Маркетингтік коммуникация түрлері

Кіріспе

Жарнама – өнімге немесе қызметке назар аудару үшін қолданылатын практика және техникалар. Жарнаманың мақсаты – тұтынушылардың назарын өзіне аудару үшін белгілі бір тауарды немесе қызметті көзге түсіру. Ол әдетте нақты тауарды немесе қызметті насихаттау үшін қолданылады, бірақ оның қолданылу саласы кең, ең көп таралған түрі – коммерциялық жарнама. Коммерциялық жарнамалар көбінесе «брендинг» арқылы өнімдері мен қызметтеріне деген сұранысты арттыруға тырысады, бұл тұтынушылардың санасында өнімнің атауы немесе имиджін белгілі бір қасиеттермен байланыстырады. Ал бірден сатуға бағытталған жарнамалар тікелей әрекетке шақыру жарнамасы деп аталады. Тұтыну тауарлары мен қызметтерінен өзге де салаларды жарнамалайтын коммерциялық емес ұйымдарға саяси партиялар, мүдделі топтар, діни ұйымдар және мемлекеттік органдар жатады. Пайда көздемейтін ұйымдар қоғамдық қызмет туралы хабарлама сияқты тегін ықпалдастыру әдістерін пайдалана алады. Жарнама компанияның қызметкерлеріне немесе акционерлеріне оның өміршең және табысты екеніне сендіруге де көмектеседі. 19 ғасырда сабын өндіруші компаниялар алғашқылардың бірі болып кең ауқымды жарнамалық кампанияларды қолданды. Томас Дж. Барратт Pears компаниясының бренд-менеджері болып тағайындалды – ол осы лауазымдағы алғашқы маман болды және лозунгдар мен бейнелерді жасаумен қатар, Вест-Энд сахнасының актрисасы және қоғамдық қайраткері Лилли Лэнгтриді Pears жарнамасының бетке айналдырды, осылайша оны коммерциялық өнімді қолдаған алғашқы танымал тұлға етті. 2015 жылы жарнамаға жұмсалған әлемдік шығындар шамамен болды, ал 2017 жылға болжамды үлестіру: теледидар – 40,4%, цифрлық – 33,3%, газеттер – 9%, журналдар – 6,9%, сыртқы жарнама – 5,8% және радио – 4,3%. Халықаралық деңгейде ең ірі («Үлкен Бес») жарнама агенттіктерінің тобына Omnicom, WPP, Publicis, Interpublic және Dentsu кіреді. Латын тілінде advertere сөзі «қарай бұру» дегенді білдіреді.

Тарих

Мысырлықтар саудалық хабарламалар мен қабырғаға жабылатын плакаттар жасау үшін папирус қолданған. Коммерциялық хабарламалар мен саяси науқандардың іздері Помпея және ежелгі Арабияның қираған жерлерінде табылды. Ежелгі Греция мен Римде папируста жоғалған заттарды іздеу туралы жарнамалар жиі кездесетін. Қабырғаға немесе тасқа салу арқылы жасалған коммерциялық жарнама – бұл ежелгі жарнаманың бір түрі, ол бүгінгі күнге дейін Азия, Африка және Оңтүстік Американың көптеген аймақтарында кездеседі. Қабырғаға сурет салу дәстүрі 4000 жыл бұрынғы Үндістанның тасқа салынған өнеріне дейін жетеді. Ежелгі Қытайда белгілі болған ең алғашқы жарнама ауызша болған, ол «Әндер кітабында» (б.з.д. 11-7 ғасырлар) қант-конфет сату үшін тарыз аспаптарымен ойналған әндер ретінде тіркелген. Жарнама көбінесе каллиграфиялық тақталар мен сиямен жазылған қағаздар түрінде болған. Сун әулетіне жататын мыс баспа тақтасы, «Дзинан Люнің инелік дүкені» деген логотипі және «Біз жоғары сапалы болаттан таған сатып алып, үйге қолдануға дайын, сапалы инелер жасаймыз» деген жазуы бар төртбұрышты қағазға плакаттар басып шығаруға қолданылған. Бұл әлемдегі ең алғашқы басылған жарнама екені анықталды. Еуропада, орта ғасырлардағы қалалар мен елді мекендер өсе бастағанда, халықтың көп бөлігі оқи алмағандықтан, «аяқ шеберханасы», «үрмеші», «тігінші» немесе «түйірші» деген жазулардың орнына, олардың кәсіптерімен байланысты суреттер қолданылған, мысалы, аяқ киім, костюм, шляпа, сағат, алмаз, жылқының жалаты, шам немесе тіпті ұн қапшығы. Жеміс-жидек пен көкөніс қала алаңында арбалардың артынан сатылып, олардың иелері өздерінің орналасқан жерін хабарлау үшін көше шақырушыларын (қалалық жаршыларын) пайдаланған. Мұндай жарнамалардың алғашқы жинағы – Гиллом де ла Вильнёвтің XIII ғасырдағы поэмасы «Les Crieries de Paris» болып табылады.

18-19 ғасырлар: Газет жарнамасы

XVIII ғасырда Англияда апталық газеттерде жарнамалар пайда бола бастады. Бұл алғашқы баспа жарнамалары негізінен кітаптар мен газеттерді, олар баспа машинасының жетістіктерімен үнемі қолжетімді бола бастады; сондай-ақ, үнемі іздестірілетін дәрі-дәрмектерді насихаттау үшін қолданылды. Алайда, жалған жарнамалар мен "қарақшы" деп аталатын жарнамалар мәселе тудырды, бұл жарнама мазмұнын реттеуге алып келді. АҚШ-та газеттер 19 ғасырдың алғашқы онжылдықтарында жарнаманың арқасында қарқынды өсті. 1822 жылы АҚШ-та басқа елдерге қарағанда газет оқырмандарының саны көп болды. Бұл газеттердің мазмұнының шамамен жартысы жарнамадан, көбінесе жергілікті жарнамадан тұратын болса, 1810 жылдардағы күнделікті газеттердің жартысы өз атауында "жарнамашы" сөзін пайдаланды. 1859 жылдың тамызында британдық фармацевтикалық компания Beechams, Beecham's Pills үшін: "Beecham's Pills: бір қорапқа бір гинея тұрарлық" деген ұранды жасады, ол әлемдегі алғашқы жарнамалық ұран деп есептеледі. Бұл сөзді негізін қалаушының туған қаласы Ланкаширдегі Сент-Хеленс қаласынан келген қанағаттанған тұтынушы айтқан делінеді. 1836 жылдың маусымында француздық La Presse газеті төлемді жарнаманы өз бетінше жариялауды бастады, бұл газет бағасын төмендетуге, оқырмандар санын арттыруға және кірістілігін жоғарылатуға мүмкіндік берді, ал бұл тәсіл тез арада барлық басылымдар тарапынан қабылданып, көшірілді. 1840 жылдары Вольни Б. Палмер Филадельфияда қазіргі заманғы жарнама агенттігінің негізін қалады. 1842 жылы Палмер әртүрлі газеттерде үлкен көлемдегі орынды жеңілдетілген бағамен сатып алып, кейін жарнама берушілерге осы орынды қымбатқа сатты. Жарнаманың өзі – мазмұны, макеті және суреттері – жарнама жасағысы келетін компаниялармен әзірленді; іс жүзінде Палмер кеңістік брокері болды. Бұл жағдай 1869 жылы Филадельфияда N. W. Ayer & Son толық қызмет көрсететін жарнама агенттігі құрылғанда өзгерді. Ayer & Son клиенттері үшін толық жарнамалық кампанияларды жоспарлауды, жасауды және іске асыруды ұсынды. 1900 жылға қарай жарнама агенттігі шығармашылық жоспарлаудың орталық нүктесіне айналды, ал жарнама берік кәсіп ретінде орнады. Шамамен сол уақытта Францияда Шарль Луи Хавас өзінің жаңалықтар агенттігі Хавастың қызметтерін жарнамалық делдалдықпен кеңейтті, бұл Франциядағы алғашқы ұйым болды. Бастапқыда агенттіктер газеттердегі жарнамалық кеңістікке делдалдық жасады. Pears сабыны компаниясында жұмыс істейтін Барратт компания өнімдері үшін тиімді жарнамалық кампания жасады, ол мақсатты ұрандар, кескіндер мен сөз тіркестерін пайдалануды қамтыды. Оның бір ұраны: "Қайырлы таң. Pears сабынын қолдандыңыз ба?" сол заманда және 20 ғасырда кеңінен танымал болды. 1882 жылы Барратт ағылшын актрисасы және қоғамдық қайраткері Лилли Лэнгтриді Pears плакатының беті болуға шақырды, осылайша ол коммерциялық өнімді жарнамалаған алғашқы мәшһүр тұлға болды. 1865 жылы компанияның бренд-менеджері болып тағайындалған Барратт Гиннестің рекордтар кітабында осы лауазымды алғаш рет атқарған адам ретінде тіркелді, ол табысты жарнаманың артында тұрған маңызды идеялардың көптеген түрлерін енгізді және олар оның заманында кеңінен таралды. Ол Pears брендінің күшті және ерекше бейнесінің маңыздылығын және өнімнің қанықтық кампаниялар арқылы қолжетімділігін атап өтудің маңыздылығын үнемі баса көрсетті. Ол сондай-ақ, өзгеріп жатқан дәстүрлер мен әдеттерге байланысты нарықты үнемі қайта бағалаудың маңыздылығын түсінді, 1907 жылы: "Дәмдер өзгереді, мода өзгереді, ал жарнама беруші олармен бірге өзгеруі керек. Бір буын бұрын тиімді болған идея, егер бүгін халыққа ұсынылса, жай, ескірген және пайдасыз болады. Бүгінгі идея ескі идеядан жақсы деген сөз емес, бірақ ол әртүрлі – ол қазіргі талғамға әсер етеді" деді. Революция мен оның тудырған тұтынушылардың арқасында 19 ғасырдың ортасына қарай печенье мен шоколад көпшілікке арналған өнімге айналды, ал британдық печенье өндірушілер азық-түлік өнімдерін ажырату үшін брендті енгізуге алғашқылардың бірі болды. Әлемдегі алғашқы әлемдік брендтердің бірі Huntley & Palmers бисквиттері 1900 жылы 172 елде сатылды, ал олардың жаһандық ауқымы олардың жарнамаларында көрініс тапты.

In the 18th century advertisements started to appear in weekly newspapers in England. These early print advertisements were used mainly to promote books and newspapers, which became increasingly affordable with advances in the printing press; and medicines, which were increasingly sought after. However, false advertising and so called "quack" advertisements became a problem, which ushered in the regulation of advertising content. In the United States, newspapers grew quickly in the first few decades of the 19th century, in part due to advertising. By 1822, the United States had more newspaper readers than any other country. About half of the content of these newspapers consisted of advertising, usually local advertising, with half of the daily newspapers in the 1810s using the word "advertiser" in their name. In August 1859, British pharmaceutical firm Beechams created a slogan for Beecham's Pills: "Beechams Pills: Worth a guinea a box", which is considered to be the world's first advertising slogan. The phrase was said to be uttered by a satisfied lady purchaser from St Helens, Lancashire, the founder's home town. In June 1836, French newspaper La Presse was the first to include paid advertising in its pages, allowing it to lower its price, extend its readership and increase its profitability and the formula was soon copied by all titles. Around 1840, Volney B. Palmer established the roots of the modern day advertising agency in Philadelphia. In 1842 Palmer bought large amounts of space in various newspapers at a discounted rate then resold the space at higher rates to advertisers. The actual ad – the copy, layout, and artwork – was still prepared by the company wishing to advertise; in effect, Palmer was a space broker. The situation changed when the first full service advertising agency of N. W. Ayer & Son was founded in 1869 in Philadelphia. Ayer & Son offered to plan, create, and execute complete advertising campaigns for its customers. By 1900 the advertising agency had become the focal point of creative planning, and advertising was firmly established as a profession. Around the same time, in France, Charles Louis Havas extended the services of his news agency, Havas to include advertisement brokerage, making it the first French group to organize. At first, agencies were brokers for advertisement space in newspapers. Working for the Pears soap company, Barratt created an effective advertising campaign for the company products, which involved the use of targeted slogans, images and phrases. One of his slogans, "Good morning. Have you used Pears' soap?" was famous in its day and into the 20th century. In 1882, Barratt recruited English actress and socialite Lillie Langtry to become the poster girl for Pears, making her the first celebrity to endorse a commercial product. Becoming the company's brand manager in 1865, listed as the first of its kind by the Guinness Book of Records, Barratt introduced many of the crucial ideas that lie behind successful advertising and these were widely circulated in his day. He constantly stressed the importance of a strong and exclusive brand image for Pears and of emphasizing the product's availability through saturation campaigns. He also understood the importance of constantly reevaluating the market for changing tastes and mores, stating in 1907 that "tastes change, fashions change, and the advertiser has to change with them. An idea that was effective a generation ago would fall flat, stale, and unprofitable if presented to the public today. Not that the idea of today is always better than the older idea, but it is different – it hits the present taste." Thanks to the revolution and the consumers it created, by the mid 19th century biscuits and chocolate became products for the masses, and British biscuit manufacturers were among the first to introduce branding to distinguish grocery products. One the world's first global brands, Huntley & Palmers biscuits were sold in 172 countries in 1900, and their global reach was reflected in their advertisements.

