Батыс Австралияның Каннинг мал жолы

Кіріспе

Батыс Австралиядағы жол

Каннинг мал жолы – Батыс Австралияның Кимберли аймағындағы Холлс Криктен орталық-батыс аймағындағы Вилунаға дейін созылатын жол. Жалпы ұзындығы шамамен 1850 км (1150 миль) болатын бұл әлемдегі ең ұзын тарихи мал жолы. 1928 жылы Батыс Австралиядағы сиыр еті бағасы бойынша жасалған Корольдік комиссия құдықтарды жөндеуге және мал жолын қайта ашуға себеп болды. 1931-1959 жылдар аралығында шамамен 20 мал айдау жүргізілді, соңғысы 1959 жылы аяқталды. Қазір Каннинг мал жолы танымал, бірақ қиын төрт дөңгелекті көлікпен жүруге арналған бағыт, оны толық жүріп өтуге әдетте 10-20 күн уақыт кетеді. Кейбір саяхатшылар бұл жолды жаяу, велосипедпен және екі дөңгелекті көлікпен басып өтті. Жол бойында жанармай мен басқа да жабдықтар алуға болатын екі шағын елді мекен бар: Кунаварритжи, Вилунадан шамамен солтүстікке қарай, және Биллилуна, Холлс Криктен оңтүстікке қарай. 2020 жылдың наурыз айында COVID-19 пандемиясының салдарынан жол туристер үшін жабылды. 2022 жылдың 14 маусымында ол қайта ашылды.

Тарих

Батыс Австралияда 20 ғасырдың басында шығыс Кимберли мал өсірушілері Австралияның батыс шөлдерінен малдарымен өтудің жолын іздеді. Бұл Перт қаласына және штаттың оңтүстігіндегі алтын кендеріне сиыр етін жеткізуді бақылаған батыс Кимберли монополиясын бұзу мақсатында жасалды. Шығыс Кимберли малдары Буфилус деген қызыл маса шағып, олар арқылы Бабезиоз деп аталатын құрт ауруына ұқсас паразиттік ауру жұқтырған. Масалар сапарды аман қалғандықтан және тарағандықтан, оларды теңіз арқылы оңтүстік нарықтарына тасымалдауға тыйым салынды. Бұл батыс Кимберли мал өсірушілеріне сиыр еті саудасында монополия құруға және бағаның өсуіне себеп болды. Шығыс Кимберли мал өсірушілері малдарына нарыққа жеткізудің жолын табуға мүдделі болды, ал Батыс Австралия үкіметі бағаны төмендету үшін бәсекелестікті қадағалап, 1905 жылғы шөл арқылы мал жолы туралы ұсынысты қабылдады. Шығыс Кимберлидің малшысы және Батыс Австралия заң шығару жиналысының мүшесі Джеймс Исделл, құрттардың құрғақ шөлдік климатта оңтүстікке қарай сапарда тірі қала алмайтынын айтып, мал жолын ұсынды.

Кальверт пен Карнеги экспедициялары

Тоғыз түрлі абориген тіл тобының аумақтары арқылы өтетін жолды 1896 жылы Лоренс Уэллс басқарған Кальверт экспедициясы, сондай-ақ сол жылы Дэвид Карнеги басқарған Карнеги экспедициясы зерттеген. Кальверт экспедициясының екі мүшесі шөлден қаза тапты, ал Карнеги экспедициясы түйелердің улағыш шөп жеп өлгенінен және экспедиция мүшесінің өзін-өзі атып өлтіруінен қиын жағдайға түсті. Карнеги мал өткелін зерттеді, бірақ жолдың "өте шөлді және өсімдіксіз" екенін, сонымен қатар пайдалануға ыңғайсыз екенін қорытындылады. Уэллс пен Карнеги екеуі де экспедицияларында кездескен аборигендерге қатыгездік көрсетті, оларды байлап, су табуға мәжбүр етті. Карнеги оларға тұз берген деген күдік бар, бұл әрекеті кейін көпшілік тарапынан сыналып бағаланды. Дәлелдер Альфред Кэннингтің Кальверт және Карнеги экспедицияларының есептерін оқып, аймақ туралы мәліметтер жинағанын (екеуі де жер бедерін "өте қиын" деп сипаттаған) және аборигендерді су табу үшін пайдалану тәсілін, өзінің экспедициясында да қолданғанын көрсетеді.

