Кіріспе
Үлкен аю шоқжұлдызындағы спиральді галактика (супермассивті қара тесік), Месиер 81 кәсіби астрономдар тарапынан жан-жақты зерттелді. Галактиканың үлкен мөлшері және салыстырмалы түрде жоғары жарықтығы оны әуесқой астрономдар үшін танымал нысанаға айналдырады. 2022 жылдың ақпан айының соңында астрономдар M81 қайталанатын жылдам радио импульсы FRB 20200120E көзі болуы мүмкін екенін хабарлады. Сондықтан оны кейде "Бод галактикасы" деп атайды. 1779 жылы Пьер Меше мен Шарль Мессье Бодтың нысанын қайта анықтады, осылайша оны Мессье каталогына енгізді. Оның қашықтығына байланысты көрінетін шамасы жақсы түнгі аспанға мұқтаж, және Жер бетінен оңтүстік шегінде, шамамен 20-шы оңтүстік параллельде өте қысқа ғана уақытқа және өте төменге көтеріледі. Месие 81 және Месие 82 бинокль мен кішкентай телескоптарды пайдалануға өте ыңғайлы болып саналады. Галактикадағы құрылымдарды ажырату үшін 100 мм немесе одан да үлкен апертурасы бар телескоптар қажет. Жасыл түстер 8 мкм сәулеленуді көрсетеді, ол негізінен жұлдызаралық ортадағы полициклдік ароматты көмірсутектерден пайда болады. Галактиканы көруге ең қолайлы уақыт – сәуір айы.
supermassive black hole), Messier 81 has been studied extensively by professional astronomers. The galaxy's large size and relatively high brightness also makes it a popular target for amateur astronomers. In late February 2022, astronomers reported that M81 may be the source of FRB 20200120E, a repeating fast radio burst. Thus, it is sometimes referred to as "Bode's Galaxy". In 1779, Pierre Méchain and Charles Messier reidentified Bode's object, hence listed it in the Messier Catalogue. Its apparent magnitude due to its distance means it requires a good night sky and only rises very briefly and extremely low at its southernmost limit from Earth's surface, about the 20th parallel south. Messier 81 and Messier 82 are considered ideal for viewing using binoculars and small telescopes. Telescopes with apertures of or larger are needed to distinguish structures in the galaxy. The green colors represent 8 μm emission originating primarily from polycyclic aromatic hydrocarbons in the interstellar medium.]] The galaxy is best observed during April.
Жұлдыздар аралық шаң
Инфрақызыл толқын ұзындықтарындағы сәулеленудің көп бөлігі жұлдызаралық шаңнан шығады. Бұл жұлдызаралық шаң негізінен галактиканың спиральді қолдарында табылады және оның жұлдыз пайда болу аймақтарымен байланысты екені көрсетілген. 2022 жылдың ақпан айының соңында астрономдар M81 галактикасы FRB 20200120E – қайталамалы жылдам радио импульсінің көзі болуы мүмкін екенін хабарлады.
Суперновалар
Мессье 81 галактикасында тек бір ғана супернова анықталды. SN 1993J деп аталған супернова 1993 жылдың 28 наурызында Испанияда Ф. Гарсия тарапынан ашылды. Сол кезде бұл 20-шы ғасырда байқалған екінші ең жарық супернова болды, оның ең жоғарғы шамасы 10,7 шамасына жетті. Супернованың спектрлік ерекшеліктері уақыт өте келе өзгерді. Бастапқыда ол II типті суперноваға (супергигант жұлдыздың жарылысынан пайда болатын супернова) ұқсады, күшті сутегі спектральдық сызықтарын шығарып тұрды, бірақ кейін сутегі сызықтары әлсіреп, күшті гелий спектральдық сызықтары пайда болды, бұл супернованы Ib типіне жақындатты. Сонымен қатар, SN 1993J суперновасының уақыт өте келе жарықтылығының өзгеруі басқа II типтегі суперноваларда байқалған өзгерістерден өзгеше болды, бірақ Ib типтегі суперноваларда байқалған өзгерістерге ұқсас еді. Осылайша, бұл супернова IIb типіне жатқызылды, ол II және Ib типтерінің арасындағы көшкінші сынып. Ерекше супернованы модельдеудегі белгісіздіктерге қарамастан, ол Мессье 81 галактикасына дейінгі 8,5 ± 1,3 Млй (2,6 ± 0,4 Мпк) қашықтықты шамалау үшін де пайдаланылды.
Қоршаған орта
Messier 81 - Үлкен аю шоқжұлдызындағы 34 галактикадан тұратын M81 тобындағы ең ірі галактика. Жерден шамамен 11,7 млн жарық жылы (3,6 Мпк) қашықтықта орналасқан бұл топ пен Құс жолы галактикасын қамтитын Жергілікті топ, үш галактикадан сутегі газын жойып, топ ішінде жіп тәрізді газды құрылымдарды қалыптастырды. Хаббл ғарыш телескопын қолданып классикалық цефеидтерді анықтау және олардың периодын Хенриетта Свон Ливитт ашқан период-жарық қатынасын пайдаланып өлшеу арқылы, қашықтық 3,63 ± 0,34 мегапарсек (11,8 ± 1,1 миллион жарық жылы) екені анықталды.