Твенте: Тарихы мен жетістіктері

Кіріспе

Голландиялық кәсіби футбол клубы

Футбол клубы «Твенте» (Football Club Twente), кейде халықаралық аренада «ФК Твенте Энсхеде» деп танылатын, Голландияның Энсхеде қаласынан шыққан кәсіби футбол клубы. Клуб 1965 жылы 1926 жылғы голландиялық чемпион «Энсхеде» спорт клубы мен «Энсхедез Бойз» командаларының бірігуі нәтижесінде құрылған. «ФК Твенте» клубының жүлделер қорында 2011 жылғы Голландия кубогы, 2011 жылғы Голландия Суперкубогы және 2009/10 жылғы Эредивизи титулы бар. Олар тағы екі маусымда Эредивизиде күміс жүлдегер атанды және 1974/75 жылғы УЕФА кубогында екінші орынды иеленді. Сондай-ақ, олар Голландия кубогын үш рет жеңіп алды, соңғы рет 2011 жылы. «Твенте» клубының 1998 жылдан бергі үй стадионы – «Де Гролш Весте». 2019 жылдан бері команда Голландия футбол федерациясының жоғары дивизионы – Эредивизиде ойнап келеді.

Құрылтай және алғашқы жылдары

Клуб 1965 жылы екі кәсіби клубтың бірігуінен құрылды – «Спортклуб Энсхеде» және «Энсхедезе Бойс». Осы алдыңғы клубтардың бірі, «SC Enschede», 1926 жылы Нидерланды чемпионатында бір рет жеңіске жеткен еді. Клубтың алғашқы табыстары 1965 жылғы бірігуден кейін, инновациялық жаттықтырушы Кис Риджверс басшылығымен басталды. «Твенте» 1969 жылы үшінші, 1970 жылы төртінші, 1971 жылы бесінші, 1972 жылы үшінші және 1973 жылы үшінші орын алды. Команданың негізгі ойыншылары жергілікті батырлар болды, мысалы, Эпи Дрост, Эдди Ахтерберг, Кик ван дер Валл және Тео Пальплац. Олардың ең сәтті Эредивизи маусымы 1973–74 жылдары болды, онда «Твенте» Нидерланды чемпионаты үшін «Фейеноордпен» күресті. Маусымның соңғы ойынында, Ротердамда, «Фейеноорд» 3:2 есебімен жеңіске жетіп, «Твентенің» тағдырын шешті. Дегенмен, бұл нәтиже клубқа УЕФА кубогына қатысу мүмкіндігін берді. «Твенте» жанкүйерлері, «Тукерс» деп белгілі, 1974–75 жылдары УЕФА кубогында сәтті өнер көрсетіп, финалға дейін жетті, онда неміс клубы «Боруссия Мёнхенгладбахқа» жалпы есеп бойынша 0:0 (қонақ ойындарында 1:5) есебімен жеңілді. Финалға жолда «Ювентус» сияқты командаларды да еңсерді. 1977 жылы «Твенте» өзінің алғашқы трофесін, КНВБ кубогын, «ПЭК Цволле» командасын 3:0 есебімен жеңіп алды.

