Williams International: Ұсақ газ турбиналы қозғалтқыштар өндірушісі

Кіріспе

Америкалық шағын газ турбиналық қозғалтқыштар өндірушісі Williams International – АҚШ-тың Мичиган штатындағы Понтиак қаласында орналасқан. Ол қанатты зымырандар мен шағын реактивтік ұшақтарға арналған газ турбиналық қозғалтқыштарды шығарады.

Тарих

Доктор Сэм Б. Уильямс Chrysler компаниясында олардың автомобильдік турбиналық жүйелерінде жұмыс істеді, бірақ кішкентай газ турбиналық қозғалтқыштың қолданылу аясын кеңейтуді армандады. 1954 жылы ол Мичиган штатының Бирмингем қаласында Williams Research Corporation компаниясын құру үшін Chrysler-дан кетті. 1981 жылы компания Williams International болып қайта аталды. Ол 1950 жылдан бері қарай, зымырандарда, сондай-ақ нысаналық және барлау дрондары үшін шағын турбовентиляторлық қозғалтқыштарды жасап келеді. Зымырандық қозғалтқыштарды пайдалана отырып, Уильямс 1969 жылы реактивтік белбеу, 1970-ші жылдары «ұшатын мінбар» деп те аталған Williams Aerial Systems Platform (WASP), және 1980-ші жылдары АҚШ Армиясы бағалаған X Jet сияқты жеке VTOL ұшу аппараттарын жасады. WASP платформасы 1970 жылдардың басында АҚШ Теңіз корпусының STAMP (Small Tactical Aerial Mobility Platform) бағдарламасында Garrett STAMP-ке жалғыз бәсекелес болды. Сондай-ақ 1980 жылдары Уильямс жеке және корпоративтік авиация нарығында тиімді ұшу үшін кішкентай, жеңіл реактивтік қозғалтқышқа қажеттілік бар екенін анықтады. Компания FJ44 қозғалтқышын ұсынды, ол өз кезегінде бірқатар шағын реактивтік ұшақтардың пайда болуына мүмкіндік берді. 1992 жылы NASA өзінің Advanced General Aviation Transport Experiments (AGATE) бағдарламасын бастады, бұл бағдарлама өндірушілермен серіктестік орнатып, құлдырап бара жатқан авиация индустриясын жандандыруға көмектесетін технологияларды дамытуға көмектесуді мақсат етті. 1996 жылы Уильямс AGATE-тің General Aviation Propulsion бағдарламасына қосылды, нәтижесінде FJX 2 қозғалтқышы жасалды. Содан кейін Уильямс Бёрт Рутанның Scaled Composites компаниясымен келісімшарт жасасып, жаңа қозғалтқышты көрсету үшін сынақ және технологиялық демонстрациялық платформа ретінде қолданылатын Williams V Jet II өте жеңіл реактивтік ұшағын жобалап, құрастырды. Ұшақ пен қозғалтқыш 1997 жылы Ошкош авиашоуында таныстырылды. Қозғалтқыштың EJ22 өндірістік нұсқасы прототиптік Eclipse 500 VLJ (V Jet II-ден дамыған) ұшағында сынақтан өтті, бірақ кейін Pratt & Whitney қозғалтқышымен ауыстырылды.

Dr. Sam B. Williams worked at Chrysler on their automotive turbine systems, but always imagined a wider set of applications for the small gas turbine engine. He left Chrysler to form Williams Research Corporation in Birmingham, Michigan, in 1954. In 1981, the company became Williams International. It has been building small turbofan engines since the 1950s for use in cruise missiles as well as target and reconnaissance drones. Using the missile engines, Williams developed a series of personal VTOL flying craft, including a jet powered belt in 1969, the Williams Aerial Systems Platform (WASP), also known as the "flying pulpit" in the 1970s, and the X Jet, which was evaluated by the United States Army in the 1980s. The WASP platform was the only competitor to the Garrett STAMP in the United States Marine Corps STAMP (Small Tactical Aerial Mobility Platform) program of the early 1970s. Also in the 1980s, Williams identified a need in the general aviation market for a small, light jet engine to power cost effective personal and corporate jet aircraft. The company introduced the FJ44 engine, which in turn made possible the introduction of a number of small jet aircraft. In 1992, NASA initiated its Advanced General Aviation Transport Experiments (AGATE) program to partner with manufacturers and help develop technologies that would revitalize the sagging general aviation industry. In 1996, Williams joined AGATE's General Aviation Propulsion program to develop a fuel efficient turbofan engine that would be even smaller than the FJ44. The result was the FJX 2 engine. Williams then contracted with Burt Rutan's Scaled Composites to design and build the Williams V Jet II, a Very Light Jet to use as a testbed and technology demonstrator to showcase the new engine. The aircraft and engine were debuted at the 1997 Oshkosh Airshow. The production version of the engine, the EJ22 flew on the prototype Eclipse 500 VLJ (which had evolved from the V Jet II), but was subsequently replaced by a Pratt & Whitney engine.

Қозғалтқыштар

Модель атауы Вариант АҚШ әскери белгілемесі (MIL HDBK 1812) Конфигурация Қуаты Бірінші ұшу Қолданылған Williams WR1 WR1 регенеративті еркін турбиналы турбошахта 75 ат күші 1954 Williams Jet No. 1 бір білікте, центробектік/центробектік осьтік ағынды турбореактивті қозғалтқыш 60 фунт 1957 Williams J400 WR2 бір білікте, центробектік/центробектік осьтік ағынды турбореактивті қозғалтқыш 125 фунт 1960 Canadair CL 89, Williams J400 WR24 J400 WR бір білікте, центробектік/центробектік осьтік ағынды турбореактивті қозғалтқыш 240 фунт Northrop MQM/BQM 74 Chukar Williams F107 WR19 F107 WR Турбовентилятор 430 фунт AGM 86, BGM 109 Williams F122 WR19 F122 WR екі білікте, осьтік-центробектік ағынды турбовентилятор 900 фунт AGM 137 Williams F112 F112 WR екі шпулдағы қарсы айналатын турбовентилятор 732 фунт 1985(?) X 36, X 50, AGM 129 Williams EJ22 3 шпулдағы орташа айналым коэффициенті бар турбовентилятор 770 фунт 2000(?) Eclipse 500 VLJ Williams FJ33 Турбовентилятор 1,846 фунт 1998(?) Cirrus Vision SF50 Williams FJ44 WR44 F129 WR Турбовентилятор 1,900 фунт 12 шілде, 1988 Cessna CitationJet Williams WR34 WR34 Турбошахта Williams F121 WR36 F121 WR 1 сатылы осьтік желдеткіш, 6 сатылы осьтік компрессор, бір шпулдағы турбовентилятор 70 фунт 30 шілде, 1984 AGM 136 Tacit Rainbow Williams WST117