Консервілеуді зерттеу

Құсбегілер шөлді кесіп өте алмайтыны анықталғаннан кейін, үкімет Джеймс Исделлдің жоспарын мақұлдады және Ұлы Құмды Шөл, Кішкентай Құмды Шөл және Гибсон Шөлін кесіп өтетін мал жолын табу үшін саяхатты қаржыландырды. Батыс Австралия Жер және Геодезия департаментінің геодезисі Альфред Кэннинг осы мал жолын зерттеуге тағайындалды. Кэннинг әрқашан су табуға аборигендердің көмегіне сүйенуді жоспарлаған, сондықтан ол Вилуна полициясынан алған мойын тізбектері мен қолқышаптарымен жергілікті "жол көрсетушілердің" өзіне қажет болғанша қалуын қамтамасыз етуді көздеді. Суды табуға көмек алу үшін Кэннинг бірнеше марту адамын тұтқынға алып, мойнына тізбектеп, оларды өз тобын жергілікті су көздеріне (соқтарға) жетелеуге мәжбүр етті. Көптеген соқтар қасиетті болғандықтан, мартулар барлаушыларды олардан қашықтатқан болуы мүмкін, нәтижесінде мал жолы қажеттіден артық қисылып кетті.

Корольдік комиссия аборигендермен қарым-қатынас жасау туралы

Кеннингтің зерттеу тобы Пертке оралғаннан кейін, Кеннингтің жергілікті халықтан нұсқаушылар пайдалануы сынаққа түсті. Экспедицияның аспазы Эдвард Блейк Каннингті зерттеу экспедициясы барысында кездескен көптеген жергілікті тұрғындарға қатысты дұрыс емес әрекеттер жасады деп айыптады. Блейк тізбектерді қолдануға қарсылық білдіріп, "топтың жергілікті әйелдерді "адамгершілікке сыймас" іздеуіне, жергілікті мүлікті ұрлау мен "әділетсіз" саудаға, сондай-ақ жергілікті су көздерін жоюға" сын көтерді. Блейк жоспарланған құдықтар жергілікті халықтың суға қол жеткізуіне бөгет жасайды деп алаңдады. Блейктің шағымдары Кеннинг зерттеу тобының жергілікті тұрғындарға қатысты жасаған әрекеттеріне қатысты Корольдік комиссияның құрылуына әкелді. Блейк көптеген айыптамаларын дәлелдей алмады, бірақ Кеннинг тізбектерді қолданғанын мойындады.