1980 және 1990 жылдар

1970 жылдары бірқатар жетістіктерге қол жеткізгеннен кейін, «Твенте» клубының болашағы нашарлап, 1983 жылы Голландияның екінші дивизионы – «Эерсте Дивизиге» құлдырады. Бірақ, «Твенте» бір жылдан кейін элиталық дивизионға оралды, алайда клуб тез арада 1–1 және 0–0 есебімен тең түсудің көптігімен танымал болды. Клубтың «көңілсіз» беделі қалып қойғандай болса да, «Твенте» 1985 жыл мен 2009 жыл аралығында бес рет Еуропа лигасына қатысу құқығын жеңіп алды. 1990 жылдары жаңару орын алды: неміс жаттықтырушысы Ханс Мейер «Твенте» клубын 1997 жылғы «Эредивизи» турнирінде үшінші орынға жеткізіп, келесі маусымда 1997–1998 жылғы УЕФА кубогының үшінші кезеңіне шығарды. 2001 жылдың 24 мамырында «Твенте» финалда «ПСВ» клубын жеңіп, KNVB кубогында екінші рет жеңіске жетті, бұл кезде пенальтилер сериясында 3–1 есебімен ұтылып бара жатқанда. Келесі маусымда «Твенте» «Аякс» клубының екінші құрамынан кубоктан шығып қалды. Сонымен қатар, лигадағы нәтижелер нашар болды, нәтижесінде «Твенте» клубының серт жанкүйерлері «Ultras Vak P» жаңа стадион «De Grolsch Veste»-де наразылық білдіріп, тәртіпсіздік жасады.

Банкроттан ұлттық чемпиондарға дейін (2002-2011)

Клубтың аналық корпорациясы (FC Twente '65) 2002–03 маусымда банкрот деп жарияланды, бұл клубтың тарауына жақын болды. Клубтың қаржылық қиындықтарына қарамастан, ол сәттілікке қол жеткізе берді, 2004 жылғы KNVB кубогының финалына шықты және 2006–07 жылғы Эредивизие маусымын төраға Жооп Мунстерман басқаруымен төртінші орында аяқтады. 2007–08 маусымда «Твенте» төртінші орын алды және «Аякс» клубын плей-офф финалында жеңіп, Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңіне қатысуға жолдама алды. 2008–09 маусымда «Твенте» бұрынғы Англия құрамасының бас бапкері Стив Макларенды жаңа бас бапкер етіп тағайындады. Оның басшылығымен «Твенте» Чемпиондар лигасының үшінші іріктеу кезеңіне ілікпейтін команда ретінде қатысты және «Арсенал» клубымен кездесуге түсті. Екі ойын 2008 жылдың 13 тамызында өз алаңында, ал 27 тамызында қарсылас алаңында өтті. «Твенте» екі ойын қорытындысы бойынша 6:0 есебімен жеңіліп, Чемпиондар лигасынан шығып, 2008–09 жылғы УЕФА кубогының бірінші кезеңіне қатысты. Ішкі лигада «Твенте» Эредивизиде екінші орынды иеленді, чемпион «АЗ» клубынан 11 ұпайға қалып қойды және голландиялық вице-чемпион ретінде Чемпиондар лигасының іріктеу кезеңіне, сондай-ақ KNVB кубогының финалисі ретінде («Херенвееннен» жеңілді) қатысу құқығын алды. 2009–10 маусымы «Твенте» клубының 2009–10 жылғы Чемпиондар лигасының үшінші іріктеу кезеңінен шығуымен басталды, «Спортинг» клубымен 1:1 есебімен тең түскеннен кейін португалиялық команда өз алаңында гол соққандықтан ілгері өтті. Содан кейін клуб Еуропа лигасына қабылданды, онда жақсы нәтижелер көрсетіп, 32-ші кезеңде «Вердер Бремен» клубынан 4:2 есебімен жеңілді. Ішкі лигада «Твенте» өз алаңында 17 ойынның 16-сын жеңіп, тек екі ойында жеңіліске ұшыраған маусымды Эредивизиде алғашқы титулмен аяқтады. Чемпиондық титул маусымның соңғы күні NAC клубын өз алаңында 2:0 есебімен жеңген кезде расталды, бұл Стив Макларенды 1992 жылдан бері голландиялық команданы ұлттық титулға жеткізген алғашқы ағылшын маман етті. Бұл жеңіс «Твентеге» 2010–11 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасының топтық кезеңіне қатысуға мүмкіндік берді, бұл клубтың жарысқа алғашқы қатысуы болды. Маусым соңында Макларен бас бапкер лауазымынан кетіп, неміс клубы «ВфЛ Вольфсбург» клубына ауысты, ал оның орнына бельгиялық Мишель Преуд’омм келді. «Твенте» 2010–11 жылғы KNVB кубогында жақсы өнер көрсетіп, 2011 жылдың 8 мамырында «Де Куип» стадионында финалға шықты. «Твенте» қосымша уақытта «Аякс» клубын 3:2 есебімен жеңіп, Марк Янконың голымен клубтың үшінші KNVB кубогын жеңіп алды. Бір аптадан кейін екі команда Эредивизидің соңғы турында Амстердамда кездесті, «Твенте» бір ұпаймен көш бастады. Алайда, «Аякс» Кубоктағы жеңілісі үшін өш алып, 3:1 есебімен жеңіске жетіп, жеті жылдан бері алғашқы титулын жеңіп алды. 2011–12 маусымының басында Преуд’оммнің ізбасары Ко Адриаансе басқаруымен екі команда Амстердам Аренасында тағы бір рет кездесті, бұл жолы «Твенте» екінші рет Йохан Кройфф Щитының суперкубогын жеңіп, 2:1 есебімен жеңіске жетті.

