаумен қатар ол түрлі соққы аспаптарын енгізді: том-томдар, кастаньеталар, сиыр қоңыраулары, бонголар және испан қоңыраулары. Топ мүшелері кезекпен басты вокалды орындады, бұл оларға көптеген бәсекелестерінен гөрі ұзақ және жиі сеттер беруге мүмкіндік берді. Кейіннен бұл Кертистің есірткіге тәуелді болуына себепкер болды: ояқ болу үшін, содан кейін ұйықтау үшін есірткілерді қабылдады. The Searchers тобы қысқа ғана уақытқа «The Beatles» тобымен бәсекелесіп, «Needles and Pins», «Sugar and Spice» және «Don't Throw Your Love Away» әндерімен халықаралық хиттерге ие болды. Кертис топтың түпнұсқа әндерінің көп бөлігін жазды және басқа суретшілердің сирек кездесетін әндерін іздеумен айналысты. Оның көптеген табылғандары Брайан Эпштейннің NEMS рекордтық дүкенінде және оның жұмыс істеген жиһаз дүкенінің жанындағы тағы бір рекордтық дүкенде кездесті. Топтың үнемі табысқа жете алмауының себебі басқа орындаушылармен байланысты материалға тәуелділігі болуы мүмкін. Ол өте жалынды, бірақ басқаларға тигізетін әсерін ойламай, тікелей пікір білдіруге бейім болды. Ол Cavern Club клубының иесі Рей Макфоллды «жаман жер», «жағымсыз иіс шығатын және терлі» деп айтып, оған қарсы шықты. Кертис көбінесе топтастарымен әлеуметтік ортада араласпай, өз компаниясын артық көретін. Ол көптеген адамдардың пікірінше, гений болатын. Джордж Харрисон оны «Ақымақ Генри» деп атаса, Джон Леннон оған жол берді. Өмір бойы берілген католик болған Кертис, Гамбургке жақын жердегі Сент-Паулидегі Стар клубында сенбі күні кешкі концерттен кейін, жексенбі күні таңертең ерте сағаттарда монастырь шіркеуіне баратын. Ол кезде Кертистің шашы ұзын болды, бұл сол кездегідей емес еді. Топ танымал болған кезде ол шашын қысқа қылып, бұл кейбір жазба сатып алушыларды тосқауылдайтынын шешті. Кертис Сент-Паулиде Аннет Кунцемен танысып, ол Лондонның Найтсбридж қаласына оның қасына көшіп келді. Ол Pye пластинкасының мұқабаларына сурет түсірді және топтың көңілсіз көрінісіне жауапты болды. Пәтерге келген басқа да қонақтардың бірі Джеки ДеШеннон болды, ол Шарон Шилимен бірге бірнеше Searchers әндерін жазды және оны Кертиске таныстырды. The Searchers Англияда сәттілікке жеткеннен кейін бұрынғы келісімшарт бойынша Star Club-қа оралды. «Мен «Love Potion Number 9» әнін Гамбургтегі көшедегі, екінші қол дүкеннен таптым», - деді Кертис кейін. «Мен ортасында үшбұрышы бар 45-ші дискіді көрдім және: «Мен оны алуым керек, ол өте ерекше диск. Мен Германияға кішкентай портативті электрлік пластинканы алып келдім және «Love Potion Number 9» әнін ойнаттым, содан кейін: «Бұл керемет!» деп ойладым». Кертис 1966 жылдың ортасында The Searchers тобынан шықты, себебі Филиппин, Гонконг және Австралияда Rolling Stones тобымен өткізген кең ауқымды турнеден кейін ол сенімсіз болып көрінді. Бөліну туралы әңгімелер әртүрлі, бірақ тур кезінде бірнеше маңызды оқиғалар болды және Кертис сенімді емес еді. Кертис Австралияны жек көретін, ол түрлі есірткілерді қолданып, бірде сахнадан құлап кетті. Топтың басқа мүшелері оның есірткілерін унитазға құйып жіберді.

