Кіріспе
Euroradar Captor – Eurofighter Typhoon истребителінде көрінетін, Euroradar компаниясы жасаған жаңа буын механикалық, көп режимді импульстік Доплер радары (CAPTOR M/E, механикалық/AESA).
Euroradar Captor радарының әзірленуі, әуедегі көп мақсатты қатты күйдегі белсенді массивтік радар (AMSAR) жобасына алып келді, ол өз кезегінде CAESAR (Captor Active Electronically Scanned Array Radar) жобасын жасады, қазір ол Captor E деп белгілі.
Ерте дамуы
1985 жылдың маусым айында әртүрлі компаниялар арасында, кейіннен Eurofighter радарына айналатын EFA жобасы үшін ынтымақтастық мүмкіндігін зерттеу мақсатында талқылаулар басталды. Ұлыбритания Ferranti компаниясын жетекші келісімшарт серіктесі ретінде таңдады, Германия AEG Telefunken, ал Италия FIAR компанияларын таңдады. Радарлық тәжірибесі жоқ Испания тек шағын рөл атқарды және кейіннен Eesa компаниясын басты мердігер ретінде таңдады. 1985 жылдың маусым айының соңында Ұлыбритания, Германия, Франция, Италия және Испания арасында EFA үшін бірлескен радарды әзірлеу туралы өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылды. Франция сол кезде бағдарламадан шығу ниетін білдірген еді. Француздық Thomson CSF компаниясы қиын жағдайға түсті, себебі ол EFA радарына қатысуға мүдделі болған. Сондықтан 1987 жылы Thomson CSF компаниясы Ferranti компаниясымен келіссөздер жүргізіп, жұмыстың бөлігін алуға келісті. Атап айтқанда, Rafale ұшағында қолданылатын ұшаққа ұқсас толқындық түтіктерді жеткізу жоспарланған. 1987 жылдың наурыз айында Ferranti және AEG компаниялары Eurofighter GmbH компаниясына өз ұсыныстарын жолдады. Ferranti компаниясы 1986 жылы Blue Vixen негізінде жасалған ECR 90 модельін ұсынды, ал AEG компаниясы AN/APG 65 негізінде жасалған MSD 2000 "Emerald" модельін ұсынды. Ferranti компаниясының басты аргументі – еуропалық ұшақтар еуропалық радармен жабдықталуы керек еді. Ferranti 1983 жылдан бері Thompson CSF, Inisel және FIAR компанияларымен бірлесіп радарды әзірлеуде жұмыс істеді. Франция 1985 жылдың маусым айында Thompson CSF компаниясымен, ал бір жылдан кейін AEG компаниясымен келісімшарттан бас тартты. AEG компаниясы APG 65 жүйесіне негізделген жүйені ұсынғысы келді, себебі компанияның бұған арналған өндіріс лицензиясы болған. Thorn EMI компаниясы AN/APG 68 ұсына ма деген күдік болды, бірақ бұл орындалмады. Екі тендер беруші де екі бөліктен тұратын ұсыныс ұсынды: біреуі тендерлік талаптарға толық сәйкес келеді, екіншісі – төмен бағалы нұсқа. Ferranti және FIAR ECR 90 және Super Vixen, ал AEG және GEC Marconi MSD 2000 және APG 65 ұсынды, бірақ жоғары технологиялық ұсыныстар тым қымбат болды және төмен бағалы баламалар жеткіліксіз деп танылды. Нәтижесінде жаңа тендер жарияланды. Бұл жолы өнімділік талаптары төмендетілді және өндірушілерден шығындарды қалай төмендетуге болатыны туралы сұрау жасалды. Инженерлердің шығармашылық қабілеттерін арттыру үшін талаптар да жеңілдетілді. Екі жаңа тендер 1988 жылдың ақпан айында ұсынылды: ECR 90: Ferranti компаниясы ECR 90-ды 90, 90A және 90B нұсқаларында ұсынды. Анықтау диапазоны әрқашан бірдей болды, тек мүмкіндіктер біртіндеп енгізілуі тиіс еді. Басты аргумент қайтадан – радар EFA құнының маңызды бөлігін құрайды, сондықтан еуропалық өздігінен әзірлеу Еуропадағы жоғары қосымша құнды қамтамасыз етеді. Тәуекелді азайту үшін ECR 90 BAE Sea Harrier FA2 ұшағының Blue Vixen радарына негізделгені жөн еді, ол ракеталарға нысана туралы жаңарту жіберу үшін AMRAAM қабілетіне ие. Blue Vixen үшін жеңіл металл қорытпасынан жасалған жазық антенна және алюминийленген көміртек пластинасы сынақтан өтті, бірақ соңғысы жоғары құны мен беріктігіне қатысты белгісіздіктерге байланысты қабылданбады. Бұл таңдау ECR 90 үшін ашық қалды. Антенналық жетек Saab 39 ұшағының Blue Vixen және PS 05 радарларына негізделген, және 0,5 а.