The club's mother corporation (FC Twente '65) was declared bankrupt in the 2002–03 season, almost leading to the club's going out of existence. Despite the club's financial troubles, it continued to enjoy success, reaching the 2004 KNVB Cup final, and finishing fourth in the 2006 07 Eredivisie season under the stewardship of chairman Joop Munsterman. In the 2007–08 season, Twente placed fourth and won the play offs for a ticket to the Champions League qualifiers by defeating Ajax in the play off finals. In the 2008–09 season, Twente hired former England manager Steve McClaren as its new head coach. Under his tenure, unseeded Twente entered the draw for the third qualifying round of the Champions League, being drawn against seeded Arsenal. The two legs were played at home on 13 August and away on 27 August 2008. Twente lost 6–0 on aggregate, resulting in their elimination from the Champions League and subsequent entry of the 2008–09 UEFA Cup first round. At the domestic level, Twente finished second in the Eredivisie, 11 points behind champions AZ, and again secured entry to the Champions League qualifying rounds as Dutch runners up, as well as KNVB Cup finalists (defeated by Heerenveen). The 2009–10 season started with Twente being knocked out of the 2009–10 UEFA Champions League third qualifying round after a 1–1 aggregate draw against Sporting CP, which sent the Portuguese side through on away goals. The club was then admitted to the Europa League, where it enjoyed a relatively successful path that ended in a 4–2 aggregate defeat at the hands of Werder Bremen in the round of 32. At the domestic level, Twente won its first Eredivisie title at the end of a campaign in which they lost just twice, winning 16 of 17 at home. The championship was confirmed on the final day of the season when they beat NAC 2–0 away, making Steve McClaren the first Englishman to guide a Dutch team to a national title since Bobby Robson in 1992. The victory qualified Twente for the 2010–11 UEFA Champions League group stage, the club's first appearance in the competition. At the end of the season, McClaren resigned as the manager, moving to German side VfL Wolfsburg, and was replaced by the Belgian Michel Preud'homme. Twente continued their success by having a good run during the 2010–11 KNVB Cup, reaching the final on 8 May 2011 at De Kuip. Twente recovered from down to defeat Ajax 3–2 in extra time with a winner from Marc Janko, which claimed the club's third KNVB Cup title. One week later, the two teams faced each other in Amsterdam in the final round of matches in the Eredivisie, with Twente leading by a point. However, Ajax gained revenge for the Cup defeat by winning 3–1, to claim their first title in seven years. The start of the 2011–12 season, under Preud'homme's successor Co Adriaanse, featured another clash between the duo in the Amsterdam Arena, this time with Twente winning 2–1 in their second successive Johan Cruijff Shield supercup victory.