In 1960 he met Mike Prendergast soon after Norman McGarry, the Searchers' second drummer, had left the band. He accepted an invitation to join the band for a gig at Wilson Hall, Garston and became the seventh member of The Searchers, replacing McGarry to join John McNally, Mike Prendergast and Tony Jackson. He adopted the name Chris Curtis after Jackson described him thus in a press interview, choosing the name from a Lee Curtis poster to avoid saying 'crummey'. For the next six years Curtis was an essential part of the Searchers' sound and contributed to the band's characteristic vocal harmonies with his distinctive voice, blending particularly well with the high pitched voice of early band mate Tony Jackson. Perhaps the finest example of this can be found in their rendition of "Ain't That Just Like Me", where Curtis sings the lead vocal, and Jackson chimes in with the recurring chorus. As well as playing drums he introduced all manner of percussion including: tom toms, castanets, cowbells, bongos and Spanish bells. The band's members took turns singing lead vocals, which allowed them to give longer and more frequent sets than most of their competitors. This would later be one of the triggers for Curtis' habit of substance abuse: taking drugs to stay awake and then to induce sleep. The Searchers briefly rivaled the Beatles for popularity, having international hits with "Needles and Pins", "Sugar and Spice" and "Don't Throw Your Love Away". Curtis wrote most of the band's original songs and was constantly seeking obscure songs by other artists for them to record. Many of his finds were B sides discovered in Brian Epstein's NEMS record shop and upstairs in another record shop, near the furniture store where he worked. It seems probable that the band's lack of continuing success may be a consequence of their dependency upon material associated with other performers. He was a manic individual given to great enthusiasm but prone to voicing trenchant views without considering the effect upon others. He antagonised Ray McFall, the owner of the Cavern Club, by saying that it was "a dreadful place", "stinky and sweaty". Curtis rarely mixed socially with his fellow band members, preferring his own company. He was widely thought to be a genius. George Harrison referred to him as 'Mad Henry' but John Lennon indulged him. A devout Roman Catholic throughout his life, Curtis would repair to a convent church in the early hours of Sunday morning after finishing the Saturday night set at the Star Club, St. Pauli, near Hamburg. At that time Curtis still had long hair, which was unusual for the time. He cut his hair when the band became popular, deciding that it would put off some potential record buyers. Curtis met his girlfriend, Annette Kuntze in St. Pauli and she returned to live with him in Knightsbridge, London. She took photographs for some of the Pye record sleeves and was responsible for the sullen look affected by the band. Another visitor to the flat was Jackie DeShannon who co wrote several Searchers songs with Sharon Sheeley, whom she introduced to Curtis. The Searchers returned to the Star Club to fulfil a prior booking after they had become successful in England. "I found "Love Potion Number 9" in a back street, second hand shop in Hamburg." Curtis later said. "I saw this 45 with a triangle in the middle and I thought: I've got to have it, it’s such a weird looking record. I took my little portable electric record player to Germany and I played "Love Potion Number 9" and I thought: This is excellent." Curtis left The Searchers in mid 1966, after an extensive tour of the Philippines, Hong Kong and Australia, with the Rolling Stones. Accounts of the break up differ but there were some significant incidents during the tour and Curtis had become unreliable. Curtis hated Australia and he was abusing a variety of substances to the point where he fell off the stage at one venue. The other members of the band emptied his stash of drugs down the lavatory.

Іздеушілер

Searchers тобынан кеткеннен кейін Кертис досы Клас Бурлингке қоңырау шалды, ол 1964 жылы топ үшін жазбалар жасаған швед радиостанциясының басшысы еді. Бурлинг оған Швецияға барып, өзін қалыпқа келтіруге кеңес берді. Швециядан Лондонға оралғаннан кейін Кертис өзінің жалғыз соло синглын – "Aggravation" (бұрылуында "Have I Done Something Wrong?") жазды. "Aggravation" әні Джо Саутқа тиесілі еді. Жазбада Джимми Пейдж, Джо Моретти, Джон Пол Джонс, сондай-ақ Вик Флик пен Бобби Грэм сынды басқа музыканттар да болды. "Мен Том Джонстың қатты рок үнімен өте жоғары дауыста орындадым", – деді Кертис кейін. Ол Уолкер ағайындарының "(Baby) You Don't Have to Tell Me" әнінің кавер-версиясын жазғанымен, тағы бір сингл шығармады. 1965 жылы Кертис "Aggravation" жазбасында ойнаған барлық музыканттармен бірге Альма Коган үшін "Жыландар мен бұқақтар" әнін жазып, продюсерлік жасады. Ал енді "Дайын, тұрақты жүр!" бағдарламасының редакторы және продюсері Вики Уикхэм Кертиске 16 қыркүйек 1966 жылы эфирге шыққан Отис Реддингке арналған арнайы бағдарламаның дыбысын жасауды сұрады. Ол сондай-ақ оны Лондонның Вест-Эндінде жұмыс істейтін киім тігуші Тони Эдвардспен таныстырды, ол музыка бизнесіне қатысуға ниеттенген және әнші және модель Айшеаның менеджері болған. Сонымен қатар Кертис Пол мен Барри Райанның жазбаларын олардың әкесі Гарольд Дэвидсон үшін жасады. Грэхам Нэш оған "Have You Ever Loved Somebody?" әнін сыйлап, оларды Уэльстің Ten Feet тобының қолдауымен орындауға көндірді, оның өзі де продюсері болып жұмыс істеді. Pye Records компаниясы Кертистен Райандардың нұсқасын іздеушілер шығарғанша кейінге қалдыруды сұрады. Кертис ескі тобына көмектескім демеді, сондықтан Гарольд Дэвидсонның көмегімен Райандар 1966 жылдың 12 қыркүйегінде сингл шығарды және оны 7 қазанда "Ready, Steady, Go" бағдарламасында орындады. Кертис сонымен қатар өзінің досы, Эдди Кокранның бұрынғы қарындасы Шарон Шилимен бірге Райандар үшін "Night Time" әнін жазды және олар бірнеше басқа әндерде де бірлесіп жұмыс істеді.

