Кіріспе

Автобус жарнамасында автобустар мен олармен байланысты инфрақұрылым жарнамашылардың өз хабарларын халыққа жеткізуге жиі қолданатын құралы болып табылады. Көбінесе бұл коммерциялық таңбаларды таныстыру түрінде кездеседі, бірақ қоғамдық науқандарды жариялау үшін де пайдаланылуы мүмкін. Автобустар саяси немесе жарнамалық науқандардың бір бөлігі ретінде немесе коммерциялық қызметте қолданылатын құрал ретінде де қолданылуы мүмкін.

Тарих

Автобустардағы жарнама XX ғасырдың басында трамвайларда қолданылған осыған ұқсас тәсілдерден туындайды.

Инфрақұрылым

Автобус аялдамаларына жарнамалар орналастырылады. Олар статикалық плакаттар, арт жарықтандырылған дисплейлер немесе бір аялдамада көптеген хабарламаларды көрсетуге мүмкіндік беретін айналмалы дисплейлер болуы мүмкін. Технология интерактивті жарнамалар жасау үшін де пайдаланылды. Сондай-ақ, жарнамалар аялдамадағы орындықтардың арқасы сияқты қосымша көше жиһаздарына орнатылуы мүмкін. Шамамен 2,5x6,5 фут өлшемді автобус орындығындағы жарнамалар, көлемдік тұрғыдан, сыртқы жарнаманың басқа түрлеріне қарағанда арзан болады.

Билеттер

Көбінесе қағаз автобус билеттері жарнама орны ретінде пайдаланылады. Билет автоматтарына салынатын билеттердің артқы жағы алдын ала белгілі бір компанияның жарнамасымен басылады.

Автобустың ішкі құрылысы

Жарнамалар автобустардың ішінде жиі кездеседі. Жолаушылардың назарын аудару үшін, қабырғалар мен төбе арасындағы бұрыштарға, метро жүйелерінде қолданылатын тәсілмен жарнамалар орнатылады. Көбінесе компаниялар жарнама үшін автобустың ішкі теледидар жүйелерін пайдаланады. Ең көп таралған технология – әртүрлі ажыратымдылықтағы LCD TFT жүйелері: 18,5 дюйм (сондай-ақ 18,5" + 18,5" бір-біріне жапсарлас панельдер), 21,5 дюйм және 29,4 дюймдік созылған мониторлар. LCD TFT жүйелері бастапқыда жолаушыларға маршрут туралы ақпарат көрсету үшін орнатылған (келесі аялдама, бағыт, карталар, басқа маршруттармен қиылысу сияқты), содан кейін қосымша қоғамдық ақпарат (автобус компаниясының, мемлекеттік органдардың және т.б. хабарламалары) және ойын-сауық мазмұны көрсетілген, бұл «инфотейнмент» деген жаңа сөзбен белгілі. Бұл орынды қоғамдық ақпарат тарату және жарнама үшін пайдалану жиі кездеседі, бұл қоғамдық қызмет көрсетумен қатар, қоғамдық көліктің барлық қатысушыларына тұрақты кіріс әкеледі.

Панельдер

Жарнамалар көбінесе автобустың қабырғасына немесе алдыңғы жағына қарапайым тіктөртбұрышты нысандар түрінде орналастырылады. Оларды тікелей автобусқа жапсыруға болады. Сонымен қатар, жарнамалар тақталарға басылып, автобустың бүйініне бекітілген арнайы ұстағыштарға орнатылуы мүмкін.

Технологиялар

Кейбір панельдік, толық жақты және бүкіл автобус жарнамалары, егер жарнаманың қолданылу мерзімі ұзақ болса, дәстүрлі түрде бояу арқылы жасалатын. Бұл жарнама берушілер үшін қызметтен шығарылып, бояу жүргізіліп, алынып тасталатын автобустарға байланысты маңызды шығындар мен ұзақ мерзімділік талап ететін. Жиі ауыстырылатын жарнамалар үшін алмастырылатын тақталар қолданылатын. Клейлі винил технологиясының пайда болуымен, жарнамаларды автобустың сыртқы бояуына декаль түрінде жылдам жабыстыруға және алып тастауға мүмкіндік туды, бұл шығындар мен уақытты азайтты. Көбінесе жабысқақ перфорацияланған терезе пленкасы ретінде қолданылатын, көруге мүмкіндік беретін графикалық элементтердің пайда болуы, терезелерге (бірақ қауіпсіздік үшін алдыңғы терезеге емес) күрделі дизайнды жарнамаларды жабыстыруға мүмкіндік берді, бұл дәстүрлі шаршы жарнама форматынан бас тартуға себеп болды. Ішінен жартылай көрінетін терезе жабу техникасының дамуымен, бүкіл автобусты жабатын жарнамалар, терезелерді де қамти отырып, қолданыла бастады. Экранды басып шығарудан цифрлық басып шығаруға көшу жарнама дизайндарының түс гаммасын және күрделілігін арттырды. Adidas компаниясының 2014 жылғы Бразилияда өткен әлем чемпионатына арналған соңғы автобус жарнамалық кампаниясы толық жабу және терезелерді жабу техникаларын пайдаланды. Transport for London компаниясы жаңа форматтарды «Автобустар жылы» мерекесінің аясында ұсынды, ол Routemaster автобусының 60 жылдығы мен алғашқы жаппай өндірілген моторлы автобустың 100 жылдығын еске алады.

Үгіт-насихат автобустары

Қоғамдық көлік автобустарынан өзге, бүкіл қала бойынша жарнама автобустары жиі жекеменшікке жалданып, саяси науқандар сияқты немесе нақты өнімдерді таныстыру үшін арнайы қолданылады. Мұндай автобустар көбінесе ашық төбелі болып жасалады, бұл науқандаушылардың/жарнамашылардың халықпен тікелей байланысқа түсуіне мүмкіндік береді.

Құқықтық мәселелер

Норвегияда жолдарды басқару органдары автобустардағы толық жарнамалауды тыйым салды. Тыйымның себебі авариялық жағдайда терезелердің қашқы жол ретінде қолданылуы мүмкін екендігі және жарнама терезелерді авариялық балғамен сындыруды қиындатады. Gaia Trafikk бұл тыйымға қарсылық білдірді, олардың сынақтары нәтижесінде жұқа жарнама қабаты терезелердің сынғыштығына ешқандай әсер етпейтінін көрсетті, бірақ терезелерді жауып тұрған жарнаманы алып тастады.