Кіріспе

Американдық әскери-теңіз офицері (1881–1926)

Джон Роджерс (15 қаңтар 1881 – 27 тамыз 1926) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері және авиацияны дамытушының алғашқы өкілдерінің бірі.

Өмірбаян

Роджерс Комодор Роджерс пен Перридің шөбересінің немересі болған. Ол Вашингтон қаласында дүниеге келді және 1903 жылы Әскери-теңіз академиясын бітірді. Оның ерте теңіз қызметі әртүрлі типтегі кемелердегі қызметтен тұрды, содан кейін 1911 жылы ұшуды оқып, АҚШ Теңіз күштері үшін ұшқан екінші американдық теңіз офицері атанды, ол АҚШ Теңіз авиаторы №2 деп тағайындалды.

Авиациядағы алғашқы мансабы

1911 жылдың 1 ақпанында Роджерс, қазір лейтенант, капитан Вашингтон Ирвинг Чемберстің жетекшілігімен экспериментке қатысты. Ол АҚШ-тың жаңадан құрылып келе жатқан Әскери-теңіз авиация бағдарламасын дамытуға тағайындалған алғашқы Әскери-теңіз офицері болды. 11 адамнан тұратын желкенді қанаттар Роджерсті USS Pennsylvania (ACR 4) кемесінің палубасынан 400 фут биіктікке көтерді. Бұл кемеде Юджин Элли бірнеше күн бұрын ұшақтың алғашқы кемеге қонуын орындаған еді. Кеме 12 түйін жылдамдықпен жүзіп бара жатқанда, Роджерс 8 түйін желге қарсы күресіп, 100 метрлік желкен кабеліне ілінген қалды. Ол 15 минут бойы бақылаулар жасап, суреттерге түсіріп, өз байқауларын кемеге жіберді. Оның көрісі 65 шақырымнан астам болды. 1911 жылдың 17 наурызында Роджерс Огайо штатының Дейтон қаласындағы Райт компаниясына ұшу оқуына келді. Бұл Райт ағайындыларының Әскери-теңіз күштері үшін бір ұшқышты даярлау туралы ұсынысына жауап болды. Ол мұндай оқудан өткен екінші Әскери-теңіз офицері және Райт ағайындыларынан алған алғашқы адам болды. 1911 жылдың 1 шілдесінде Роджерс Әскери-теңіз күштерінен демалысқа шықты, ал АҚШ Әскери-теңіз академиясының аумағындағы Гринбери Пойнттағы авиациялық жабдықтар дайындалып жатқанда. Ол бұл уақытын Огайодағы әуе көрсетілімдерін өзінің туысы Калбрайт Перри Роджерспен бірге өткізумен толтырды. Спрингфилдтен Дейтонға қайтып келе жатқанда, 4 шілде мерекесінде өнер көрсету туралы келісімшартты аяқтағаннан кейін, олар Огайо штатының Симмс қаласындағы Райт ағайындыларының алаңында сақталған Райт ұшағын рұқсатсыз қарызға алды. Екеуі бірнеше рет сәтті ұшты және жағдай жақсы болып жатқанда, олар қонулардың бірінде қанатты зақымдады. Райт ағайындылары бұл туралы білген соң, өздерінің ұшағы жөнделгенше Роджерс ұшағын пайдалануды талап етті, бұл оларға кейбір бизнеске кедергі келтірді. Райт екі ұшағы 1911 жылдың 6 қыркүйегінде АҚШ Әскери-теңіз академиясының аумағындағы Гринбери Пойнтке келді. Роджерс келесі күні оны қабылдау рейсін аяқтады, содан кейін Теңіз академиясынан Вашингтонға ұшуға кірісті. Бұл алғаш рет жасалған әрекет болды. Академия аумағын бірнеше рет айналып шыққаннан кейін, ол Вашингтон, Балтимор және Аннаполис электр желісінің бойымен, оның артынан автомобильдермен еріп келе жатқан достарымен бірге 45 мильдік сапарға шықты. Ол Мэриленд штатының Одентон қаласының жанындағы дауылдан кейін Мэриленд штатының Колледж Парк қаласындағы әскери авиация лагерінің үстінен ұшты. Содан кейін ол Вашингтонның Беннингс ауданынан ұшып өтіп, Потомак өзенінің шығыс тармағына түсті. Ол АҚШ Әскери колледжінен өтіп, 2000 фут биіктікте қалаға қарай бұрылды. Ол шамамен сағат 16:45-те қалаға жетіп, Вашингтон монументінің айналасын 15 минут бойы айналып, бірнеше маневрлер жасады, содан кейін Ақ үйдің жанында сағат 17:04-те шағын көрермендер алдында қонды. Ол кезде бұл Әскери-теңіз авиациясының ең ұзақ және сәтті ұшуларының бірі болды. Капитан Чемберспен амандасқаннан кейін, ол Аннаполиске ұшып кетті. 16 қыркүйекте Роджерс Америкада әуемен ата-анасын зиярат еткен алғашқы адам болды. Ол түстен кейін сағат 13:15-те Мэриленд штатының Колледж Паркінен жолға шықты; Балтимордың солтүстік-батыс бөлігінен өтіп, Пимлико жарыс трассасына қонды, онда ол отын құйды. Содан кейін ол Пимликоны жарты сағат бойы әртүрлі биіктікте айналып, содан кейін Хавр-де-Грейске бет бұрды, сағат 17:35-те Роджерс үйіне жетті. Оның әкесі, контр-адмирал Джон Роджерс, анасы және ағасы Роберт оны үйінен 200 метр қашықтықтағы далаға қонғанда қарсы алды. Ол Балтимордан қалаға қарай Пенсильвания темір жолының бойымен ұшып, бір литрден аз отынмен қонды. Көптеген адамдар оның ұшу жолының бойында оны қолдау үшін жиналды. Оның ниеті келесі күні Нью-Йоркке бару еді, онда оның туысы Калбрайт Перри Роджерс сол күні Шепсхед шығанағынан Сан-Францискоға 50,000 долларлық Херст сыйлығы үшін ұшуға тиіс еді. 1911 жылдың қараша айының соңында Роджерс Аннаполистегі Әскери-теңіз авиация лагерінде гидроплан ұшуларында пайдалану үшін құтқару жилетін жасады. Құтқару жилеті "бейсбол ұстауышының көкірек қорғанысына өте ұқсас" деп сипатталды және оны ұқсас киінді. Адамды көмек келгенше су бетінде ұстауға арналған бел және мойынға арналған белбеулер резеңке түтікшелерден жасалып, су бетінде қолданылған кезде жилеттің қалған бөлігімен бірге үрленетін.