Қаржылық проблемалар және төмендеу (2014 2019)

2014–15 жылғы Эредивизи маусымында «Твенте» клубы тағы да қаржылық қиындыққа тап болды, бұл Голландия Корольдік футбол қауымдастығын (KNVB) 2015 жылдың наурызында клубтан үш ұпайды алуға мәжбүр етті. Маусым соңында клубтан кетуді жариялаған клуб президенті Мунстерман, қаржылық басқарудағы бұзушылықтар туралы айыптауларға байланысты 2015 жылдың 1 сәуірінде клубтан ерте кетті. Команда 2015 жылдың сәуірінде екінші рет үш ұпай айыппұл алғаннан кейін 18 қызметкерді жұмыстан босатып, скаутинг бөлімін тоқтатты. Сондай-ақ, олар 2015–16 маусымында «Йонг Твенте» командасын «Эрсте Дивизи»ден шығаруды және әйелдер кәсіби командасын жекелеген қорға көшіруді шешті. 2016 жылдың 18 мамырында KNVB «ФК Твенте» клубын «Эрсте Дивизи»ге жіберу ниетін білдірді. Алайда, «ФК Твенте» бұл шешімге шағымданып, 2016 жылдың 17 маусымында KNVB апелляциялық комитеті «Твенте» клубының «Эредивизи»де қалуына рұқсат берді. 2017–18 жылғы Эредивизи маусымының соңында «Твенте» екі бапкерді жұмыстан босатып, маусымды турнир кестесінің соңғы сатысында аяқтағандықтан «Эрсте Дивизи»ге түсті. 2018–19 жылғы «Эрсте Дивизи» маусымы – 34 жылдан бері клубтың элиталық дивизионнан тыс өткізілген алғашқы маусымы болды. Коммерциялық директор Ян ван Халст жауапкершілікті сезініп, қызметінен кетті.

Еуропаға қайта оралу

Бірінші дивизийде Твентедің маусымы көтеріліп-түсулермен өтті. Алайда, 2018 жылдың желтоқсанынан бастап 15 ойындық кезеңде бірде-бір жеңіліс тіркелмеді, бұл клубқа қарсыластарынан үлкен артықшылық берді. 2019 жылдың 22 сәуірінде чемпиондық атақ пен жоғары дивизионға өту қамтамасыз етілді. Твенте өз алаңында Йонг АЗ командасымен 0:0 есебімен тең түсті, бірақ соңғы бәсекелес Спарта Роттердам жеңілгендіктен, Твентеге енді жете алмайтын болды. Пушич Твентені жоғары дивизионға шығарғанына қарамастан, ол қызметтен босатылып, оның орнына көмекшісі Гонсало Гарсия тағайындалды, ол клубтың Эредивизидегі ойындарын басқаруға кірісті. Жақсы старт бергенімен, 3:2 есебімен қарсыласы Геракл Алмелодан жеңілгені нашар кезеңнің бастамасы болды. Твенте Эредивизидің төменгі жағына түсіп, AZ командасын күшті жеңгеніне қарамастан, тағы үш ойында жеңіліске ұшырады. Бірақ Витсеге 1:0 есебімен жеңілгеннен кейін Нидерландыдағы COVID-19 пандемиясы салдарынан Эредивизи маусымы тоқтатылды. Нәтижесінде, Твенте 2019-20 маусымын он төртінші орында аяқтады, бұл құлдыраудан сақтап қалды. 2020-21 маусымының басында Гарсия да қызметтен босатылып, оның орнына тәжірибелі Рон Янс келді. Сонымен қатар, Тед ван Лиувеннің орнына Ян Стрейер техникалық директор болып тағайындалды. Стрейер келесі маусымда маңызды ойыншыларға айналатын Куинси Меньиг және Вацлав Черный сияқты ойыншыларды әкелді. Маусымның бірінші жартысын сәтті өткеннен кейін, екінші жартысындағы нәтижелер көңіл көншітпеді. Твенте Еуропа лигасына іріктеу ойындарына қатыса алмады және турнирді оныншы орында аяқтады. Осы маусымның нәтижесі бойынша Стрейер клубқа тәжірибелі ойыншыларды шақыруды қалап, Робин Проппер мен Рикки ван Вольфсвинкельмен келісім шарт жасасты. Сонымен қатар, жас ойыншылар – Мээс Хилгерс, Рамиз Зерруки және Даан Ротс – бірінші командаға енгізіліп, негізгі құрамға ілікті. Джоди Лукоки да клубқа келді, бірақ ол келгеннен кейін көп ұзамай ауыр жарақат алды, нәтижесінде Твенте сапында ешқандай ойын өткізбеді. Лукоки 2022 жылдың 17 ақпанында отбасылық зорлық-зомбылық жасағаны үшін сотталғаннан кейін келісімшарты бұзылды. Үш айдан кейін, 2022 жылдың 9 мамырында, Лукоки отбасы мүшелерімен болған төбелес салдарынан жүрек тоқтауынан қайтыс болды. Сәтті маусымды өткеннен кейін, Твенте лига кестесінде төртінші орынды алып, 2022-23 жылдар аралығындағы УЕФА Еуропа Конференциялар лигасының үшінші іріктеу кезеңіне қатысу құқығын алды. Бұл олардың сегіз жылдан кейін Еуропа аренасына қайта оралуы болды.