20 ғасыр

Үлкен индустрияландырудың нәтижесінде АҚШ-та жарнама күрт өсті. 1919 жылы ол АҚШ-тың жалпы ішкі өнімінің (ЖІӨ) 2,5 пайызын құрады, ал ол сол кезден бастап кем дегенде 2007 жылға дейін ЖІӨ-нің 2,2 пайызын құрады, бірақ Ұлы дағдарыстан кейін күрт төмендеуі мүмкін. Өнеркәсіп өнімділігін арттыру үшін тұтынушылардың шығындарын едәуір арттыру қажет болды. Бұл халықтың экономикалық мінез-құлқына кең ауқымда әсер етуге бағытталған жаппай маркетингтің дамуына ықпал етті. 1910-1920 жылдары АҚШ-тағы жарнама берушілер адамның инстинкттерін анықтап, "сублимациялап" тауар сатып алуға деген құштарлыққа айналдыруға болатындығы туралы доктринаны қабылдады. Эдвард Бернейз, Зигмунд Фрейдтің немере інісі, осы әдіспен байланысты болды және кейде оны заманауи жарнама мен қарым-қатынастардың негізін қалаушы деп атайды. Бернейз: "Адамдар көбінесе өздерінен жасыратын себептермен әрекет етеді" деген жалпы қағида жеке психология сияқты, жаппай психологияға да қатысты. Сәтті насихаттау үшін адамның іс-әрекетінің нағыз себептерін түсіну керек, ал олардың айтқан себептеріне ғана қанағаттанбау керек. Яғни, өнімдерді тұтынушылардың рационалды ой-өрісіне жүгіну арқылы сату (Бернейзден бұрын қолданылған басты әдіс) Бернейздің адам әрекетінің нағыз қозғаушы күші деп санаған санасыз тілектерге негізделген өнімдерді сатудан гөрі әлдеқайда аз тиімді болды. "Жыныс сатады" деген мәселе даулы болды, көрермендерді қызықтыру және олардың санын арттыру тәсілдері дәстүрлі моральға қарсы келді. 1920 жылдары АҚШ Сауда министрі Герберт Гувердің басшылығымен американдық үкімет жарнаманы қолдады. Гувердің өзі 1925 жылы Associated Advertising Clubs of the World ұйымына "Жарнама – біздің ұлттық өміріміздегі маңызды күш" деген тақырыпта баяндама жасады. 1929 жылдың қазан айында АҚШ Сыртқы және ішкі сауда бюросының басшысы Джулиус Клейн: "Жарнама – әлемдік өркендеудің кілті" деді. Бұл 1933 жылғы еуропалық экономикалық журналға сәйкес, 1920 жылдары бизнес пен үкімет арасындағы беспрецеденттік ынтымақтастықтың бір бөлігі болды. Темекі компаниялары бумаланған темекіні сату үшін жарнаманың ірі жарнама берушілеріне айналды. Темекі компаниялары Бернейзді темекі тартумен байланысты жағымды ассоциацияларды жасау үшін жалдағанда жаңа жарнамалық тәсілдерді енгізді. Иммигрант жұмысшыларға ықпал ету үшін маңызды құрал – Америкалық шетел тілдері газеттері қауымдастығы (AAFLN) болды. AAFLN негізінен жарнама агенттігі болды, бірақ сонымен қатар иммигранттар баспасөзінің көп бөлігін қатаң бақылауға алды. ХХ ғасырдың басында жарнама әйелдер үшін сирек кездесетін мансаптардың бірі болды. Әйелдер үй шаруашылығына қатысты көптеген сатып алуларға жауапты болғандықтан, жарнама берушілер мен агенттіктер шығармашылық процесте әйелдердің көрегендігінің маңыздылығын мойындады. Шын мәнінде, жыныстық тартымдылықты пайдаланған алғашқы американдық жарнаманы әйел жасаған – сабын өнімі үшін. Бүгінгі стандарттармен қарапайым болғанымен, жарнамада "Сен ұнатар тері" деген хабарламамен бір жұп бейнеленген. 1920 жылдары психологтар Уолтер Д. Скотт пен Джон Б. Уотсон жарнама саласына қолданбалы психологиялық теорияны енгізді. Скотт: "Адамды ойлайтын жануар деп атаған, бірақ оны шындықпен айтсақ, ұсынысқа бейім жаратылыс деп атауға болады. Ол ақылға қонымды, бірақ одан да көп ұсынысқа икемді" деді. Ол тұтынушыға тікелей бұйрық беру арқылы осыны көрсетті.

As a result of massive industrialization, advertising increased dramatically in the United States. In 1919 it was 2.5 percent of gross domestic product (GDP) in the US, and it averaged 2.2 percent of GDP between then and at least 2007, though it may have declined dramatically since the Great Recession. Industry could not benefit from its increased productivity without a substantial increase in consumer spending. This contributed to the development of mass marketing designed to influence the population's economic behavior on a larger scale. In the 1910s and 1920s, advertisers in the U. S. adopted the doctrine that human instincts could be targeted and harnessed – "sublimated" into the desire to purchase commodities. Edward Bernays, a nephew of Sigmund Freud, became associated with the method and is sometimes called the founder of modern advertising and public relations. Bernays claimed that:[The] general principle, that men are very largely actuated by motives which they conceal from themselves, is as true of mass as of individual psychology. It is evident that the successful propagandist must understand the true motives and not be content to accept the reasons which men give for what they do. In other words, selling products by appealing to the rational minds of customers (the main method used prior to Bernays) was much less effective than selling products based on the unconscious desires that Bernays felt were the true motivators of human action. "Sex sells" became a controversial issue, with techniques for titillating and enlarging the audience posing a challenge to conventional morality. In the 1920s, under Secretary of Commerce Herbert Hoover, the American government promoted advertising. Hoover himself delivered an address to the Associated Advertising Clubs of the World in 1925 called 'Advertising Is a Vital Force in Our National Life." In October 1929, the head of the U. S. Bureau of Foreign and Domestic Commerce, Julius Klein, stated "Advertising is the key to world prosperity." This was part of the "unparalleled" collaboration between business and government in the 1920s, according to a 1933 European economic journal. The tobacco companies became major advertisers in order to sell packaged cigarettes. The tobacco companies pioneered the new advertising techniques when they hired Bernays to create positive associations with tobacco smoking. An important tool for influencing immigrant workers was the American Association of Foreign Language Newspapers (AAFLN). The AAFLN was primarily an advertising agency but also gained heavily centralized control over much of the immigrant press. At the turn of the 20th century, advertising was one of the few career choices for women. Since women were responsible for most household purchasing done, advertisers and agencies recognized the value of women's insight during the creative process. In fact, the first American advertising to use a sexual sell was created by a woman – for a soap product. Although tame by today's standards, the advertisement featured a couple with the message "A skin you love to touch". In the 1920s, psychologists Walter D. Scott and John B. Watson contributed applied psychological theory to the field of advertising. Scott said, "Man has been called the reasoning animal but he could with greater truthfulness be called the creature of suggestion. He is reasonable, but he is to a greater extent suggestible". He demonstrated this through his advertising technique of a direct command to the consumer.

1920 жылдардағы радио

1920-ші жылдардың басында алғашқы радиостанцияларды радиожабдық өндірушілер құрды, ал кейін мектептер, клубтар және азаматтық ұйымдар сияқты коммерциялық емес ұйымдар да өз станцияларын ашты. Бөлшек сауда және тұтыну тауарларын өндірушілер радионың тұтынушыларға үйлерінде жету мүмкіндігін тез мойындады және олардың хабарларын ерекшелендіруге мүмкіндік беретін жарнамалық тәсілдерді қабылдады: лозунгтар, талисман мен джинглдер 1920 жылдары радиода, ал 1930 жылдардың басында теледидарда пайда бола бастады. Бұқаралық ақпарат құралдарының дамуы брендтік тауар өндірушілерге бөлшек саудагерлерді айналып өтіп, тұтынушыларға тікелей жарнамалауға жол берді. Бұл өндірушілерді брендке назар аударуға мәжбүрлеген және тұтынушылардың сатып алу, пайдалану және тұтыну әрекеттерін, олардың қажеттіліктерін, тілектерін және ұмтылыстарын жақсы түсіну қажеттілігін күшейткен маңызды парадигмалық өзгеріс болды. Алғашқы радиодрамалар сабын өндірушілердің демеушілігінде жасалды және бұл жанр «сабын операсы» деп аталды. Көп ұзамай радиостанция иелері жарнамалық кірісті арттыру үшін «эфир уақытын» шағын бөліктерге бөліп, оны бірнеше кәсіпорынға сата алатынын түсінді. 1930 жылдары осы жарнамалық уақыттар, уақыттың пакеттері ретінде танылған, станцияның аймақтық сату өкілдері арқылы сатыла бастады, соның нәтижесінде ұлттық радио жарнамасының дәуірі басталды. 1940 жылдары өндірушілер тұтынушылардың өз брендтерімен әлеуметтік, психологиялық және антропологиялық тұрғыдан жеке қарым-қатынас орнатып жанын мойындады. Жарнама берушілер тұтынушылардың сатып алуы туралы түсінік алу үшін мотивациялық зерттеулер мен тұтынушылар зерттеулерін қолдана бастады. Психология мен мәдени антропологиядан алынған зерттеу әдістерін пайдаланған Chrysler және Exxon/Esso брендтері үшін жасалған күшті жарнамалық кампаниялар 20 ғасырдың ең ұзаққа созылған кампанияларының біріне айналды.

1950 жылдардағы коммерциялық теледидар

1950 жылдардың басында DuMont Television Network бірнеше демеушіге жарнама уақытын сатудың қазіргі кездегі әдетін енгізді. Бұрын DuMont көптеген бағдарламаларына демеушілер табу қиын болғандықтан, жарнама уақытының шағын бөліктерін бірнеше кәсіпорынға сату арқылы толықтырып отырды. Бұл, ақырында, АҚШ-тағы коммерциялық теледидар индустриясы үшін стандартқа айналды. Дегенмен, The United States Steel Hour сияқты бір демеушілі бағдарламалар да жиі кездесетін. Кейде демеушілер бағдарлама мазмұнына үлкен ықпал етіп, тіпті жарнама агенттігін бағдарламаны жазуға тартып алатын. Бір демеушілі модель қазір бұрынғыдан гөрі азырақ қолданылады, бірақ Hallmark Hall of Fame осыдан ерекшеленеді.

