Кіріспе

Marble Bar) - Батыс Австралияның солтүстік-батысындағы Пилбара аймағындағы қала және тас формациясы. 1900 жылдардың басында бұл Пилбара аймағындағы еуропалық қоныс жайлаушылардың әлеуметтік орталығы болды, қазіргідей орналасқан басқа қалалар салынбастан бұрын пайда болған. Қаланың ерекшелігі – өте ыстық климаты, орташа ең жоғары температурасы бойынша Австралияда Уиндхэмнан кейін екінші орында тұрады. Сонымен қатар, айналасындағы аумақта палеонтологиялық жаңалықтар да табылды. Жақын жерде табылған қазба строматолиттер (Жердегі ең ерте тіршілік нысандарының бірі) шамамен 3,5 миллиард жыл бұрынғы палеоархей дәуіріне жатқызылған.

Тарих

Марбл Бар қаласы 1900 жылдардың басында "Пилбараның орталығы" деп сипатталған. Бұл қала Порт-Хедленд, Ньюман және Каррата қалаларынан бұрын пайда болған. Марбл Бар атауы жақын жерде орналасқан, мармар деп жаңылысқан жаспердің тік жолағынан шыққан, қазір Марбл Бар деп аталатын, ол Куанган өзенінің арнасымен өтеді. Алтын асығудың нәтижесінде бірнеше ірі алтын кесектері табылды. Олардың ішінде 333 унциялық "Литтл Герой", 413 унциялық "Бобби Дазлер" және 332 унциялық "Генерал Гордон" алтын кесектері қала маңындағы алтын кен орындарында табылған. 1895 жылға қарай қалада үкіметтік кеңселер салынды, қазір бұл ғимараттар Ұлттық сенім қорының иелігінде. Жергілікті тастан салынған ғимараттар бүгінгі күнге дейін сақталған. Қаланың "Ironclad" атты қонақ үйі 1890 жылдары салынды және 2006 жылдан бері Батыс Австралияның мұралық ескерткіштерінің тізіліміне енгізілген. Ол толқынды темірден жасалған, ал атын американдық кеншілер берген, олар АҚШ-тың "Ironclad" кемелерін еске түсірген. 1893 жылдың қаңтар айында Кондонды Марбл Бармен байланыстыру үшін телеграф желісін салу ұсынылды. Мақұлдағаннан кейін, көптеген әкімшілік қателер желі құрылысын кешіктірді немесе тоқтатты, бұл аймақта маңызды алтын кендері табылып жатқан еді. Бұл кендер басқа орталықтармен, соның ішінде Англиямен байланысқа мұқтаж болды. Ақыры, 1894 жылдың шілде айының соңында желі аяқталды, бұл наразы болып жүрген қауымның қанағаттануына себеп болды. 1894 жылдың 25 тамызында пошта және телеграф кеңсесі ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-әуе күштері мен Австралия Корольдік әуе күштерінің ауыр бомбалаушылары Коруна Даунс әуежайында орналасқан. Осы базадағы одақтас авиаторлар жапон күштеріне Борнеоға дейін шабуыл жасады. Порт-Хедлендтен Марбл Барға дейінгі темір жол 1911 жылдың 15 шілдесінде ашылды, құрылысы шамамен 300 000 фунт стерлингке бағаланды. Төменгі трафик және жоғары қаржылық шығындарға байланысты темір жол 1951 жылдың 31 мамырында жабылды. Бұл темір жолды Пилбара аймағында салынған стандартты калибрлі темір жол желісінің алғашқы, тар калибрлі нұсқасы деп қарастыруға болады.

Геологиялық тарих

Мармбер Бар маңында табылған қазба строматолиттер – Жердегі ең ерте тіршілік нысандарының бірі, олар 3,5 миллиард жыл бұрынғы палеоархей дәуірінде пайда болған, сол кезде оттегі аэробты организмдерді өндірген. Жақын жердегі орналасқан аймақ Солтүстік полюс (21° 05' S. 119° 22' E.) деп аталады. Бұл аймақтың тау жыныстары белгілі бір тау жыныстары тізбектерінде строматолиттерді қамтиды, және кейбір ғалымдар мұны Жердегі тіршіліктің 3,400–3,500 миллион жыл бұрын пайда болғанының дәлелі деп санайды. Бұл мәселе ұзақ жылдар бойы ғылыми талқылаулардың нысаны болды. Биологиялық түсіндірмеге қарсы тұрып, 3,200 миллион жылдан бұрынғы строматолиттердің тірі организмдердің нәтижесі емес деген пікір айтылды (строматолиттердің анықтамасы тірі және тірі емес себептерді қамтиды), ал Стрелли тоған формациясының (Варравоона тобы) кішкентай конустық құрылымдары булану нәтижесінде, ал Солтүстік полюс шертінің (сонымен қатар Варравоона тобы) күмбезді құрылымы жұмсақ шөгінділердің деформациясынан пайда болған деп есептеледі. Абигейл Олвудтың Солтүстік полюстің геологиясы бойынша жүргізген зерттеулері формациядағы үлгілердің биологиялық тегін растайтын сияқты. Оның командасының 2006 жылы Nature журналында жариялаған нәтижелері одан әрі зерттеулерге және Олвудтың NASA Jet Propulsion Laboratory-де PIXL технологиясын әзірлеуіне әкелді, бұл оның бұрынғы қорытындыларын растауға бағытталған. PIXL-ді пайдалану, геологиялық формацияларды құрайтын органикалық процестер туралы алынған біліммен бірге, Марс 2020 миссиясының маңызды бөлігін құрайды.