к. қуаты бар самар кобальт моторлары арқылы қисайту және домалану қозғалыстарын түзетті. Домалануды бақылау болған жоқ, бұрыштар электронды түрде өтелді. Толқындық түтік Selenia немесе Thomson CSF компаниясымен жеткізілуі тиіс еді. Сигналды өңдеу және процессорлар Blue Vixen радарынан алынды. Blue Vixen бағдарламалық жасақтамасының даму құнының 80% құрағанын және ECR 90 бағдарламалық жасақтамасының 50% Blue Vixen-нен алынғанын ескеретін болсақ, мұнда үнемдеу мүмкіндігі бар еді. Алайда, Blue Vixen қажетті 31 радарлық режимнің тек 11-ін ғана қамтыды. Бірақ 32 биттік сигнал процессоры екі есе жылдам болуы керек еді және оны Hudges, IBM немесе Ericsson ұсынуға тиіс еді. Blue Vixen D80 шамамен 500 миллион операцияны секундына орындай алатын. Есептеу модульдері металл кассеталарда орналастырылды, олар жылуды таратуға және ортасынан ауа ағынына мүмкіндік берді. Blue Vixen 13 790 бөліктен тұрса, ECR 90 тек 13 000 бөліктен тұруы тиіс еді. Бірақ сол жылдың тамызында келісімге қол қойылды. Жоспар бойынша, алғашқы ұшуға жарамды радарлар 1992 жылы аяқталады, өйткені EFA-ның алғашқы ұшуы 1991 жылға жоспарланған, ал сериялық өндіріс 1996 жылы басталады. Испания енді MSD 2000 жобасын қолдады, себебі оның құны мен мерзімі ең реалистік көрінді. 1988 жылдың қазан айынан кейін шешім қабылданды, Ferranti компаниясының ECR 90 жобасы жеңіске жетті, бірақ таңдалмады. Германия бұл шешіммен келіспегендіктен, Германияның сол кездегі Қорғаныс министрі Герхард Штольтенберг (CDU) 1989 жылдың ортасында Ұлыбританияның Қорғаныс хатшысы Том Кингпен (Conservative) келіссөздер жүргізді. MSD 2000 жүйесін британдық талаптарға бейімдеуге бола ма екенін зерттеу үшін комиссия құруға келісті. Сонымен қатар, Ұлыбритания Қорғаныс министрлігі Германияны есепке алмағанда, EFA үшін өздерінің радарына қалай қол жеткізе алатынын зерттеуді бастады. MSD 2000 зерттеуінің нәтижесі теріс болды, бірақ Германия бұл мәселеде мойынсұнбады. 18 айдан кейін келісімге қол жеткізілмегендіктен, Ұлыбритания мен Германия өнеркәсіпке шешім табуды тапсырды. 1989 жылдың желтоқсанында Ferranti компаниясы Telefunken System Technik (бұрынғы AEG, Daimler компаниясы сатып алғаннан кейін) ECR 90 жобасы бойынша ынтымақтастыққа келу және Германияның наразылығын шешу үшін келіссөздер жүргізді. Сонымен қатар, өнеркәсіп саясаткерлерді кешігу салдарынан құнның өсуі туралы ескертті. Eurofighter GmbH барлық төрт серіктес елдерге және NETMA-ға барлық қосымша шығындар оларға төленетіні туралы хаттар жолдады. Бұл маңызды болды, себебі EFA радары белгілі бір бағамен жүзеге асырылатын еді және компаниялар кешігу үшін өтемақы алатын болды. 1990 жылдың басында GEC Marconi, MSD 2000 жобасымен айналысқан, ECR 90 жобасын жасаған Ferranti компаниясын сатып алды, бұл шешім британдық үкімет тарапынан қолдау тапты. 1990 жылдың басында GEC Ferranti EFA радары конкурсын жеңіп, 300 миллион фунт стерлингтік келісімшартқа ие болды. 