1980-ші жылдардағы кабельдік теледидар

1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында кабельдік теледидар, әсіресе MTV енгізілді. Музыкалық бейнеклиптер тұжырымдамасын алғаш рет пайдаланған MTV, жарнаманың жаңа түрін сыйлады: тұтынушы жарнамалық хабарламаны іздеп көреді, ол қосымша өнім немесе кейіннен ойластырылған нәрсе емес. Кабельдік және спутниктік теледидардың кеңінен таралуымен бірге, арнайы арналар пайда болды, оның ішінде QVC, Home Shopping Network және ShopTV Canada сияқты жарнамаға толық арналған арналар да болды.

1990-шы жылдардағы Интернет

Жарнама серверінің пайда болуымен онлайн жарнама өсіп, 1990 жылдардың "dot com" бумына ықпал етті. Тіпті бүкіл корпорациялар жарнамалық кірістермен ғана жұмыс істейтін, купоннан бастап тегін интернетке дейін қызметтер ұсынатын. 21-ғасырдың басында Google іздеу жүйесі сияқты бірнеше веб-сайттар жарнаманы жекелендіріп, веб-шолу әрекеттеріне негізделген жарнамаларды көрсету арқылы онлайн жарнаманы өзгертті. Бұл басқа да ұқсас әрекеттерге және интерактивті жарнаманың өсуіне әкелді. 1925 жылдан бері медиадағы үлкен өзгерістерге қарамастан, жарнамалық шығындардың ЖІӨ-ге қатысты үлесі шамалы өзгерді. 1925 жылы Америкадағы негізгі жарнама құралдары – газеттер, журналдар, трамвайлардағы жарнамалар және сыртқы плакаттар болды. Жарнамаға жұмсалған қаражаттың ЖІӨ-ге шаққандағы үлесі шамамен 2,9 пайызды құрады. 1998 жылға қарай теледидар мен радио маңызды жарнамалық құралдарға айналды, ал 2017 жылға қарай онлайн жарнамаға жұмсалатын қаражат телерадионы басып озды. Дегенмен, жарнамалық шығындардың ЖІӨ-ге шаққандағы үлесі аздап төмендеді – шамамен 2,4 пайыз. Партизандық маркетингке қоғамдық орындарда жасалған кездесулер, брендтік хабарламалары бар автомобильдер сияқты өнімдерді тарату және көрерменнің жарнамалық хабарламаға қатысуына мүмкіндік беретін интерактивті жарнама сияқты бейәдет тәсілдер кіреді. Бұл жарнама түрінің болжамсыздығы тұтынушыларды өнімді немесе идеяны сатып алуға итермелейді. Бұл, интерактивті және "енгізілген" жарнамалардың, мысалы, өнімді орналастыру, тұтынушылардың SMS арқылы дауыс беруі және Facebook немесе Twitter сияқты әлеуметтік желілерді пайдаланатын түрлі кампаниялардың артуын көрсетеді. Жақында жарнама бизнес-моделі де бейімделді. Медиа үшін капиталда жарнама сатылмайды, бірақ стартап компанияларға акциялардың орнына беріледі. Егер компания өсіп, сатылса, медиа компаниялар өз үлесі үшін ақша алады. Домендік атауларды тіркеушілер (әдетте, домендерді инвестиция ретінде тіркеп, жаңартатындар) кейде домендерін "қояды" және жарнама компанияларына әрбір клик үшін төлем алу үшін өз сайттарында жарнама орналастыруға рұқсат береді. Мұндай жарнамалар көбінесе Google немесе Yahoo сияқты іздеу жүйелері арқылы әрбір клик үшін төлем жасау арқылы жүзеге асырылады, бірақ кейде жарнама домендік атауды жалға алу арқылы немесе өнімді сипаттайтын домендік атаудың иесімен байланыс орнату арқылы мақсатты домендік атауларға тікелей орналастырылуы мүмкін. Домендік атауларды тіркеушілерді әдетте тіркеушілердің веб-сайттарында қол жетімді WHOIS жазбалары арқылы анықтау оңай.

With the advent of the ad server, online advertising grew, contributing to the "dot com" boom of the 1990s. Entire corporations operated solely on advertising revenue, offering everything from coupons to free Internet access. At the turn of the 21st century, some websites, including the search engine Google, changed online advertising by personalizing ads based on web browsing behavior. This has led to other similar efforts and an increase in interactive advertising. The share of advertising spending relative to GDP has changed little across large changes in media since 1925. In 1925, the main advertising media in America were newspapers, magazines, signs on streetcars, and outdoor posters. Advertising spending as a share of GDP was about 2.9 percent. By 1998, television and radio had become major advertising media; by 2017, the balance between broadcast and online advertising had shifted, with online spending exceeding broadcast. Nonetheless, advertising spending as a share of GDP was slightly lower – about 2.4 percent. Guerrilla marketing involves unusual approaches such as staged encounters in public places, giveaways of products such as cars that are covered with brand messages, and interactive advertising where the viewer can respond to become part of the advertising message. This type of advertising is unpredictable, which causes consumers to buy the product or idea. This reflects an increasing trend of interactive and "embedded" ads, such as via product placement, having consumers vote through text messages, and various campaigns utilizing social network services such as Facebook or Twitter. The advertising business model has also been adapted in recent years. In media for equity, advertising is not sold, but provided to start up companies in return for equity. If the company grows and is sold, the media companies receive cash for their shares. Domain name registrants (usually those who register and renew domains as an investment) sometimes "park" their domains and allow advertising companies to place ads on their sites in return for per click payments. These ads are typically driven by pay per click search engines like Google or Yahoo, but ads can sometimes be placed directly on targeted domain names through a domain lease or by making contact with the registrant of a domain name that describes a product. Domain name registrants are generally easy to identify through WHOIS records that are publicly available at registrar websites.

Жіктеу

Жарнаманы стиль, мақсатты аудитория, географиялық көлем, канал немесе мақсаты сияқты түрлі жолдармен жіктеуге болады. Мысалы, баспа жарнамасында стиль бойынша жіктеуге дисплей жарнамасы (өлшемі бойынша сатылатын дизайн элементтері бар жарнама) және хабарламалар жарнамасы (сөз немесе жол бойынша сатылатын, дизайн элементтері жоқ жарнама) кіруі мүмкін. Жарнама жергілікті, ұлттық немесе жаһандық болуы мүмкін. Жарнамалық кампания тұтынушыларға немесе кәсіпкерлікке бағытталған болуы мүмкін. Жарнаманың мақсаты – танымалдылықты арттыру (брендтік жарнама) немесе дереу сатуға ықпал ету (тікелей жауап жарнамасы) болуы мүмкін. Бұқаралық ақпарат құралдарын қамтитын жарнама «сызықтан жоғары» (ATL) деп аталады, ал нақтырақ бағытталған жарнама мен насихаттау «сызықтан төмен» (BTL) деп аталады. Бұл екі термин 1954 жылы Procter & Gamble компаниясы өз жарнама агенттіктеріне басқа насихаттау агенттіктерінен өзгеше төлей бастаған кезде пайда болды. 2010 жылдары жарнама технологиясы дамыған сайын, интеграцияланған жарнамалық кампанияларды білдіретін «желі арқылы» (TTL) деген жаңа термин қолданыла бастады.

Дәстүрлі БАҚ

Жарнама үшін кез келген ортаны пайдалануға болады. Коммерциялық жарнама құралдарына қабырға суреттері, билбордтар, көше жиһаздарының бөліктері, баспа парақшалары мен стендтер, радио, кино және теледидар жарнамалары, веб-баннерлер, ұялы телефон экрандары, сауда арбалары, веб-жарнамалар, аспанға жазу, автобус аялдамаларының орындықтары, адам-жарнамалар және маңдай жарнамасы, журналдар, газеттер, қалалық дабылшылар, автобустардың қабырғалары, ұшақтарға ілінген баннерлер ("логоджеттер"), ұшу кезіндегі жарнамалар орындықтардың артындағы үстелдерде немесе жоғарыдағы сақтау бөлімдерінде, такси есіктерінде, шатырларында және жолаушылар экранында, музыкалық сахналық қойылымдарда, метро платформалары мен пойыздарында, бір рет қолданылатын бейнелердегі серіппелі таспалар, дәретханалардың есіктерінде, супермаркеттердегі алмалардағы жапсырмалар, сауда арбаларының тұтқаларында (grabertising), ағынды аудио және бейне басталысында, плакаттар, және іс-шара билеттерінің және супермаркет чектерінің арт жағы кіреді. "Анықталған" демеуші өзінің хабарын тарату үшін орта арқылы төлем жасаса, ол жарнама болып саналады. + Жалпы жарнамалық шығындардың үлесі Орташа 2015 2017 Телевизиялық жарнама 37,7% 34,8% Үстелдік онлайн жарнама 19,9% 18,2% Мобильді жарнама 9,2% 18,4% Газет 12,8% 10,1% Журналдар 6,5% 5,3% Сыртқы жарнама 6,8% 6,6% Радио жарнамасы 6,5% 5,9% Кино 0,6% 0,7%