Теңізге қайта оралу

Ол 1916 жылы Атлантика флотының 1-ші дивизиясының, Су асты кемелері күшінің қолбасшысы болды. АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін, ол Коннектикут штатының Нью-Лондон қаласындағы Су асты кемелері базасының қолбасшысы болды. Соғыстан кейін ол Еуропа суларында қызмет етті және Солтүстік теңізде миналарды демилитаризациялау операцияларындағы ерекше еңбегі үшін Әскери-теңіз күшінің Ерекше қызмет медалімен марапатталды.

Гавайиге алғашқы тоқтамай ұшу әрекеті

Келесі бес жыл ішінде бірнеше маңызды тапсырмадан кейін, 1925 жылы ол Лэнглидегі Ұшақ эскадрильясының және Жеке флоттың командирі болды. Сол жылы ол Калифорниядан Гавайиге тоқтамай ұшудың алғашқы әрекетіне жетекшілік етті. Сол кездегі технологияны ескере отырып, бұл ұшақтардың қашықтығының және әуедегі навигацияның дәлдігінің шегін сынады. Экспедицияға үш ұшақ кіруі тиіс болды. Роджерс PN 9 No. 1 ұшу қайығының командирі болды. PN 9 No. 3 ұшағының командирі лейтенант Аллен П. Сноди болды. Үшінші ұшақ жаңа конструкция болжанып, экспедицияға қатысу үшін уақытында дайын болмады. Қауіптерді ескере отырып, Әскери-теңіз күштері Калифорния мен Гавайи арасына 200 миль қашықтықта 10 күзет кемесін орналастырды, қажет болған жағдайда ұшақтарды отынмен қамтамасыз ету немесе құтқару үшін. Роджерс пен оның экипажы оралғаннан кейін қаһармандар ретінде қарсы алынды. Гавайиге әуемен жетпесе де, олардың ұшуы 1992 миль (3206 км) қашықтыққа су ұшақтары үшін жаңа тоқтамай ұшу рекордын орнатты. Осы тәжірибеден кейін Роджерс 1926 жылдың 27 тамызында басқарып ұшып жатқан ұшағының кенеттен Делавэр өзеніне құлауынан қаза болғанға дейін Аэронавтика бюросының орынбасары болып қызмет етті.

Мұра

Роджерстің, оның әкесінің және бабасының құрметіне алты кемеге Роджерс немесе Джон Роджерс деген ат қойылды. Роджерстің есімімен Оахудағы екі әуежай аталды. 1927 жылы аймақ Джон Роджерс әуежайын құрды, ол қазіргі Дэниел К. Инуйе халықаралық әуежайы орналасқан жерде еді; теңіз терминалы (қазір 2-терминал деп белгіленген) Джон Роджерс терминалы деп танылады. Сонымен қатар, АҚШ Әскери-теңіз күштері Барберс-Пойнт әскери-әуе базасының әуежайын Джон Роджерс Филд деп атады. 1999 жылы әскери-теңіз базасы жабылғаннан кейін, әуежай азаматтық басқаруға берілді және тарихи байланысты сақтау үшін FAA идентификациялық коды JRF ретінде Калалоа әуежайы деп қайта аталды. Ол пилот Кал Роджерстің туысы болды. 2007 жылы Калифорниялық сценарист Рик Хелин осы тарихи оқиғаларды бейнелейтін "Гавайи шақырады" атты толық метражды сценарий жазды. 2008 жылдың басында ол өндіріске дайындық кезеңінде болды.