1990 жылдың ортасында GEC Ferranti Ericsson компаниясымен келіссөздер жүргізіп, оны ECR 90 Euroradar консорциумынан шығарып, MSD 2000 процессорларын Motorola 68020 процессорларымен алмастыруға келісті. Салыстыру нәтижесінде оның сигналды өңдеуі айтарлықтай күштірек болды. Бұл Германия үшін мәселе тудырды, себебі ECR 90 дизайнының өзгеруі кешігуге және құнның одан әрі өсуіне әкеп соқты. Hughes компаниясы EFA таңдауындағы рөлі үшін GEC компаниясына 600 миллион долларлық талап айтты және GEC компаниясы Ferranti компаниясын сатып алғанда Hughes технологиясын қолданғанын мәлімдеді. Кейіннен ол бұл талабынан бас тартып, 23 миллион доллар өтемақы алды; сот MSD 2000 жүйесінің "GEC компаниясы [заңсыз] араласпағанда және тараптар ынтымақтастық туралы келісімге сәйкес MSD 2000 жобасын ілгерілету бойынша міндеттемелерін адал түрде орындағанда, жеңіске жететін нақты мүмкіндігі болған" деген шешім шығарды. Осы оқиғалардан кейін өнеркәсіпте тағы да бірігулер болды. 2005 жылы BAE Systems Avionics бөлімдері Galileo Avionica компаниясымен бірігіп SELEX Galileo құрды, ол 2013 жылы басқа Finmeccanica қорғаныс электроникалық компанияларымен бірігіп Selex ES құрды (кейіннен 2017 жылдан бастап Finmeccanica компаниясына біріктіріліп, Leonardo болып қайта аталды). Даму жұмыстары қазір Euroradar консорциумы аясында ұйымдастырылуда, оның құрамында негізінен Selex ES, сондай-ақ Airbus және Indra компаниялары бар. ECR 90 жобасы өндіріс келісімшартына қол қойылғаннан кейін CAPTOR деп аталды.
ECR 90: The European Collaborative Radar 90 was offered by Ferranti in the variants 90, 90A and 90B. The detection range was always the same, only the capabilities were to be integrated bit by bit. The main argument was again that the radar would account for a significant proportion of the costs of the EFA, and thus a European in house development would enable higher added value in Europe. To reduce risk, the ECR 90 was to be based on the Blue Vixen of the BAE Sea Harrier FA2, which was already AMRAAM capable in order to send target updates to the missiles. For the Blue Vixen, a planar antenna made of a light metal alloy and an aluminised carbon fibre plate were tested, and the latter was rejected due to the higher costs and uncertainties regarding durability. The choice was left open for the ECR 90. The antenna drive was based on the Blue Vixen and PS 05 of the Saab 39, and corrected pitch and roll movements by means of samarium cobalt motors with 0.5 hp each. There was no roll control, roll angles were compensated electronically. The coupled cavity travelling wave tube was to be supplied by Selenia or Thomson CSF. The signal processing and processors were taken over from the Blue Vixen. Since the software development of Blue Vixen accounted for about 80% of the development costs, and about 50% of the software for the ECR 90 was to be taken over, savings opportunities were seen here. Unfortunately, Blue Vixen only had 11 of the required 31 radar modes. The 32 bit signal processor, however, was to be twice as fast and supplied by Hudges, IBM or Ericsson. The Blue Vixen's D80 achieved around 500 MIPS. The computing modules were housed in metal cassettes that acted as heat sinks and had air flowing through the centre. While the Blue Vixen consisted of 13,790 parts, the ECR 90 was to consist of only 13,000 parts. but nevertheless agreed to it in August of that year. The schedule now envisaged completing the first airworthy radars in 1992, as the first flight of the EFA was planned for 1991, and starting series production in 1996. Spain was now in favour of the MSD 2000, as the cost and timeframe seemed the most realistic. After October 1988, the decision was made, with Ferranti's ECR 90 winning the race but not being chosen. Since Germany did not agree with the decision, the then German Defence Minister Gerhard Stoltenberg (CDU) met with British Defence Secretary Tom King (Conservative) for talks in mid 1989. It was agreed to commission a study into