Телевизия Телевизиялық жарнама – жарнаманың ең қымбат түрлерінің бірі; желілер танымал іс-шаралар кезінде коммерциялық эфир уақыты үшін үлкен сомалар алады. Америка Құрама Штаттарындағы жыл сайынғы Super Bowl футбол ойыны теледидардағы ең маңызды жарнамалық оқиға ретінде танымал – аудиториясы 108 миллионнан астам, ал зерттеулер көрсеткендей, олардың 50% жарнамаларды көру үшін ғана қосылған. 2014 жылғы ойынның нұсқасы кезінде орташа отыз секундтық жарнама 4 миллион АҚШ долларына, ал 60 секундтық ролик 8 миллион долларға бағаланды. Компьютерлік графика арқылы виртуалды жарнамаларды тұрақты бағдарламаға енгізуге болады. Ол әдетте бос фонға енгізіледі немесе қашықтан хабар тарату аудиториясына қатысы жоқ жергілікті билбордтарды ауыстыру үшін қолданылады. Виртуалды билбордтар нақты өмірде жоқ жерлерде фонға енгізілуі мүмкін. Бұл техника әсіресе теледидардағы спорттық жарыстарда қолданылады. Виртуалды өнімді орналастыру да мүмкін. Инфореклама – әдетте бес минут немесе одан ұзаққа созылатын, ұзақ форматтағы теледидар жарнамасы. Атауы "ақпарат" және "коммерциялық" сөздерінің қосындысынан құралған. Инфорекламаның басты мақсаты – импульстік сатып алуды тудыру, яғни көрермен презентацияны көріп, жарнамаланған тегін телефон нөмірі немесе веб-сайт арқылы өнімді дереу сатып алады. Инфорекламалар өнімдерді сипаттайды және көбінесе көрсетеді, сондай-ақ клиенттер мен сала мамандарының куәліктерін қамтиды. Радио Радио жарнамалары радио толқындары арқылы таратылады, ол таратушыдан антеннаға және содан кейін қабылдау құрылғысына жіберіледі. Эфир уақыты стансадан немесе желіден коммерциялық хабарларды эфирге шығару үшін сатып алынады. Радионың дыбыспен шектелуінің кемшілігі бар болғанымен, радио жарнамасын жақтаушылар оны көбінесе артықшылық ретінде атайды. Радио – кеңейіп келе жатқан орта, оны эфирде де, онлайн режимінде де кездестіруге болады. Arbitron мәліметтері бойынша, радионы апта сайын шамамен 241,6 миллион адам тыңдайды, яғни АҚШ халқының 93 пайызынан астамы. Онлайн Онлайн жарнама – тұтынушыларды тарту үшін маркетингтік хабарламаларды жеткізу мақсатында Интернет пен World Wide Web-ті пайдаланатын жарнама түрі. Онлайн жарнамаларды жарнама сервері ұсынады. Онлайн жарнаманың мысалдары: іздеу жүйелерінің нәтижелер беттерінде пайда болатын контексттік жарнамалар, баннерлік жарнамалар, әр клик үшін төлеу мәтіндік жарнамалар, бай медиа жарнамалар, әлеуметтік желілердегі жарнама, онлайн жіктелген жарнамалар, жарнамалық желілер және электрондық пошта маркетингі, соның ішінде электрондық пошта спамы. Онлайн жарнаманың жаңа түрі – Native Ads; олар веб-сайттың жаңалық лентасына кіреді және пайдаланушы тәжірибесін жақсарту үшін аз шабуылшыл болуы керек. Алайда, кейбір адамдар бұл практика алдаушылық екенін айтады. Домендік атаулар Домендік атау жарнамасы көбінесе веб-іздеу жүйелері арқылы жүзеге асырылады, бірақ жарнама берушілер өнімдерін жалпы сипаттайтын домендік атауларға тікелей орын жалдауға дайын. Егер интернет пайдаланушысы веб-сайтқа домендік атауды тікелей веб-браузеріне енгізсе, бұл "тікелей навигация" немесе "теріп енгізу" трафигі ретінде белгілі. Көптеген интернет пайдаланушылары идеялар мен өнімдерді іздеу жүйелері мен ұялы телефондар арқылы іздесе де, әлемдегі көптеген пайдаланушылар әлі де адрестік жолақты пайдаланады. Олар "герань" сияқты кілт сөзді адрестік жолаққа теріп, соңына ".com" қосады. Кейде олар ".org" немесе елдік кодты жоғары деңгейлі доменін (TLD) (мысалы, Ұлыбритания үшін ".co.uk" немесе Канада үшін ".ca") да қосады. Егер интернет пайдаланушылары жалпы кілт сөзді енгізіп, соңына com немесе басқа жоғары деңгейлі доменді (TLD) қосса, бұл нақты сатуға бағытталған жетекке айналады. Домендік атау жарнамасы бастапқыда Oingo (кейін Applied Semantics) әзірленген, ол Google-дың ерте қабылдаған компанияларының бірі. Өнімді орналастыру – өнім немесе брендті ойын-сауық және медиаға енгізу. Мысалы, фильмде басты кейіпкер белгілі бір брендтің заттарын пайдалануы мүмкін, мысалы, "Minority Report" фильмінде Том Круздың кейіпкері Джон Андертон басында Nokia логотипі анық жазылған телефонды және сағатында Bulgari логотипін гравировкаланған сағатты тағады. "I, Robot" фильміндегі тағы бір жарнама мысалы, Уилл Смит сомдаған басты кейіпкер аяқ киімдерін бірнеше рет "классика" деп атап, Converse аяқ киімдерін еске алады, өйткені фильм болашақта өтеді. "I, Robot" және "Spaceballs" фильмдерінде Audi және Mercedes Benz логотиптері көліктердің алғы жағында анық көрсетілген футуристикалық көліктер де көрсетілген. Cadillac "The Matrix Reloaded" фильмінде жарнама жасады, нәтижесінде Cadillac көліктері көп көрінетін сахналар жасалды. Сонымен қатар, Omega Watches, Ford, VAIO, BMW және Aston Martin көліктерінің өнімдері жақындағы Джеймс Бонд фильмдерінде, әсіресе "Casino Royale" фильмінде көрсетілген. "Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer" фильміндегі басты көлік құралы алдыңғы жағында үлкен Dodge логотипін көрсетеді. "Blade Runner" ең айқын өнімді орналастырудың мысалдарының бірін қамтиды, фильм Coca Cola билбордын көрсету үшін тоқтатылады. Баспа Баспа жарнамасы газет, журнал немесе сауда журналы сияқты баспа ортасында жарнама жасауды білдіреді. Бұл өте кең оқырмандарға ие, мысалы, ірі ұлттық газет немесе журнал, сондай-ақ жергілікті газеттер мен өте мамандандырылған тақырыптарға арналған сауда журналдары сияқты тар мақсатты орталықтарды қамтиды. Баспа жарнамасының бір түрі – классификацияланған жарнама, ол жеке тұлғаларға немесе компанияларға сөз немесе жол бойынша төленетін шағын, тар мақсатты жарнама сатып алуға мүмкіндік береді. Баспа жарнамасының тағы бір түрі – дисплейлік жарнама, ол әдетте газеттің мақала бөлімінде жарияланатын үлкенірек жарнама және дизайн элементтерін қамтиды. Қоршалған сыртқы жарнама сыртқы жарнаманы ішкі жарнамамен біріктіреді, қоғамдық орындарда уақытша негізде үлкен жылдам құрылымдарды (шатырларды) орналастыру арқылы. Үлкен сыртқы жарнамалық кеңістік көрерменге күшті әсер етуге бағытталған, өнім ішкі жағдайда жарнамаланады, онда креативті безендіру әсерді күшейтеді. Жаңалықтар Өнімдерге қатысты шағын материалдық заттарға (кофе кружкалары, футболкалар, қаламдар, сөмкелер және т.б.) басылған жарнама жаңалықтар жарнамасы деп аталады. Кейбір баспагерлер жаңалықтар заттарын басуға маманданған, оларды жарнама беруші тікелей тарата алады немесе жарнаманы жылдам тағам контейнерлеріндегі жарнамалар сияқты өзара жарнаманың бөлігі ретінде тарата алады. Атақты адамдардың қолдауы Атақты адамдардың өнімді немесе брендті жарнамалауы, олардың күшін, атын, ақшасын, танымалдығын өнімдерін тану үшін немесе нақты дүкендерді немесе өнімдерді жарнамалау үшін пайдаланады. Жарнама берушілер әдетте атақты адамдар өнімдерін жарнамалайды, мысалы, атақты адамдар сүйікті өнімдерін бөліседі немесе нақты брендтердің немесе дизайнерлердің киімдерін киеді. Атақты адамдар...

Television Television advertising is one of the most expensive types of advertising; networks charge large amounts for commercial airtime during popular events. The annual Super Bowl football game in the United States is known as the most prominent advertising event on television – with an audience of over 108 million and studies showing that 50% of those only tuned in to see the advertisements. During the 2014 edition of this game, the average thirty second ad cost US$4 million, and $8 million was charged for a 60 second spot. Virtual advertisements may be inserted into regular programming through computer graphics. It is typically inserted into otherwise blank backdrops or used to replace local billboards that are not relevant to the remote broadcast audience. Virtual billboards may be inserted into the background where none exist in real life. This technique is especially used in televised sporting events. Virtual product placement is also possible. An infomercial is a long format television commercial, typically five minutes or longer. The name blends the words "information" and "commercial". The main objective in an infomercial is to create an impulse purchase, so that the target sees the presentation and then immediately buys the product through the advertised toll free telephone number or website. Infomercials describe and often demonstrate products, and commonly have testimonials from customers and industry professionals. Radio Radio advertisements are broadcast as radio waves to the air from a transmitter to an antenna and a thus to a receiving device. Airtime is purchased from a station or network in exchange for airing the commercials. While radio has the limitation of being restricted to sound, proponents of radio advertising often cite this as an advantage. Radio is an expanding medium that can be found on air, and also online. According to Arbitron, radio has approximately 241.6 million weekly listeners, or more than 93 percent of the U. S. population. Online Online advertising is a form of promotion that uses the Internet and World Wide Web for the expressed purpose of delivering marketing messages to attract customers. Online ads are delivered by an ad server. Examples of online advertising include contextual ads that appear on search engine results pages, banner ads, in pay per click text ads, rich media ads, Social network advertising, online classified advertising, advertising networks and e mail marketing, including e mail spam. A newer form of online advertising is Native Ads; they go in a website's news feed and are supposed to improve user experience by being less intrusive. However, some people argue this practice is deceptive. Domain names Domain name advertising is most commonly done through pay per click web search engines, however, advertisers often lease space directly on domain names that generically describe their products. When an Internet user visits a website by typing a domain name directly into their web browser, this is known as "direct navigation", or "type in" web traffic. Although many Internet users search for ideas and products using search engines and mobile phones, a large number of users around the world still use the address bar. They will type a keyword into the address bar such as "geraniums" and add ". com" to the end of it. Sometimes they will do the same with ". org" or a country code Top Level Domain (TLD such as ". co. uk" for the United Kingdom or ". ca" for Canada). When Internet users type in a generic keyword and add com or another top level domain (TLD) ending, it produces a targeted sales lead. Domain name advertising was originally developed by Oingo (later known as Applied Semantics), one of Google's early acquisitions. Product placements is when a product or brand is embedded in entertainment and media. For example, in a film, the main character can use an item or other of a definite brand, as in the movie Minority Report, where Tom Cruise's character John Anderton owns a phone with the Nokia logo clearly written in the top corner, or his watch engraved with the Bulgari logo. Another example of advertising in film is in I, Robot, where main character played by Will Smith mentions his Converse shoes several times, calling them "classics", because the film is set far in the future. I, Robot and Spaceballs also showcase futuristic cars with the Audi and Mercedes Benz logos clearly displayed on the front of the vehicles. Cadillac chose to advertise in the movie The Matrix Reloaded, which as a result contained many scenes in which Cadillac cars were used. Similarly, product placement for Omega Watches, Ford, VAIO, BMW and Aston Martin cars are featured in recent James Bond films, most notably Casino Royale. In "Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer", the main transport vehicle shows a large Dodge logo on the front. Blade Runner includes some of the most obvious product placement; the whole film stops to show a Coca Cola billboard. Print Print advertising describes advertising in a printed medium such as a newspaper, magazine, or trade journal. This encompasses everything from media with a very broad readership base, such as a major national newspaper or magazine, to more narrowly targeted media such as local newspapers and trade journals on very specialized topics. One form of print advertising is classified advertising, which allows private individuals or companies to purchase a small, narrowly targeted ad paid by the word or line. Another form of print advertising is the display ad, which is generally a larger ad with design elements that typically run in an article section of a newspaper. Sheltered outdoor advertising combines outdoor with indoor advertisement by placing large mobile, structures (tents) in public places on temporary bases. The large outer advertising space aims to exert a strong pull on the observer, the product is promoted indoors, where the creative decor can intensify the impression. Novelties Advertising printed on small tangible items such as coffee mugs, T shirts, pens, bags, and such is known as novelty advertising. Some printers specialize in printing novelty items, which can then be distributed directly by the advertiser, or items may be distributed as part of a cross promotion, such as ads on fast food containers. Celebrity endorsements Advertising in which a celebrity endorses a product or brand leverages celebrity power, fame, money, popularity to gain recognition for their products or to promote specific stores' or products. Advertisers often advertise their products, for example, when celebrities share their favorite products or wear clothes by specific brands or designers. Celebrities are often involved in advertising campaigns such as television or print adverts to advertise specific or general products. The use of celebrities to endorse a brand can have its downsides, however; one mistake by a celebrity can be detrimental to the public relations of a brand. For example, following his performance of eight gold medals at the 2008 Olympic Games in Beijing, China, swimmer Michael Phelps' contract with Kellogg's was terminated, as Kellogg's did not want to associate with him after he was photographed smoking marijuana. Celebrities such as Britney Spears have advertised for multiple products including Pepsi, Candies from Kohl's, Twister, NASCAR, and Toyota. Aerial Using aircraft, balloons or airships to create or display advertising media. Skywriting is a notable example.