Құрылыс

Кеннинг 1908 жылғы наурыз айында 30 адам, 70 түйе, төрт вагон, 100 тонна азық-түлік және жабдық, сондай-ақ 267 ешкімен (сүт және ет үшін) Перттен шығып, бұрынғы экспедициясы анықтаған 54 су көзінде құдықтар мен су тостағандарын салу үшін жолға шықты. 1910 жылғы сәуірде ол Вилунаға оралып, 48 құдықтың соңғысын аяқтады, ал жолдың жалпы құны 22000 фунт стерлингке жетті (2010 жылғы бағамен: 2,6 миллион австралиялық доллар). Кеннингтің тобы құдықтарды жерімен өтетін марту тайпасының күштерімен салған. Кеннинг Вилуна-Кимберли мал жолының егжей-тегжейлі картасын жасады (1908-9 және 10 жылдары салынған құдықтардың орналасқан жерлерін көрсетеді), онда ол жол бойындағы жер мен су көздеріне жасаған бақылауларын жазды. Карта Австралияның пионерлік тарихының символына айналды. Полиция ешкімді ұстамады, бірақ Пилмер кем дегенде 10 аборигенді өлтіргенін мойындағаннан кейін экспедиция сәтті деп есептелді. 1911 жылғы 7 қыркүйекте мал жолының бүкіл ұзындығын басып өткен алғашқы мал тобының Вилунаға сәтті жеткені хабарланды. Мал ұзақ сапарда жақсарған көрінеді. 1925 жылға дейін жол жабылды. 1925 жылы Биллилуна мал шаруашылық компаниясы оны қайта ашуды сұрады. Мемлекеттік үкімет малшыларға аборигендер шабуыл жасағандықтан оны пайдаланудан бас тартты. Үкімет оны жөндеуге 5625 фунт стерлинг кетеді және алты ай уақыт қажет етеді деп мәлімдеді, сондай-ақ сол кездегі шығындарды қарастырудан бас тартты. Полиция қорғауына қарамастан, малшылар жолды пайдаланудан қорқып, ол шамамен 20 жыл бойы сирек пайдаланылды. 1911 мен 1931 жылдар арасында Каннинг мал жолымен тек сегіз мал тобы жүрді. Снелл құдықтарды аборигендерге қолжетімді етуге міндеттенді: "Жергілікті тұрғындар Каннинг мал жолындағы құдықтардан су ала алмайды. Бір шелек су көтеру үшін үш мықты ақ жігіт керек. Жергілікті тұрғындарға шелек көтеру мүмкін емес. Олар тұтқаны жіберіп алады және кейде өмірімен құтылып кетеді, бірақ қашуға тырысқанда қолы мен басы сындырылады. Осылай ауыр жараланған жараларды емдеп, жергілікті тұрғындар құдықтарды қайта бұзбау үшін, құдықтарды жабдықтап, жергілікті тұрғындар құдықтардан су ала алатындай етіп жасадым." Снелл құдықтарды жаңарту жұмысын бастады, кейбіреулеріне оңай қол жеткізу үшін баспалдақтар орнатты, бірақ ол 35-құдықтан кейін жұмысты тастап кетті. Материалдары бітіп қалғаны немесе шөлге шыдамағаны туралы әртүрлі хабарлар бар. 1930 жылы бұл жұмысты аяқтау үшін Альфред Кеннинг (сол кезде 70 жаста) шақырылды. Снелл қарсылыққа ұшырамаса, Кеннинг бастапқыда аборигендермен қиындықтарға тап болды, бірақ 1931 жылы тапсырманы сәтті аяқтады. Осы жақсартулармен жол тұрақты түрде пайдаланылды, бірақ 1931 мен 1959 жылдар арасында, соңғы мал айдау аяқталған кезде, ол барлығы 20 рет пайдаланылды. Ірі шаруашылық иелері жолды пайдаланбады, өйткені бір уақытта тек 600 бас малға қолдау көрсетуге болады, бұл алғашқыда есептелгеннен 200-ге аз болды. Карнеги 1896 жылы дәл айтқандай, бұл жол мал айдау үшін тиімсіз болды. Бұл жолдың солтүстікке жылқы айдау үшін пайдаланылуына әкелді, онда олар Норсман ауданындағы шаруашылықтарға сатылды. 1951 жылғы қыркүйекте Валли Даулинг есімді малшы жол бойындағы соңғы жылқы тобын солтүстікке қарай айдап әкелді. 1968 жылы жолдың бүкіл ұзындығын алғаш рет жер зерттеушілер Рассел Венхольц, Дэвид Чадли және Ноэль Кили жүрді. 1972 жылы, жол төрт дөңгелекті машиналармен кеңінен пайдаланылатынға дейін, оны аяқпен жүріп аяқтауға батыл әрекеттер жасалды. Жаңа Зеландиялық Мюррей Ранкин және екі ағылшын бауырлас Джон және Питер Уотерфолл велосипед дөңгелектері мен металл құбырлардан үйде жасалған арбалар жасап, 1972 жылғы маусым айының басында Вилунадан бастады. Алдымен Джон, содан кейін Питер кері қайтты, бірақ Ранкин Күмпупинтил көліне, содан кейін Көңілді қалдыру көлі деп аталған жерге жетті, бірақ бұл әрекеттен бас тартуға мәжбүр болды. Олардың бір арбасының қалдықтары 15-құдықтың солтүстігінде жатыр. 1973 жылы Ранкин тағы да сынады, бұл жолы ол ағылшын Джон Фолшеммен бірге Олд Холлс Криктен бастады. Бұл жолы олар мотоцикл дөңгелектері бар арбаларды кәсіби түрде жасады. Жүру 1 маусымда басталды. Годфридің танкісіне жеткеннен кейін, олар арбаларды биік құм төбелерінен тарта алмады. Олар оларды тастап, Тобин көліне қарай жүрді, содан кейін бұл әрекеттен бас тартып, Холлс-Крикке оралды. Үш жылдан кейін, 1976 жылы Ранкин мал жолы бойынша жүру арқылы өз мақсатына жетті. Маршрутты Ленд-Роверде жүргізгеннен кейін және жол бойына азық-түлік қоймаларын құрғаннан кейін, ол 1976 жылғы 12 шілдеде Холлс-Криктен үш басқа буынды саяхатшылармен, Ральф Барраклау, Кэти Берман және Рекс Шоумен жолға шықты. Барраклау ауырғаннан кейін кері қайтты, бірақ қалғандары үш айдан сәл кем уақытта сапарды аяқтады. 1974 жылы Вилунадан Биллилунаға алғашқы мотоциклмен сапар жасады, оны Пол Аллардайс, Колин Фитцджеральд және Энди Боуман жасады. Олар Джон Фитцджеральд пен Фил Шуберт ұшқан әуе көмегін алды. 1977 жылы алғашқы коммерциялық тур сапарды аяқтады. 1991 жылы Руперт Бэкфорд пен Мэтью Ролингс басқарған Citroen 2CV көлігі көптеген құмдардан көлікті буксирлеумен CSR-ды аяқтады. 1997 жылы Робин Ришворт азық-түлік тастау көмегімен 27 күннен сәл кем уақытта велосипедпен жүрді және ол заманауи замандағы алғашқы жеке велосипедші деп есептеледі. 2004 жылы Кейт Лиминг ұзақ сапардың бөлігі ретінде көмекші көлікпен маршрутты аяқтады. 2005 жылы Якуб Постшигач қолдаусыз және азық-түлік тастаусыз жолдың барлық бөлігін басып өткен алғашқы адам болды, ол 33 күн бойы майлы велосипедпен жалғыз сапар жасады. Үлкен шиналары мен бір дөңгелекті тіркемесі бар, ол барлық азық-түлігін өзімен алып жүрді және құдықтарда суын толықтырды. 2016 жылы Сэм Митчелл майлы велосипедінің артында күн панельдерінің тізімін буксирледі. Бұл жолдың барлық ұзындығын күнмен қуаттандырылатын көлік алғаш рет басып өткен кез.