whether the MSD 2000 could be adapted to British requirements after all. At the same time, the UK Ministry of Defence launched a study into how the partner countries, excluding Germany, could develop their own radar for the EFA. The MSD 2000 study was negative, but Germany still refused to give in on this issue. As no agreement could be reached after 18 months, the UK and Germany called on the industry to find a solution. In December 1989, Ferranti held talks with Telefunken System Technik (formerly AEG until Daimler took over the company) to co operate on the ECR 90 and resolve the German resistance. At the same time, the industry warned politicians of rising costs due to the delays. Eurofighter GmbH then sent letters to all four partner countries and NETMA stating that all additional costs would be passed on to them. This was important as the EFA radar was to be awarded as a fixed price contract and the companies involved were to be reimbursed for the delays. At the beginning of 1990, GEC Marconi, which was working on the MSD 2000, swallowed up Ferranti, which was designing the ECR 90, a decision that was underwritten by the British government. In early 1990, GEC Ferranti was finally declared the winner of the EFA radar competition and awarded a £300m contract. In mid 1990, GEC Ferranti negotiated with Ericsson to remove the company from the ECR 90 Euroradar consortium and use the Motorola 68020 processors of the MSD 2000 instead. In a comparison, its signal processing proved to be significantly more powerful. This in turn was seen as a problem by Germany, as the redesign of the ECR 90 meant that delays and further cost increases were unavoidable. Hughes sued GEC for $600 million for its role in the selection of the EFA and alleged that it used Hughes technology in the ECR 90 when it took over Ferranti. It later dropped this allegation and was awarded $23 million; the court judged that the MSD 2000 "had a real or substantial chance of succeeding had GEC not [tortiously] intervened and had the companies, which were bound by the Collaboration Agreement, faithfully and diligently performed their continuing obligations thereunder to press and promote the case for MSD 2000." Since these events, further mergers have taken place in the industry. Parts of BAE Systems Avionics were merged with Galileo Avionica to form SELEX Galileo in 2005 which in turn then merged with other Finmeccanica defence electronics companies in 2013 to create Selex ES (merged in turn in Finmeccanica, rebranded Leonardo since 2017). The development effort is now organized under the Euroradar consortium, consisting primarily of Selex ES, as well as Airbus and Indra. The ECR 90 was renamed CAPTOR when the project passed the production contract milestone.
Технология
CAPTOR әуе шайқасына, көрнекі қашықтықтан тыс әуеден әуеге зымырандармен (BVRAAM) күшті жаудың электрондық қарсы шаралары аясында жұмыс істеуге арналған етіп жасалды, бұл Суық соғыстың талаптарынан туындады. Суық соғыс аяқталғаннан кейін Eurofighter-дің негізгі бағыты күресуші ұшақтан көп мақсатты ұшаққа қарай өзгерді. Сондықтан радардың жерге шабуылдау қабілеті осы бағытта одан әрі дамытылды. Eurofighter жобасының бастапқы кезеңінде механикалық басқару жүйесі таңдалды, себебі даму тәуекелдерін азайту қажет болды. Жоба жетекшілерінің мәлімдемесіне сәйкес, CAPTOR-да механикалық айналу антенна технологиясы толыққанды пайдаланылды. Радар 70 сантиметр диаметрі бар, көміртек талшығымен күшейтілген пластиктен жасалған механикалық басқару антеннасынан