Жаңа медиа тәсілдері

Жаңа жарнамалық тәсіл – жоғары деңгейдегі жарнама, ол үлкен көлемде деректерді пайдаланатын, нақты өлшеу құралдарымен және дәл таргеттеумен қамтамасыз етілетін деректерге негізделген жарнама. Жоғары деңгейдегі жарнама жарнамалық орынды сататын компанияларға клиенттердің сатып алуларын олар көрсеткен немесе эфирге берген жарнамалармен байланыстыруды жеңілдетеді. Теледидар, радио және газет сияқты «дәстүрлі» БАҚ-тың көп бөлігін басқа БАҚ түрлері басып озуда, себебі жаңалықтар мен музыканы Интернеттен, сондай-ақ TiVo сияқты цифрлық бейнежазбалар (DVR) сияқты құрылғылардан алуға көшуде. Онлайн жарнама «спам» деп аталатын сұралмаған электрондық пошта арқылы басталды. Спам 1978 жылдан бері электрондық пошта пайдаланушылары үшін проблема болып табылады. Интернетте жаңа байланыс арналары пайда болған сайын, жарнама да соңын жетеді. Алғашқы баннерлік жарнама 1994 жылы Әлемдік желіде пайда болды. Веб-сайттардағы жарнамалық орынның бағасы веб-контенттің «сәйкестігіне» және веб-сайтқа келіп түсетін трафикке байланысты. Онлайн дисплейлік жарнамада дисплейлік жарнамалар тез танымал болады. Іздеу, адамның қажеттілік туралы білуін қажет етеді, ал дисплейлік жарнама бұрын білмеген жаңа нәрсенің хабардар болуын арттыра алады. Дисплей тікелей жауап алу үшін жақсы жұмыс істейді. Дисплей тек хабардарлықты қалыптастыру үшін ғана емес, сонымен қатар нақты «әрекетке шақыру» арқылы қону бетіне сілтеме жасайтын тікелей жауап беру кампаниялары үшін де қолданылады. 1998 жылы Финляндияда ұялы телефондарға алғашқы рет төленген контент пайда болған кезде, ұялы телефон жаңа бұқаралық ақпарат құралына айналды, сонан соң 2000 жылы Финляндияда алғаш рет ұялы жарнама да пайда болды. 2007 жылға қарай ұялы жарнаманың құны 2 миллиард долларға жетті және Admob сияқты провайдерлер миллиардтаған ұялы жарнамаларды ұсынды. Көбірек жетілдірілген ұялы жарнамаларға баннерлік жарнамалар, купондар, мультимедиялық хабарламалар сервисінің суреттері мен бейне хабарламалары, жарнамалық ойындар және әртүрлі маркетингтік кампаниялар кіреді. Ұялы жарнаманы дамытуға ықпал ететін ерекше мүмкіндік – 2D штрих-код, ол веб-адрестерді теру қажеттілігін жояды және веб-мазмұнына дереу қол жеткізу үшін қазіргі телефондардың камералық мүмкіндіктерін пайдаланады. Жапон ұялы телефон пайдаланушыларының 83 пайызы 2D штрих-кодтарды белсенді пайдаланады. Кейбір компаниялар ракеталардың және Халықаралық ғарыш станциясының қабырғаларына хабарламалар немесе корпоративтік логотиптер орналастыруды ұсынды. Ақысыз жарнама (сондай-ақ «жарнамалық жарнама» деп те аталады) жеке ұсыныстарды («досыңызды әкеліңіз», «сатыңыз»), жағымды пікір таратуды немесе брендті жалпы есіммен теңестіруді қамти алады (АҚШ-та «Xerox» = «көшірме», «Kleenex» = мата, «Vaseline» = вазелин, «Hoover» = шаң сорғыш, және «Band Aid» = жабысқақ таңғыш). Алайда, кейбір компаниялар өздерінің бренд атауын бір затты таңбалау үшін пайдалануға қарсы. Брендті жалпы есіммен теңестіру сонымен қатар бұл брендті жалпылама тауар таңбасына айналдыру қаупін тудырады, яғни оның тауар таңбасы ретінде құқықтық қорғанысы жоғалады. The CW телеарнасы өмірінің басында жарнамалық үзілістердің барлық кезеңінде бір компанияның өнімдерін жарнамалау үшін «Content Wraps» деп аталатын қысқа бағдарламалық үзілістерді көрсетті. CW «контент орамаларын» дамытты және жарнамаланған өнімдердің арасында Herbal Essences, Crest, Guitar Hero II, CoverGirl және Toyota болды. Жаңа жарнамалық тұжырымдама пайда болды – «ARvertising», толықтырылған шындық технологиясы бойынша жарнама. Сублиминалды жарнаманың тиімділігі (ақыл-ойды басқару) және жаппай хабарлардың (пропаганда) кең таралуы туралы пікір қақтығыстары бар.

A new advertising approach is known as advanced advertising, which is data driven advertising, using large quantities of data, precise measuring tools and precise targeting. Advanced advertising also makes it easier for companies which sell ad space to attribute customer purchases to the ads they display or broadcast. Increasingly, other media are overtaking many of the "traditional" media such as television, radio and newspaper because of a shift toward the usage of the Internet for news and music as well as devices like digital video recorders (DVRs) such as TiVo. Online advertising began with unsolicited bulk e mail advertising known as "e mail spam". Spam has been a problem for e mail users since 1978. As new online communication channels became available, advertising followed. The first banner ad appeared on the World Wide Web in 1994. Prices of Web based advertising space are dependent on the "relevance" of the surrounding web content and the traffic that the website receives. In online display advertising, display ads generate awareness quickly. Unlike search, which requires someone to be aware of a need, display advertising can drive awareness of something new and without previous knowledge. Display works well for direct response. Display is not only used for generating awareness, it is used for direct response campaigns that link to a landing page with a clear 'call to action'. As the mobile phone became a new mass medium in 1998 when the first paid downloadable content appeared on mobile phones in Finland, mobile advertising followed, also first launched in Finland in 2000. By 2007 the value of mobile advertising had reached $2 billion and providers such as Admob delivered billions of mobile ads. More advanced mobile ads include banner ads, coupons, Multimedia Messaging Service picture and video messages, advergames and various engagement marketing campaigns. A particular feature driving mobile ads is the 2D barcode, which replaces the need to do any typing of web addresses, and uses the camera feature of modern phones to gain immediate access to web content. 83 percent of Japanese mobile phone users already are active users of 2D barcodes.|date=April 2012

Some companies have proposed placing messages or corporate logos on the side of booster rockets and the International Space Station. Unpaid advertising (also called "publicity advertising"), can include personal recommendations ("bring a friend", "sell it"), spreading buzz, or achieving the feat of equating a brand with a common noun (in the United States, "Xerox" = "photocopier", "Kleenex" = tissue, "Vaseline" = petroleum jelly, "Hoover" = vacuum cleaner, and "Band Aid" = adhesive bandage). However, some companies oppose the use of their brand name to label an object. Equating a brand with a common noun also risks turning that brand into a generic trademark – turning it into a generic term which means that its legal protection as a trademark is lost. Early in its life, The CW aired short programming breaks called "Content Wraps", to advertise one company's product during an entire commercial break. The CW pioneered "content wraps" and some products featured were Herbal Essences, Crest, Guitar Hero II, CoverGirl, and Toyota. A new promotion concept has appeared, "ARvertising", advertising on augmented reality technology. Controversy exists on the effectiveness of subliminal advertising (see mind control), and the pervasiveness of mass messages (propaganda).

Жаңа медианың өсуі

Интернеттің пайда болуымен көптеген жаңа жарнама мүмкіндіктері пайда болды. Pop-up, Flash, баннер, pop-under, advergaming және электрондық пошта арқылы берілетін жарнамалар (электрондық поштадағылары көбінесе қажетсіз немесе спам болып саналады) қазір кең таралған. Әсіресе, «қызықты» жарнамалардың пайда болуынан кейін, кейбір адамдар жарнаманы кейінірек көруге немесе достарына көрсетуге ниетті болуы мүмкін. Жалпы алғанда, жарнама индустриясы бұл мүмкіндікті әлі толыққанды жеңілдетуге қол жеткізген жоқ, бірақ кейбір компаниялар өз жарнамаларын интернет арқылы көруге немесе тыңдауға ниетті кез келген адамға кеңінен таратады. 2009 жылдың соңғы үш тоқсанында мобильді және интернет жарнамасы тиісінше 18% және 9% өсті, ал дәстүрлі медиа жарнамасы төмендеді: -10,1% (теледидар), -11,7% (радио), -14,8% (журналдар) және -18,7% (газеттер). 2008 мен 2014 жылдар аралығында АҚШ газеттері жарнамадан түскен кірісінің жартысынан астамын жоғалтты.

Нишалық маркетинг

Жарнаманың болашағына қатысты тағы бір маңызды үрдіс – бұл нишалық нарықтың маңыздылығы және нишалық немесе мақсатты жарнаманы пайдалану. Интернет пен «ұзын құйрық» теориясының нәтижесінде жарнама берушілер нақты аудиторияға жету мүмкіндігіне ие болады. Бұрын хабарды жеткізудің ең тиімді жолы – ең көп аудиторияны қамту болатын. Дегенмен, пайдалануды қадағалау, тұтынушылардың профильдері және блогтардан әлеуметтік желілерге дейінгі нишалық контенттің өсуі жарнама берушілерге кішкентай, бірақ әлдеқайда жақсы анықталған аудиторияны ұсынады, бұл көрермендер үшін маңыздырақ және компаниялардың өнімдерін таңдау үшін тиімді жарнамаларға әкеледі. Мысалы, Comcast Spotlight осындай әдісті видео бойынша сұраныс мәзірлерінде қолданады. Бұл жарнамалар нақты топқа бағытталған және кез келген адам үйінен белгілі бір бизнес немесе қызмет туралы толық ақпарат ала алады. Бұл көрерменді белсенділікке итермелейді және қандай жарнаманы көруді қалайтынын өзі таңдауға мүмкіндік береді. Нишалық маркетингке түстерді жарнамаға енгізу де көмектеседі. Әртүрлі түстер маркетингтік стратегияларда маңызды рөл атқарады, мысалы, көк түс тыныштық пен қауіпсіздік сезімін тудырады, сондықтан Facebook сияқты көптеген әлеуметтік желілер логотиптерінде көк түсті қолданады. Google AdSense – нишалық маркетингке мысал. Google веб-сайттың басты мақсатын анықтап, жарнамаларды сәйкес реттейді; ол беттегі (немесе электрондық поштадағы) кілт сөздерді пайдаланып, талқыланатын тақырыптардың жалпы идеясын анықтайды және электрондық поштаның иесі немесе веб-сайтқа кірген адамдар көретін жарнамаларды орналастырады.

Көпшілік ресурстар

Көпшілік ресурстар тұжырымы пайдаланушылар жасаған жарнамалар трендіне жол берді. Пайдаланушылар жасаған жарнамалар жарнама агенттігі немесе компанияның өзі емес, адамдар тарапынан жасалады, көбінесе брендтер ұйымдастырған жарнамалық конкурстардың нәтижесі болып табылады. 2007 жылғы Супер Боул үшін PepsiCo компаниясының Frito Lays бөлімшесі "Супер Боулға шабуыл" (Crash the Super Bowl) конкурсын өткізді, бұл адамдарға өздерінің Doritos жарнамаларын жасауға мүмкіндік берді. Chevrolet компаниясы Tahoe SUV желісі үшін ұқсас жарыс өткізді. Көпшілік ресурстарды сәтті пайдаланатын компаниялардың тағы бір мысалы – ішімдік өндіруші Jones Soda компаниясы, ол тұтынушыларды өнімнің қаптамасын (label) жасауға шақырады. Бұл тренд компаниялар үшін пайдаланушылар жасаған жарнамалық конкурстарды ұйымдастыратын бірнеше онлайн-платформалардың пайда болуына әкелді. 2007 жылы құрылған Zooppa Google, Nike, Hershey's, General Mills, Microsoft, NBC Universal, Zinio және Mini Cooper сияқты брендтер үшін жарнамалық жарыстар өткізді. Көпшілік ресурстар әлі де әртүрлі пікір тудырады, себебі жарнама индустриясына оның ұзақ мерзімді әсері әлі де белгісіз.