Canning left Perth in March 1908, along with 30 men, 70 camels, four wagons, 100 tonnes of food and equipment and 267 goats (for milk and meat), and travelled the route again to commence the construction of well heads and water troughs at the 54 water sources identified by his earlier expedition. He arrived back in Wiluna in April 1910 having completed the last of 48 wells and bringing the total cost of the route to £22000 (2010: A$2.6 million). Canning's party had constructed the wells with the forced help of one of the Aboriginal peoples whose land the route traversed, the Martu. Canning produced a detailed map of the stock route, Plan of Wiluna–Kimberley stock route exploration (showing positions of wells constructed 1908–9 and 10) on which he also recorded his observations of the land and water sources along the route. The map has become a symbol of Australia's pioneering history. The police made no arrests, but the expedition was considered a success after Pilmer acknowledged killing at least 10 Aboriginals. On 7 September 1911 it was reported that the first mob of cattle to traverse the entire length of the stock route had successfully arrived in Wiluna. The cattle had apparently gained condition on the long drove. The stock route was closed at some time prior to 1925. In 1925 the Billiluna Pastoral Company requested that it be reopened. The state government refused saying that it had fallen into disrepair from disuse as a result of stockmen being attacked by Aboriginals. The government claimed it would cost £5,625 and take six months to repair and refused to consider the expenditure at that time. Despite police protection, drovers were afraid to use the track and it was rarely used for almost 20 years. Between 1911 and 1931, only eight mobs of cattle were driven along the Canning Stock Route. Snell personally committed to making the wells more accessible to Aboriginal people:Natives cannot draw water from the Canning Stock Route wells. It takes three strong white men to land a bucket of water. It is beyond the natives power to land a bucket. They let go the handle [and] some times escape with their life but get an arm and head broken in the attempt to get away. To heal the wounds so severely inflicted and [as] a safeguard against the natives destroying the wells again I equipped the wells so that the native can draw water from the wells without destroying them.—William Snell