In the Eerste Divisie, Twente had a season marked by ups and downs. From December 2018, however, through a 15 game stretch, not a single loss was recorded, giving the club a big lead over the competition. On 22 April 2019, the title and promotion were secured. Twente drew 0–0 at home against Jong AZ, but because the last remaining competitor Sparta Rotterdam lost, Twente could no longer be reached. Despite Pušić's success in earning Twente promotion, he was let go and replaced by his assistant Gonzalo García, who was put in charge of the club for their return to the Eredivisie. After a strong start, a 3–2 home defeat to archrivals Heracles Almelo was the start of a lesser period. Twente dropped to the bottom regions of the Eredivisie and after an impressive victory over AZ, three more defeats followed. However, after a 1–0 defeat against Vitesse, the Eredivisie season was abandoned due to the COVID 19 pandemic in the Netherlands. As a result, Twente finished the 2019–20 season in fourteenth place, safe of relegation. At the beginning of the 2020–21 season, García was also dismissed to be succeeded by the experienced Ron Jans. At the same time, Jan Streuer became technical director as a replacement for the Ted van Leeuwen who had resigned. Streuer brought in players such as Queensy Menig and Václav Černý, who would both become key players in the following season. After an excellent first half of the season, the results in the second half of the season were disappointing. Twente missed play offs for European football and finished in tenth place. As a result of this season, Streuer wanted to bring more experienced players to the club, and signed Robin Pröpper and Ricky van Wolfswinkel. In addition, youth players were increasingly integrated in the first team with Mees Hilgers, Ramiz Zerrouki and Daan Rots becoming starters. Jody Lukoki was also signed, but he was seriously injured shortly after his arrival, which meant that he never played a match for Twente. Lukoki's contract was terminated on 17 February 2022 after being convicted of domestic violence. Three months later, on 9 May 2022, Lukoki died of cardiac arrest after being beaten by family members. After a strong season, Twente finished in fourth place in the league table and qualified for the third qualifying round of the 2022–23 UEFA Europa Conference League; their first return to Europe in eight years.

Әйелдер бөлімі

Твенттегі әйелдер секциясы 2007 жылы Нидерландыдағы жаңа ең жоғары лига – Эредивизиенің құрылуына байланысты құрылды. Твентте лиганың ашылу матчын өткізді. Алғашқы үш жыл бойы ортаңғы көрсеткіштерді сақтап, Твентте 2010–11 жылдары чемпионатты жеңіп алды және 2011–12 жылдары УЕФА Әйелдер Чемпиондар лигасына қатысты.