Жаһандану

Жарнама дамудың бес негізгі кезеңінен өтті: ішкі, экспорттық, халықаралық, көпұлттық және жаһандық. Жаһандық жарнама берушілер үшін әлемдік жарнаманы дамыту кезінде теңгерілген болуы тиіс төрт, мүмкін бәсекелесетін бизнес-мақсаттар бар: бір дауыспен сөйлесе отырып бренд құру, шығармашылық процесте экономикалық масштабты дамыту, жарнаманың жергілікті тиімділігін барынша арттыру және компанияның іске асыру жылдамдығын ұлғайту. Жаһандық маркетингтің эволюциялық кезеңдерінен туындаған, жаһандық жарнамалық өнімдерді дамытуға арналған үш негізгі және түбегейлі түрлі тәсіл бар: өнімдерді экспорттау, жергілікті өнімдерді жасау және таралатын идеяларды импорттау. Жарнаманы зерттеу – кез келген елде немесе аймақта жарнаманың табыстылығын анықтаудың кілті. Жарнаманың қай элементтері және/немесе сәттері оның табысына үлес қосатынын анықтау қабілеті – экономикалық масштабты барынша арттырудың жолы. Егер жарнамада не жұмыс істейтіні белгілі болса, сол идеяны немесе идеяларды кез келген басқа нарыққа импорттауға болады. Нарық зерттеулері, мысалы, назар ағыны, эмоция ағыны және брендтік сәттер, жарнаманың кез келген елде немесе аймақта неліктен жұмыс істейтіні туралы түсінік береді, өйткені бұл өлшемдер жарнаманың сөздік емес, визуалды элементтеріне негізделген.

Шетелдік қоғамдық хабарлау

Шетелдік үкіметтер, әсіресе нарықта саудаланатын коммерциялық өнімдер мен қызметтерге ие мемлекеттер, көбінесе өз мүдделері мен ұстанымдарын осы тауарлардың жарнамасы арқылы ілгерілетеді, себебі мақсатты аудитория бұл платформаны шетелдік хабар тарату құралы ретінде білмейді және телеарналардағы жарнамалық үзілістерде, мерзімді басылымдарды оқығанда немесе қоғамдық орындардағы жарнамалық стендтерден өтетін кезде жарнамадан ақпарат қабылдауға дайын, ақыл-ой жағдайында болады. Бұл тактиканың айқын мысалы – халықаралық саяхатты насихаттау кампаниялары. Шетелдік бағыттар мен қызметтерді жарнамалаудың басты мақсаты туризм ағынын көбейтіп, кірістерді арттыру болғанымен, кейбір кампаниялар мақсатты аудиторияның белгілі бір елге немесе аймаққа деген жағымды сезімдерін күшейтуге немесе жаңа сезімдер қалыптастыруға бағытталған. Шетелдік елдерді насихаттауға арналған жарнамаларды көбінесе сол елдердің туризм министрліктері жасайды және таратады, сондықтан мұндай жарнамаларда саяси мәлімдемелер және/немесе шетелдік үкіметтің халықаралық қоғамдық пікірде қалыптастырғысы келетін бейнесі бейнеленуі мүмкін. Сонымен қатар, көптеген шетелдік әуе компаниялары мен саяхат қызметтері, бағыттардан бөлек жарнамалайды, олар тиісті үкіметтерге тиесілі; мысалдарға Emirates (Дубай), Singapore Airlines (Сингапур), Qatar Airways (Катар), China Airlines (Тайвань/Қытай Республикасы) және Air China (Қытай Халық Республикасы) кіреді, бірақ олармен шектелмейді. Өз бағыттарын, әуе компанияларын және басқа да қызметтерін жағымды жағынан көрсету арқылы елдер өздерін шетелдегі халыққа бұрынғы қабылдауларды жеңілдететіндей етіп таныстырады.

Түрлендіру

Жарнама агенттіктері саласындағы үздіксіз салалық әртараптандыру нәтижесінде сарапшылар "ірі жаһандық клиенттерге енді ірі жаһандық агенттіктердің қажеті жоқ" деген пікірді білдіруде. Бұл түрлі жаһандық нарықтардағы дәстүрлі емес агенттіктердің, мысалы, Канаданың TAXI және Австралияның SMART агенттіктерінің өсуімен көрініс береді және "жарнама әлеміндегі төңкеріс" деп сипатталады.

Жаңа технологиялар

Цифрлік бейне тіркегіштерге (мысалы, TiVo) бағдарламаларды жазу мүмкіндігі көрермендерге бағдарламаларды кейін көруге және жарнамаларды жылдам өткіріп жіберуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, телебағдарламалардың алдын ала жазылған жинақтары сатылымға ұсынылатын маусымдарының көбеюіне байланысты, теледидардан бағдарлама тамашалайтындардың саны азайып барады. Дегенмен, осы жинақтардың сатылуы компанияға қосымша табыс әкеледі. Бұл әсерге қарсы тұру үшін түрлі стратегиялар қолданылуда. Көптеген жарнама берушілер «Survivor» сияқты телешоуларда өнімді орналастыруды таңдайды. Басқа стратегияларға интернетке қосылған бағдарламалық нұсқаулармен (EPG) жарнаманы біріктіру, бағдарлама кезінде смартфондар мен планшеттер сияқты серіктес құрылғыларда жарнамалау және телебағдарламаларға арналған мобильді қосымшаларды жасау кіреді. Сонымен қатар, кейбір брендтер әлеуметтік телевидениенің демеушісі болуды жөн көреді. Ал жақында пайда болған дрон технологиясы жарнамалық мақсаттар үшін қолданыла бастады.

Білім

Соңғы жылдары медиа сауаттылығын арттыруға, әсіресе жарнама саласында, азаматтарды медиа жарнамалық кампаниялардың ықпалына қарсы тұруға дайындау мақсатында бірнеше бастама көтерілді. Жарнама білімі бакалавр, магистр және докторлық диссертация деңгейіндегі білім беру бағдарламаларында кеңінен таралды. Жарнамаға қызығушылықтың артуы көбінесе онлайн әлеуметтік желілердің дамуы сияқты мәдени және технологиялық өзгерістерде жарнаманың атқаратын маңызды рөлімен байланысты. Жарнаманы оқытудың ерекше моделі – студенттер басқаратын жарнама агенттіктері, онда жарнама мамандығын меңгерген студенттер нақты компаниялар үшін жарнамалық кампаниялар әзірлейді. Американдық жарнама федерациясы сияқты ұйымдар студенттермен бірлесіп осы кампанияларды жасау үшін компаниялар құрады.

Мақсаттары

Жарнама – тұтынушылар мен болашақ тұтынушыларға қажетті хабарды жеткізудің алдыңғы қатарында тұрады. Жарнаманың мақсаты – тұтынушыларды өнім туралы хабардар ету және компанияның қызметтері немесе өнімдері ең жақсы екеніне көндіру, компанияның беделін жақсарту, өнімдерге немесе қызметтерге қажеттілік тудыру және көрсету, бұрыннан бар өнімдердің жаңа пайдалану жолдарын көрсету, жаңа өнімдер мен бағдарламаларды жариялау, сатушылардың жеке хабарларын күшейту, жаңа клиенттерді тарту және бар клиенттерді сақтап қалу.

Сатуды ынталандыру және брендке адалдық

Сатуды ынталандыру – тағы бір жарнамалау тәсілі. Сатуды ынталандыру қос мақсатты, себебі ол қандай клиенттерді қызықтыратынын және олардың қайда екенін анықтау үшін, сондай-ақ сатуды жеделдету үшін қолданылады. Сатуды ынталандыруға конкурстар мен ойындар, лотереялар, сыйлық беру акциялары, үлгілер, купондар, адалдық бағдарламалары және жеңілдіктер кіреді. Сатуды ынталандырудың басты мақсаты – потенциалды клиенттерді әрекет етуге жігерлендіру.

Сындар

Жарнама экономикалық өсу үшін қажетті деп есептелсе де, кейбір сыншылар балаларды пайдаланудың бір түрі санайтын мектептер сияқты қоғамдық кеңістіктерге жарнаманың енуі күшейіп барады. Нақты аудиторияға жарнаманы бағыттаудың қиындығы жарнама берушілерге кері соққы беруі мүмкін. Осы сынға қарамастан, жарнама индустриясы сауалнамаларда төмен деңгейде қолдауға ие болып, мәдени тұрғыдан жағымсыз бейнеленуде. Қазіргі уақытта жарнамаға қатысты ең көп талқыланатын мәселелердің бірі – әсіресе балаларға бағытталған қант, май және тұзға толы тағамдардың жарнамасы. Сыншылар балаларға бағытталған тамақ жарнамаларының пайдаланушылық сипаты бар екенін және балалардың тамақ таңдауының салдарына түсінуіне көмектесу үшін тиісті тамақтану білімімен жеткілікті мөлшерде үйлесім таппайтынын айтады. Сонымен қатар, балалар өзіне бірдеңе сатылып жатқанын түсінбей қалуы мүмкін, сондықтан оларға оңай әсер етуге болады. Мишель Обама ірі азық-түлік компанияларын балаларға денсаулыққа зиянды тағамдарды жарнамалауы үшін сынап, оларға балаларға жарнаманы шектеуді немесе диеталық ұсынымдарға сәйкес тағамдарды жарнамалауды ұсынды. Басқа сын-пікірлерге қоғамдағы жарнаманың әсері және корпорациялар тарапынан таратылатын адас жарнамалар кіреді. Косметика және денсаулық сақтау салалары ең көп күмәндандырған және алаңдаушылық тудырған салалар болып табылады. 2021 жылғы зерттеу көрсеткендей, 80% -дан астам бренд үшін жарнама инвестицияға теріс әсер еткен. Алдын ала сұралмаған жарнамалар назарды ұрлау деп қарастырылады.

Реттеу

Жарнаманың мазмұны мен ықпалын реттеу арқылы халықтың мүддесін қорғауға бағытталған күш-жігер күшейіп келеді. Мысалдардың ішінде көптеген елдерде алкоголь, темекі немесе құмар ойындарына қойылған шектеулер, сондай-ақ Еуропаның кейбір бөліктерінде балаларға жарнама жасауға тыйым салынғандығы бар. Жарнаманы реттеудің басты назары мәлімдемелердің дұрыстығына аударылады, сондықтан тағам және денсаулық сақтау өнімдеріне қатысты шектеулер көбінесе қатаң болады. Кейбір елдердегі жарнама индустриясы заңдарға емес, өзін-өзі реттеу жүйелеріне көбірек сенеді. Жарнама берушілер мен бұқаралық ақпарат құралдары жарнама стандарттарының кодексіне келісіп, оны сақтауға тырысады. Мұндай кодекстердің жалпы мақсаты – кез келген жарнаманың «заңды, лайықты, адал және шыншыл» болуын қамтамасыз ету. Кейбір өзін-өзі реттеу ұйымдары индустриямен қаржыландырылады, бірақ тәуелсіздігін сақтайды, мысалы, Ұлыбританиядағы Жарнама стандарттары органы стандарттарды немесе кодекстерді сақтау мақсатымен жұмыс істейді. Ұлыбританияда билбордтар сияқты көптеген түрдегі сыртқы жарнамалар Ұлыбританияның қала және округтік жоспарлау жүйесімен реттеледі. Қазіргі уақытта жоспарлау органының келісімінсіз жарнама орнату қылмыстық құқық бұзушылық болып есептеледі және әрбір құқық бұзушылық үшін 2500 фунт стерлинг айыппұл салынады. АҚШ-та көптеген қауымдастықтар сыртқы жарнаманың көптеген түрлері қоғамдық кеңістікті бүлдіретініне сенеді. АҚШ-та 1960 жылдардың өзінде ашық даладағы билбордтарға тыйым салуға әрекеттер жасалған. Сан-Паулу сияқты қалалар толыққанды тыйым салды, ал Лондон заңсыз жарнамаларды бақылауға арналған арнайы заңнамаға ие. Кейбір үкіметтер жарнамаларда қолданылатын тілдерге шектеу қояды, бірақ жарнама берушілер олардан қашу үшін түрлі амалдар қолдануы мүмкін. Мысалы, Францияда жарнама берушілер 1994 жылғы Тубон заңының 120-бабы бойынша ағылшын тілінің қолданылуын шектеу үшін кейде ағылшын сөздерін қалың әріппен, ал француз тіліндегі аудармаларын ұсақ әріппен жазады. Баға туралы ақпаратты жарнамалау үкіметтерді алаңдататын тағы бір мәселе. Мысалы, АҚШ-та бизнес салықтың бар екенін және сомасын транзакцияның кейінгі кезеңінде ғана атап өтуге бейім. Канада мен Жаңа Зеландияда салықтарды жекелеген тармақтар ретінде көрсетуге болады, егер олар алдын ала көрсетілген болса. Басқа елдерде жарнамаланған бағаға барлық салықтар қосылуы керек, бұл тұтынушыларға қанша төлеу керектігін оңай білуге мүмкіндік береді.