тұрады. Антенна биіктігі және азимут бойынша ±60° бұрылуға қабілетті. Антеннаны басқару үшін жоғары дәлдікті төрт самарий-кобальт сервомоторлары қолданылады. Моторлар жазық антеннаны тек биіктік және азимут бұрыштарында қозғалта алады, ал дөңгелек бұрыштары салмақты азайту үшін біріктірілген басқару арқылы электрондық түрде өтетілді. Механикалық айналу антеннасы үшін өте жоғары сканерлеу жылдамдығының арқасында радар әртүрлі радар режимдерін біріктіре алады, бұл фазалық антенналық жүйелермен ғана мүмкін, бірақ одан да жылдам. Мысалы, ауадан ауаға және ауадан жерге режимдерді бір сканерлеу кезінде біріктіруге болады. CAPTOR X жолағында 8-ден 12 ГГц-ге дейін (көлденең поляризацияланған) жұмыс істейді және AN/APG 65-тен екі есе көп қуатқа ие. Бағдарламалық жасақтама MIL STD 2167A стандартына сәйкес ADA тілінде жазылған. Мұнда бірнеше қосалқы желілер параллель жұмыс істейді және қосалқы желілер арасындағы соңғы нәтиже дауыс беру арқылы анықталады. Табылған нысаналардың орналасқан жері SAR кескінінде қызыл ромбтармен белгіленеді, ал нысананың түрі ромбтың үстінде қызыл мәтінмен көрсетіледі, мысалы "T 72" немесе "MLRS". Радар жасаған кескін векторлық картаға қойылады, онда GPS координаталары сақталады, бұл нысаналардың GPS деректерін есептеуге мүмкіндік береді. Балама ретінде, нысананың GPS орналасқан жерін пайдаланушының GPS орналасқан жерін және әртүрлі жазу бұрыштары мен қашықтықтарын пайдаланып анықтауға болады. Нейрондық желіні оқыту үшін EADS бағдарламалық жасақтаманы әзірледі, онда нысаналардың CAD модельдері картаға орналастырылады және көрініс SAR кескініне айналады. Алгоритм кедергі келтіретін нысандарға, әртүрлі нысана бұрыштарына және нысананың ішінара жабылуына қарамастан нысаналарды анықтауға тырысады. Ынтымақтастықсыз нысананы анықтау: Радарлар, әдетте, 1980 жылдардың соңынан бастап JEM қабілетіне ие, бірақ бұл әуе кемесінің алдыңғы жағында ғана жұмыс істейді, себебі турбина көрінуі керек. HRR-ді келесі буын күресуші ұшақ радарлары үшін жоспарлау қаралды. High Range Resolution атауынан көрінетіндей, нысананың ұзындығы бойынша профилі жасалады. Бұл мақсатта метрлік диапазонда жоғары диапазонды ажыратуды қамтамасыз ету үшін тар жолақты наносекундтық импульстер сериясы жіберіледі. Осы стандартты әдіске қосымжа, қадамдық тасымалдаушы жиіліктері бар тар жолақты сигналдарды үздіксіз түрде беруге болады. Біріншісі 1987 жылға дейін мүмкін болды, екіншісі BAE Systems компаниясы әзірлеген. CAPTOR қолданған әдіс құпия, бірақ бұл соңғысы болуы мүмкін. Радар эхосы нысананың уақыт бойынша сипаттамалық жиілік қисығын шығарады, себебі импульс алдымен мұрыннан, пилот кабинасының шатырынан, ауа қабылдағышынан, қанаттардың алдыңғы жиектерінен және тік стабилизаторынан (егер нысана алдыңғы жағынан сәулелендірілсе) көрінеді. Әдетте, әуедегі нысаналарды анықтау үшін 400 МГц жолақты және көптеген өлшеулер қажет деп саналады. Радармен нысананың бұрышын анықтау үшін қажетті нысананың траекториялық деректерімен бірге, уақыт бойынша эхоның сипаттамалық жиілік қисығын базалық салыстыру арқылы нысана түріне сәйкестендіруге болады. Содан кейін ұшқышқа дисплейде әуе кемесі түрінің аббревиатурасы көрсетіледі, мысалы "Mrg3" немесе "Flkr". Деректер қорының көлемі бақылаудан шығуын болдырмау үшін әрбір тапсырмада тек тиісті аймақта кездесуі күтілетін әуе кемесінің үлгісі туралы мәліметтер ғана жүктеледі. Нысананың сыртқы жүктеме конфигурациясы белгісіз болғандықтан, ынтымақтастықсыз нысананы анықтауда қиындықтар туындауы мүмкін. Бұл жағдайда сыртқы жүктемелердің эхоларын сүзгілеу және олардан ISAR кескінін