Айналма жол

1967 жылы, алғашқы кездесуінен бір жыл өткен соң, Кертис Эдвардспен байланысқа түсті. "Крис маған Ливерпульден күтпеген жерден телефон соқты. Ол: «Менің менеджерім болғың келеді. Саған бәрін үйретемін. Брайан Эпштейн қайтыс болды, сен келесі Брайан Эпштейн бола аласың», – деді. Бұл мені қатты қызықтырды», – деп еске алады Эдвардс. Кертис 1968 жылдың басында Лондонға оралды және Жон Лорд жалдаған арзан пәтерге көшті, ол оны жақында Вики Уикхэмнің бір кешінде кездестірген еді. Кертис қайтадан сахнаға оралуды жоспарлап отырды, бірақ әлі жаңа топты құрастыра қоймаған. Лордпен алғашқы әңгімесінде ол: «Менде бір идея бар» деді. Лорд мұны естіп қалғысы келді, себебі оның бұрынғы тобы атын The Artwoods-тан St Valentine's Day Massacre деп өзгерткен, бұл «Бони мен Клайд» фильмінен кейін пайда болған гангстерлерге деген қызығушылықты пайдалану үшін жасалған әрекет еді. Олардың 1967 жылдың соңында шыққан Бинг Кросбидің «Аға, бір тиын бере аласың ба?» әні сәтсіз аяқталды және олар «Let's Go to San Francisco» хитін насихаттаған The Flower Pot Men тобымен бір айлық турға шығуға келісті. Кертистің идеясы үш негізгі мүшеден тұратын топ болды: Кертис, Лорд және Робби Хьюлетт. Басқа музыканттар қажет болғанда шақырылатын еді. «Олар айналма жолға міне беріп, түсіп жүретін. Бірақ мен сол кештен жаңа тобым, Roundabout-пен кетіп қалдым», – деді Лорд. Кертис Даймлер лимузиндерін такси ретінде пайдаланып, барлық шығындарын Тони Эдвардсқа төлетіп отырды. Эдвардс Кертистің менеджері болуға келіскенінің қателік екенін түсінді, бірақ Джон Лордтың одан көргені ұнады. Лордтың да Кертиспен мәселелері болды, ол ЛСД қолдана бастаған. Лорд бірнеше күндік сапардан The Flower Pot Men тобымен оралғанда, пәтердің барлығы алюминий фольгамен жабылған екенін көрді. Барлық заттар, тіпті жиһаз бен шамдар да. Кертис осыдан кейін көп ұзамай көшіп кетті, бірақ ол Лордқа Roundabout тобы үшін гитаристті ойлап тапқанын айтты. Кертис Ричи Блэкмор мен оның әйелін Германияның Гамбург қаласынан Тони Эдвардспен кездесуге шақырды. Кездесу Блэкмор, Эдвардс және Лорд үшін сәтті аяқталды, бірақ олардың құбылмалы Кертиске орын болмады. Олар атын Deep Purple деп өзгертті және олардың алғашқы синглы Джо Сауттың «Hush» әні болды, оны Кертис Лордтың пәтерінде бірнеше ай бойы ойнап жүрген.