There have been increasing efforts to protect the public interest by regulating the content and the influence of advertising. Some examples include restrictions for advertising alcohol, tobacco or gambling imposed in many countries, as well as the bans around advertising to children, which exist in parts of Europe. Advertising regulation focuses heavily on the veracity of the claims and as such, there are often tighter restrictions placed around advertisements for food and healthcare products. The advertising industries within some countries rely less on laws and more on systems of self regulation. Advertisers and the media agree on a code of advertising standards that they attempt to uphold. The general aim of such codes is to ensure that any advertising is 'legal, decent, honest and truthful'. Some self regulatory organizations are funded by the industry, but remain independent, with the intent of upholding the standards or codes like the Advertising Standards Authority in the UK. In the UK, most forms of outdoor advertising such as the display of billboards is regulated by the UK Town and County Planning system. Currently, the display of an advertisement without consent from the Planning Authority is a criminal offense liable to a fine of £2,500 per offense. In the US, many communities believe that many forms of outdoor advertising blight the public realm. As long ago as the 1960s in the US, there were attempts to ban billboard advertising in the open countryside. Cities such as São Paulo have introduced an outright ban with London also having specific legislation to control unlawful displays. Some governments restrict the languages that can be used in advertisements, but advertisers may employ tricks to try avoiding them. In France for instance, advertisers sometimes print English words in bold and French translations in fine print to deal with Article 120 of the 1994 Toubon Law limiting the use of English. The advertising of pricing information is another topic of concern for governments. In the United States for instance, it is common for businesses to only mention the existence and amount of applicable taxes at a later stage of a transaction. In Canada and New Zealand, taxes can be listed as separate items, as long as they are quoted up front. In most other countries, the advertised price must include all applicable taxes, enabling customers to easily know how much it will cost them.

Маркетингтік жиынтық

Маркетингтік қоспаны 1960 жылдары профессор Е. Джером Маккарти ұсынды. Ол "төрт П" деп аталатын төрт негізгі элементтен тұрады. Өнім – нақты өнімді көрсететін алғашқы "П". Баға – өнімнің құнын анықтау процесі. Орналасу – өнімді тұтынушыға жеткізуге қатысты айнымалыларды білдіреді, мысалы, тарату арналары, нарықты қамту және тасымалдау ұйымдастыру. Соңғы "П" – Промоция, яғни мақсатты нарыққа жетіп, оларды өнімді сатып алуға ынталандыру процесі. 1990 жылдары төрт "П"-нің орнына, тұтынушыға бағытталған төрт "С" тұжырымдамасы енгізілді. Төрт "С"-қа негізделген екі теория бар: Лаутерборнның төрт "С" (тұтынушы, құн, коммуникация, қолайлылық) және Шимидзудің төрт "С" (тауар, құн, коммуникация, канал) – 7С компас моделінде (комаркетинг). Коммуникацияға жарнама, сатуға ынталандыру, қоғамдық қатынастар, жариялау, жеке сату, корпоративтік имидж, ішкі коммуникация, SNS және MIS кіруі мүмкін.

Зерттеу

Жарнамалық зерттеулер – жарнаманың тиімділігі мен нәтижелілігін арттыруға бағытталған зерттеулердің мамандандырылған түрі. Ол әртүрлі әдістемелерді қолданатын көптеген зерттеу нысандарын қамтиды. Жарнамалық зерттеулер жарнамалардың және/немесе науқандардың алдын ала (көшірме тестілеу деп те аталады) және кейіннен тестілеуін қамтиды. Алдын ала тестілеуге сапалық және сандық техникалардың кең спектрі кіреді, оның ішінде: фокус-топтар, мақсатты аудиториямен терең сұхбаттар (жеке сұхбаттар), кішкентай көлемдегі сандық зерттеулер және физиологиялық өлшемдер. Осы зерттеулердің мақсаты – әртүрлі топтардың түрлі хабарламалар мен визуалды стимулдарға қалай реакция жасайтынын жақсырақ түсіну, соның арқылы жарнаманың коммуникациялық мақсаттарына қаншалықты сай келетінін бағалау. Кейіннен тестілеу алдын ала тестілеуде қолданылатын көптеген әдістерді пайдаланады, көбінесе жарнамаға байланысты хабардар болудың немесе көзқарастың өзгеруін түсінуге баса назар аударады. Цифрлық жарнама технологияларының дамуымен көптеген компаниялар нақты уақыт деректерін пайдалана отырып, жарнамаларды үздіксіз тестілеуге көшті. Бұл A/B тестілеуі немесе көпөлшемді тестілеу түрінде болуы мүмкін. Жарнаманы үздіксіз бақылау және Communicus жүйесі – кейіннен тестілеуге жататын жарнамалық зерттеулердің бәсекелес үлгілері болып табылады.

Семиотика

Тұтынушылар мен маркетологтар арасындағы мағыналар күнделікті заттарға енгізілген белгілер мен символдарды көрсетеді. Семиотика – белгілерді және олардың қалай түсіндірілетінін зерттейтін ғылым. Жарнамада көптеген жасырын белгілер мен мағыналар бар: бренд атаулары, логотиптер, қаптама дизайны, баспа жарнамалары және теледидар жарнамалары. Семиотика (мысалы) жарнамадағы хабарды зерттеуге және түсіндіруге бағытталған. Логотиптер мен жарнамаларды екі деңгейде түсіндіруге болады: беткі және терең деңгей. Беткі деңгейде белгілер шығармашылықпен пайдаланылып, өнімнің имиджін немесе тұлғасын құрайды. Бұл белгілер суреттер, сөздер, шрифттер, түстер немесе ұрандар болуы мүмкін. Терең деңгей жасырын мағыналардан тұрады. Суреттердің, сөздердің, түстердің және ұрандардың үйлесімін аудитория немесе тұтынушы түсіндіруі керек. "Жарнаманы талдаудың кілті" – білдіруші және білдірілген. Білдіруші – объект, ал білдірілген – ақыл-ой ұғымы. Кез келген өнімнің білдірушісі мен білдірілгені болады. Білдіруші – түс, бренд, логотип дизайны және технология. Білдірілгеннің екі мағынасы бар: денотативтік және коннотативтік. Денотативтік мағына – өнімнің тікелей мағынасы. Теледидардың денотативтік мағынасы – оның жоғары ажыратымдылықта болуы мүмкін. Коннотативтік мағына – өнімнің терең және жасырын мағынасы. Теледидардың коннотативтік мағынасы – оның жоғары сапалы екендігі. Apple компаниясының жарнамаларында олардың мақсатты аудиториясының жасына сай келетін адамның қара силуэті қолданылды. Олар силуэтті көк экранның алдына орналастырды, сонда силуэттің артындағы сурет үздіріссіз өзгеріп отыратын. Бірақ, бұл жарнамалардағы бірден-бір өзгермейтін нәрсе – фондық музыка және силуэттің ақ iPod және ақ құлаққап арқылы осы музыканы тыңдауы. Жарнама арқылы құлаққаптардағы ақ түс енді музыка құрылғысының iPod екенін білдіреді. Ақ түс Apple компаниясының көптеген өнімдерін білдіреді. Гендерлік семиотика белгілерді түсіндіруге маңызды әсер етеді. Жарнамадағы гендерлік рөлдерді қарастырғанда, үш фактор адамдарға әсер етеді. Стимулдардың белгілі бір ерекшеліктері хабарламаның тереңдеуін күшейте немесе әлсірете алады (өнім әйел немесе еркек ретінде қабылданатын болса). Екіншіден, адамның жеке ерекшеліктері хабарламаға назар аударуға және оны тереңдетуге әсер етуі мүмкін (дәстүрлі немесе дәстүрлі емес гендерлік рөлге бағдарлану). Соңғысы, жағдай факторлары хабарламаны тереңдетуге әсер етуі мүмкін. Маркетингтік хабарламалардың екі түрі бар: объективтік және субъективтік. Объективтік мәлімдемелер брендті нақты өнімнің немесе қызметтің ерекшелігімен байланыстыру дәрежесінен туындайды. Мысалы, камерада автофокус функциясы болуы мүмкін. Субъективтік мәлімдемелер өнімнің немесе қызметтің материалдық емес аспектілерінің эмоционалдық, субъективтік сезімдерін білдіреді. Олар өнімнің немесе қызметтің физикалық емес ерекшеліктері, оларды тікелей қабылдау мүмкін емес, себебі олар физикалық шындыққа ие емес. Мысалы, брошюраның дизайны әдемі. Еркектер маркетингтік коммуникациялардың объективтік мәлімдемелеріне жақсы жауап береді, ал әйелдер субъективтік мәлімдемелерге жақсы жауап береді. Жарнамада дауыстық мәтін жиі қолданылады. Көптеген дауыстық мәтіндерді еркектер орындайды, олардың үлесі 94% дейін жетеді. Соңғы жылдары әйелдердің дауыстық мәтіндері көбейді, бірақ негізінен тағамдық өнімдерге, тұрмыстық заттарға және әйелдерге арналған гигиеналық өнімдерге.

Meanings between consumers and marketers depict signs and symbols that are encoded in everyday objects. Semiotics is the study of signs and how they are interpreted. Advertising has many hidden signs and meanings within brand names, logos, package designs, print advertisements, and television advertisements. Semiotics aims to study and interpret the message being conveyed in (for example) advertisements. Logos and advertisements can be interpreted at two levels – known as the surface level and the underlying level. The surface level uses signs creatively to create an image or personality for a product. These signs can be images, words, fonts, colors, or slogans. The underlying level is made up of hidden meanings. The combination of images, words, colors, and slogans must be interpreted by the audience or consumer. The "key to advertising analysis" is the signifier and the signified. The signifier is the object and the signified is the mental concept. A product has a signifier and a signified. The signifier is the color, brand name, logo design, and technology. The signified has two meanings known as denotative and connotative. The denotative meaning is the meaning of the product. A television's denotative meaning might be that it is high definition. The connotative meaning is the product's deep and hidden meaning. A connotative meaning of a television would be that it is top of the line. Apple's commercials used a black silhouette of a person that was the age of Apple's target market. They placed the silhouette in front of a blue screen so that the picture behind the silhouette could be constantly changing. However, the one thing that stays the same in these ads is that there is music in the background and the silhouette is listening to that music on a white iPod through white headphones. Through advertising, the white color on a set of earphones now signifies that the music device is an iPod. The white color signifies almost all of Apple's products. The semiotics of gender plays a key influence on the way in which signs are interpreted. When considering gender roles in advertising, individuals are influenced by three categories. Certain characteristics of stimuli may enhance or decrease the elaboration of the message (if the product is perceived as feminine or masculine). Second, the characteristics of individuals can affect attention and elaboration of the message (traditional or non traditional gender role orientation). Lastly, situational factors may be important to influence the elaboration of the message. There are two types of marketing communication claims objective and subjective. Objective claims stem from the extent to which the claim associates the brand with a tangible product or service feature. For instance, a camera may have auto focus features. Subjective claims convey emotional, subjective, impressions of intangible aspects of a product or service. They are non physical features of a product or service that cannot be directly perceived, as they have no physical reality. For instance the brochure has a beautiful design. Males tend to respond better to objective marketing communications claims while females tend to respond better to subjective marketing communications claims. Voiceovers are commonly used in advertising. Most voiceovers are done by men, with figures of up to 94% having been reported. There have been more female voiceovers in recent years, but mainly for food, household products, and feminine care products.