есептеу үшін нысананың жүздеген HRR профильдері жасалады. Алайда, бұл нысана радарға қатысты қозғалуын және радардың нысанада ұзақ уақыт қалуын қажет етеді, бұл тактикалық тұрғыдан қолайсыз. ISAR кескіні, болжам бойынша, дисплейлерде "Визуальды анықтама" режимінде ұшқышқа көрсетілуі мүмкін, пиксельге шаққандағы ажыратымдылығы PIRATE-тен төмен. Уақыт-Кеңістікке бейімделу өңдеуі / Жауынгерлік іздеу: Бұл мүмкіндік CAPTOR E жүрегінде жатыр. Уақыт-Кеңістікке бейімделу өңдеуімен (STAP) жай қозғалатын нысаналарды кедергі мен араласу сәулеленуінің әсерімен де тануға болады, тіпті олардың эхо сигналы араласу сигналдарымен жабылып қалған жағдайда да. Бұл мақсатта бірнеше қосалқы апертуралар қолданылады, олардың көмегімен жерден шағылысқан толқындық өріс уақыт кешігуімен сканерленеді. Идеалды жағдайда, жеке каналдардағы сигналдар осы уақыт кешігуімен ғана ерекшеленеді. Алайда, радиалды жылдамдық компоненті бар қозғалатын нысаналар осы кезең ішінде сенсорға қатысты қашықтығын өзгертеді, сондықтан сигналдар фазалық ығысуға ұшырайды және кедергі сигналдарынан ажыратылуы мүмкін. Нысана эхо сигналының айналасында уақыттық өзгеріс ғана емес, кеңістіктік өзгеріспен де салыстырылады (уақыт-кеңістік). Бұл принцип Жердегі қозғалатын нысаналарды анықтау (GMTI) режимінде жай қозғалатын жер нысаналарын анықтау үшін де қолданылады. Егер TWS режимінде әуе нысанасы жоғалса, күдікті нысана аймағын уақытты қабылдамайтын сигналдық бөлікпен бұрудың қажеті жоқ: Жауынгерлік іздеу режимі 20° × 20° бұрыш диапазонында нысана аймағын шахмат тәрізді жабатын бірнеше сигналдық бөліктерді жасайды. Идеалды жағдайда, бір импульс, бірнеше сигналдық бөліктермен жіберіліп, қабылданса, жоғалған нысананы табу жеткілікті. Қарсыласуды картаға түсіру / Белгілі нөлдік орналасу: CAPTOR E (демілген мәліметтерге сәйкес CAPTOR M да) қарсыласуды картаға түсіруге қабілетті. Бұл спектралды өңдеуді пайдаланып қарсыласудың сәйкестігін және бұрышын жоғары дәлдікпен анықтауға мүмкіндік береді. Содан кейін CAPTOR E цифрлық бейімделулі сәулеленуді бастайды: AESA антеннасының бағытталуын T/R модульдерін басқару арқылы қажеттілікке қарай манипуляциялауға болатындықтан, антенна үлгісінде қарсыласу бағытында нөлдер орнатылады. Нәтижесін жақсарту үшін белгілі нөлдік орналасу қолданылады. Мұнда, қабылданған сигналдардың T/R модульдері антеннаның барлық еркіндік дәрежесі бойынша сигналды өңдеушімен әртүрлі салмақтандырылады, бұл кедергінің әсерін одан әрі азайтуға мүмкіндік береді. Мүмкін болатын қолданыстардың қатарында жаудың зымырандарын жою және жаудың әуе қорғанысын басу бар. CAPTOR E енгізілген кезде қарсыласу функциясы мүмкіндігінше ертерек қолжеткілі болуы керек, бірақ энергия қаруы ретінде пайдалану кейінірек жоспарланған. Жоғары жылдамдықты деректер байланысы / Кибершабуыл: AESA антенналарын жоғары деректер беру жылдамдықтарымен деректерді таратуға арналған бағыттық радиоантенна ретінде де пайдалануға болады. Мысалы, AN/APG 77 548 Мбит/с жылдамдықпен деректерді таратуға және гигабит диапазонында қабылдауға қабілетті. CAPTOR E сол тасымалдаушы жиілігін пайдаланатындықтан, ұқсас жылдамдықтарға қол жеткізуге болады. Деректерді тарату функциясы CAPTOR E іске қосылғаннан кейін жақын арада қолжеткілі болуы керек. Еңкейтілген, айналатын антенна бетінің арқасында машиналар бірге жұмыс істегенде параллель бағытта ұша алады. Бір экзотикалық қолданыс орбитадағы X жолақты AESA бар спутникті таратушы ретінде пайдалану және CAPTOR E-ді пассивті радар ретінде пайдалану болар еді. Принцип 2007 жылдың қараша айында TerraSAR X спутнигімен көрсетілді...