In 1967, a year after their first meeting, Curtis contacted Edwards. "From out of the blue, Chris rang me from Liverpool. He said, 'I'd like you to be my manager. I'll teach you everything. Brian Epstein's dead; you can be the next Brian Epstein'. That hooked me," recalled Edwards. Curtis came back to London at the beginning of 1968 and moved into a low rent flat rented by Jon Lord, whom he had recently met at one of Vicki Wickham's parties. Curtis was planning his return to performing but he had yet to assemble his new band. In that first conversation with Lord he said, "I've got this concept." Lord was eager to listen; his previous band had changed their name from The Artwoods to St Valentine's Day Massacre in a desperate effort to cash in on the gangsters craze that followed the film Bonnie and Clyde. Their cover of Bing Crosby's "Brother, Can You Spare a Dime? ", released at the end of 1967, had been a failure and he had agreed to make a one month tour with The Flower Pot Men, a band promoting the hit "Let's Go to San Francisco". Curtis's concept was a band with a core of three members: Curtis, Lord and Robbie Hewlett. The other musicians would be engaged whenever the core felt like it. "They would jump on and off the roundabout. But I left that party in a new band, Roundabout." said Lord. Curtis would arrange for Daimler limousines to taxi him about and was charging the cost to Tony Edwards. Edwards realised that he had made a mistake agreeing to manage Curtis but he liked what he saw of Jon Lord. And Lord was also having problems with Curtis, who had started to use LSD. Lord returned from a few days away with The Flower Pot Men to find the entire flat covered in aluminium foil. Everything; even the furniture and the light bulbs. Curtis moved out soon after this but he did tell Lord that he had a guitarist in mind for Roundabout. Curtis arranged for Ritchie Blackmore and his girlfriend to fly over from Hamburg, Germany and meet Tony Edwards. The meeting was a success for Blackmore, Edwards and Lord but they had no room for the erratic Curtis. They changed their name to Deep Purple and their first single was Joe South's "Hush", which Curtis had been playing in Lord's flat for months.

Музыкадан кейін

Кертис 1969 жылы музыка индустриясын тастап, Ішкі Кіріс мекемесіне жұмысқа түсті. Ол бұл өзгеріске бейімделудің қиын болғанын мойындады, бірақ жаңа әріптестерін ұнатып, онда он тоғыз жыл қызмет етті. 1988 жылы жүйелік ауруға шалдығып, зейнеткерлікке шықты, бұл ауруды нашар ғимарат синдромымен байланыстырды. 1970 жылдардың ортасында ол Ливерпульдік продюсер Бернард Уитимен бірнеше демо жазбалар жасады, онымен Ішкі Кіріс мекемесіндегі әріптесі таныстырған еді. Алан Уилли – есепші, гитараны жартылай кәсіби деңгейде ойнаған. Ол Кертисті өзінің Western Union тобына шақырды, бірақ Кертис көп іше бастады және оны топтан шығаруға мәжбүр болды. Дегенмен, ақырында осы демо жазбалардан ештеңе шықпады. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Ливерпульдің Сефтон қаласындағы Қасиетті Розарий шіркеуінде белсенді болып, жас жамағатты тарту үшін халық музыкасы мен рок-н-ролл әндерін орындады. Ол сондай-ақ Купердің Эмпориумында және анасымен бірге тұрған үйінің жанындағы Олд Роан пабында караоке машинасымен жиі ән шырқады, осы пабта Searchers тобының тарихы басталған еді. Көптеген тыңдаушылар оның кім екенін білмейтін, бірақ ол өнер шеберлігін сақтап, супермаркетте кездесіп, Олд Роандағы әнін қаншалықты ұнағанын айтқан адамға қуанышпен әңгімелеуге дайын болды. 1998 жылы ол BBC Radio Merseyside үшін Спенсер Лиге берген отыз жылдық үнсіздіктен кейінгі алғашқы сұхбатын берді. Бірнеше жылдан кейін ол Хьютон қаласындағы Маркони клубында Мерсикаттар қайырымдылық қоры үшін жанды музыкамен апта сайын өнер көрсете бастады. Осы кештердегі жүргізушісі Майк Пендердің туысы Майкл Прендергаст болды, бірақ ол ешқашан Searchers тобының ескі әндерін қайта орындаған жоқ. 2003 жылдың 13 сәуірінде ол BBC Radio Merseyside үшін Спенсер Лиге тағы бір сұхбат берді, онда Searchers тобының «жаңа» альбомдары – The Searchers at the Iron Door, The Searchers at the Star Club және Swedish Radio Sessions туралы әңгімелесті. 2005 жылдың 28 ақпанында 63 жасында үйінде дүние салды.