Түшінуге гендерлік әсері

Дэвид Статтың 1977 жылғы зерттеуіне сәйкес, әйелдер ақпаратты толыққанды өңдейді, ал ерлер ақпаратты проблемаларды шешу үшін процедуралар, әдістер немесе стратегиялар сияқты эвристикалық тәсілдер арқылы өңдейді, бұл олардың жарнаманы қабылдауына әсер етуі мүмкін. Зерттеуге сәйкес, ерлер хабарды түсіну үшін нақты және айқын белгілерді қалайды, ал әйелдер шығармашылық, ассоциативтік, образды интерпретацияға бейім. Даниялық команданың кейінгі зерттеулерінде жарнама ер адамдарды сыртқы түрі мен өнерін жақсартуға ынталандыруға тырысады, ал әйелдерге қатысты көзқарасы – әйелдің қол жеткізе алмайтын идеалды бейнесіне ұмтылуға бағытталған. Пол Суггеттің «Жарнамадағы әйелдердің объективтенуі» деген мақаласында, жарнамадағы осы мінсіз әйелдердің нақты өмірде әйелдерге де, ерлерге де тигізетін теріс әсері талқыланады. Жарнаманың әйелдердің кинода, эротикалық өнерде, жарнамада, сахнада, музыкалық бейнелерде және басқа да медиада бейнеленген осы идеалды типтерге ұмтылысын манипуляциялауы, әйелдердің шындықты қабылдауына шартты түрде қатысты болады және идеологиялық сипатқа ие. Зерттеулер көрсеткендей, әйелдер мен қыздардан күтілетін осындай талаптар олардың денелері мен сыртқы түріне деген көзқарасына кері әсер етеді. Бұл жарнамалар көбінесе ер адамдарға бағытталған. Барлығы осымен келіспейді: бір сыншы жарнаманы гендерлік тұрғыдан қарастырудың осы бір жақты, саясиландырылған түсіндіруін шамадан тыс бұрмаланған деп санайды. Dove және aerie сияқты компаниялар көбірек әйелдер мен қыздардың өзімен сәйкес таба алатындай, жарнамаларда табиғи әйелдерді бейнелеуге және пост-өндірістің аз манипуляциясын қолдануға тырысады. Мартиннің 2003 жылғы зерттеуі ерлер мен әйелдердің жарнамаға реакциясы олардың жарнамамен кездескен кездегі көңіл-күйіне және жарнаманың эмоционалдық тонына байланысты екенін көрсетеді. Күйселіп қалған ерлер көңіл-күйін көтеру үшін қуантарлық жарнамаларды жақсы көреді. Ал әйелдер өздерін бақытты сезінген кезде қуантарлық жарнамаларды ұнатады. Жарнамалар көрсетілетін телебағдарламалар көрерменнің көңіл-күйіне әсер етеді. Сюзан Войчицки «Әйелдерді күшейтетін жарнамалар стереотиптерді ғана бұзбайды, сонымен қатар тиімді» деген мақаласында алғашқы Барби жарнамасынан бері әйелдерге арналған жарнаманың қалай өзгергенін талқылайды, онда кішкентай қыз қуыршаққа өзіне ұқсағысы келетінін айтады. Кішкентай қыздар шашын жайып киген әйелдердің жүк көліктерінен бургерлерге дейін жарнамалайтын жарнамаларын көріп өседі. Войчицкидің айтуынша, бұл қыздарға олардың тек көздің қуанышы екенін көрсетеді.

According to a 1977 study by David Statt, females process information comprehensively, while males process information through heuristic devices such as procedures, methods or strategies for solving problems, which could have an effect on how they interpret advertising. According to this study, men prefer to have available and apparent cues to interpret the message, whereas females engage in more creative, associative, imagery laced interpretation. Later research by a Danish team found that advertising attempts to persuade men to improve their appearance or performance, whereas its approach to women aims at transformation toward an impossible ideal of female presentation. In Paul Suggett's article "The Objectification of Women in Advertising" he discusses the negative impact that these women in advertisements, who are too perfect to be real, have on women, as well as men, in real life. Advertising's manipulation of women's aspiration to these ideal types as portrayed in film, in erotic art, in advertising, on stage, within music videos and through other media exposures requires at least a conditioned rejection of female reality and thereby takes on a highly ideological cast. Studies show that these expectations of women and young girls negatively affect their views about their bodies and appearances. These advertisements are directed towards men. Not everyone agrees: one critic viewed this monologic, gender specific interpretation of advertising as excessively skewed and politicized. There are some companies like Dove and aerie that are creating commercials to portray more natural women, with less post production manipulation, so more women and young girls are able to relate to them. More recent research by Martin (2003) reveals that males and females differ in how they react to advertising depending on their mood at the time of exposure to the ads and on the affective tone of the advertising. When feeling sad, males prefer happy ads to boost their mood. In contrast, females prefer happy ads when they are feeling happy. The television programs in which ads are embedded influence a viewer's mood state. Susan Wojcicki, author of the article "Ads that Empower Women don't just Break Stereotypes—They're also Effective" discusses how advertising to women has changed since the first Barbie commercial, where a little girl tells the doll that, she wants to be just like her. Little girls grow up watching advertisements of scantily clad women advertising things from trucks to burgers and Wojcicki states that this shows girls that they are either arm candy or eye candy.

Баламалар

Кіріс көздерінің басқа да тәсілдері: қайырымдамалар, ақылы жазылымдар, микротранзакциялар және деректерді монетизациялау. Егер веб-сайттар мен қосымшалар кіріс алу үшін жарнама қолданбаса, олар "жарнамасыз" деп есептеледі. Мысалы, онлайн-энциклопедия Wikipedia қайырымдылық сыйлықтары есебінен қаржыландырылып, тегін мазмұн ұсынады.

Тарих

Брандт, Аллан. «Сигарет ғасыры» (2009)
Кроуфорд, Роберт. «Бірақ күте тұрыңыз, бұдан да көп нәрсе бар!» : Австралия жарнамасының тарихы, 1900–2000 (2008)
Эвен, Стюарт. «Дұрыс сананың капитандары: жарнама және тұтынушылық мәдениеттің әлеуметтік тамыры». Нью-Йорк: МакГроу Хилл, 1976.
Фокс, Стивен Р. «Айна жасаушылар: американдық жарнаманың тарихы және оның жасаушылары» (Иллинойс университеті баспасы, 1984)
Фридман, Уолтер А. «Саудагердің тууы» (Гарвард университетінің баспасы, 2005), АҚШ-та
Джейкобсон, Лиза. «Тұтынушыларды тәрбиелеу: балалар және американдық бұқаралық нарық жиырмасыншы ғасырдың басында» (Columbia University Press, 2013)
Jamieson, Kathleen Hall. «Президенттік жарнаманы таңбалау: президенттік науқан жарнамасының тарихы мен сын-тексеруі» (Оксфорд университетінің баспасы, 1996)
Лейрд, Памела Уокер. «Жарнаманың жетістігі: Америка бизнесі және тұтынушылар маркетингінің өсуі» (Джонс Хопкинс университетінің баспасы, 2001)
Лирс, Джексон. «Баю туралы аңыздар: Америкадағы жарнаманың мәдени тарихы» (1995)
Лигуори, Мария Киара. «Солтүстік пен Оңтүстік: Италияның экономикалық өркендеу жылдарындағы жарнамалық өркендеу». «Жарнама және қоғам шолуы» (2015) 15#4
Мейерс, Синтия Б. «Біздің демеушімізден бір сөз: жарнамашылар, жарнама және радионың алтын дәуірі» (2014)
Мацарелла, Уильям. «Түтінді көтеру: қазіргі Үндістанда жарнама және жаһандану» (Duke University Press, 2003)
Moriarty, Sandra, et al. «Жарнама: принциптер мен тәжірибе» (Пирсон Австралия, 2014), Австралиялық көзқарастар
Невет, Теренс Р. «Ұлыбританиядағы жарнама: тарих» (1982)
Орам, Хью. «Жарнама кітабы: Ирландиядағы жарнама тарихы» (MOL Books, 1986)
Пресбрей, Франк. «Рекламаның тарихы мен дамуы». «Advertising & Society Review» (2000) 1#1 онлайн
Саундерс, Томас Дж. «Свастика астында сату: нацистік Германиядағы жарнама және коммерциялық мәдениет». «Неміс тарихы» (2014): ghu058
Қысқа, Джон Филипп. «Реклама империясы: нәсіл және көрнекі мәдениет Императорлық Германияда». «Кәсіпкерлік және қоғам» (2014): khu013
Сивулка, Джулианн. «Сабын, секс және темекі: Америка жарнамасының мәдени тарихы» (Cengage Learning, 2011)
Көктем, Таң. «Америкалық жарнама мен бренд менеджментінің жаһандануы: Дж. Уолтер Томпсон компаниясының, Проктор мен Гэмблдің және АҚШ-тың сыртқы саясатының қысқаша тарихы». «Global Studies Journal» (2013) 5#4
Стивенсон, Гарри Эдвард және Карлтон МакНотт. «Канададағы жарнама тарихы: елу жыл хроникасы» (Райерсон Пресс, 1940)
Тунгате, Марк. «Adland: жарнаманың әлемдік тарихы» (Kogan Page Publishers, 2007)
Батыс, Даррел М. «Авиа соғыстары: Теледидар жарнамасы және әлеуметтік медиа сайлау науқанында, 1952–2012» (Sage, 2013)

Brandt, Allan. The Cigarette Century (2009)
Crawford, Robert. But Wait, There's More! : A History of Australian Advertising, 1900–2000 (2008)
Ewen, Stuart. Captains of Consciousness: Advertising and the Social Roots of Consumer Culture. New York: McGraw Hill, 1976. Fox, Stephen R. The mirror makers: A history of American advertising and its creators (University of Illinois Press, 1984)
Friedman, Walter A. Birth of a Salesman (Harvard University Press, 2005), In the United States
Jacobson, Lisa. Raising consumers: Children and the American mass market in the early twentieth century (Columbia University Press, 2013)
Jamieson, Kathleen Hall. Packaging the presidency: A history and criticism of presidential campaign advertising (Oxford University Press, 1996)
Laird, Pamela Walker. Advertising progress: American business and the rise of consumer marketing (Johns Hopkins University Press, 2001.) Lears, Jackson. Fables of abundance: A cultural history of advertising in America (1995)
Liguori, Maria Chiara. "North and South: Advertising Prosperity in the Italian Economic Boom Years." Advertising & Society Review (2015) 15#4
Meyers, Cynthia B. A Word from Our Sponsor: Admen, Advertising, and the Golden Age of Radio (2014)
Mazzarella, William. Shoveling smoke: Advertising and globalization in contemporary India (Duke University Press, 2003)
Moriarty, Sandra, et al. Advertising: Principles and practice (Pearson Australia, 2014), Australian perspectives
Nevett, Terence R. Advertising in Britain: a history (1982)
Oram, Hugh. The advertising book: The history of advertising in Ireland (MOL Books, 1986)
Presbrey, Frank. "The history and development of advertising." Advertising & Society Review (2000) 1#1 online
Saunders, Thomas J. "Selling under the Swastika: Advertising and Commercial Culture in Nazi Germany." German History (2014): ghu058. Short, John Phillip. "Advertising Empire: Race and Visual Culture in Imperial Germany." Enterprise and Society (2014): khu013. Sivulka, Juliann. Soap, sex, and cigarettes: A cultural history of American advertising (Cengage Learning, 2011)
Spring, Dawn. "The Globalization of American Advertising and Brand Management: A Brief History of the J. Walter Thompson Company, Proctor and Gamble, and US Foreign Policy." Global Studies Journal (2013). 5#4
Stephenson, Harry Edward, and Carlton McNaught. The Story of Advertising in Canada: A Chronicle of Fifty Years (Ryerson Press, 1940)
Tungate, Mark. Adland: a global history of advertising (Kogan Page Publishers, 2007.) West, Darrell M. Air Wars: Television Advertising and Social Media in Election Campaigns, 1952–2012 (Sage, 2013)