Snell started work on the refurbishment of the wells, fitting some with ladders for easier access, but he abandoned the work after well 35. Reports vary that he either ran out of materials or the desert became too much for him. In 1930, Alfred Canning (then aged 70) was commissioned to complete the work. While Snell had encountered no hostility, Canning had trouble with the Aboriginals from the start but successfully completed the commission in 1931. With these improvements, the route was used on a more regular basis although in total, it would only be used around 20 times between 1931 and 1959 when the last droving run was completed. None of the larger station owners used the track as it was found that only 600 head of cattle could be supported at a time, which was 200 less than was estimated when first completed. As Carnegie had accurately reported in 1896, the track was impractical for cattle drives. This led to the stock route being used to drove horses north from around the Norseman area where they were sold to the stations. Wally Dowling, a drover who had made nine droves along the stock route took what was probably the last group of horses northwards along the route in September 1951. In 1968 the entire length of the track was driven for the first time by surveyors Russell Wenholz and David Chudleigh, and Noel Kealley. In 1972, before the route was regularly negotiated in four wheel drives, ambitious attempts to complete it on foot took place. A New Zealander, Murray Rankin, and two English brothers, John and Peter Waterfall, fashioned homemade trolleys from bicycle wheels and metal tubing, and began their attempt starting from Wiluna in early June 1972. First John and then Peter turned back, but Rankin continued to Kumpupintil Lake, then called Lake Disappointment, before being forced to abandon the attempt. The remains of one of their trolleys lie north of well 15. In 1973 Rankin tried again, this time starting from Old Halls Creek with Englishman John Foulsham. This time they had professionally built trolleys with motor cycle wheels. The walk began on 1 June. Soon after reaching Godfrey's Tank they were unable to pull the trolleys over the high sand hills. They left them and walked on to Lake Tobin and there abandoned the attempt and returned to Halls Creek. Three years later, in 1976, Rankin achieved his ambition to walk the stock route. After driving the route in a Land Rover and establishing food depots along the way, he set out from Halls Creek on 12 July 1976 with three other bushwalkers, Ralph Barraclough, Kathy Burman and Rex Shaw. Barraclough turned back after becoming ill, but the others completed the journey in just under three months. In 1974, the first motorcycle crossing from Wiluna to Billiluna was achieved by Paul Allardyce, Colin Fitzgerald and Andy Bowman. They had air support flown by John Fitzgerald and Phil Schubert. In 1977, the first commercial tour completed the drive. In 1991, a Citroen 2CV, driven by Rupert Backford and Mathew Rawlings, completed the CSR with a support crew towing the car over many of the dunes. In 1997 Robin Rishworth cycled, with the aid of food drops, in just less than 27 days, and is considered to be the first modern day solo cyclist. In 2004 Kate Leeming, as part of a longer trek, completed the route with the aid of a support vehicle. In 2005 Jakub Postrzygacz became the first person to traverse the entire track without either support or the use of food drops, travelling alone by fatbike for 33 days. With large tyres and a single wheel trailer, he carried all his food with him and replenished his water at wells. In 2016 Sam Mitchell towed an array of solar panels behind his fatbike. This was the first time a solar powered vehicle traversed the complete length of the route.

Туризм

Каннингтің мал жолы әлемдегі ең керемет төрт дөңгелекті көліктермен саяхаттардың бірі саналады. Жолды ашық ұстаудан басқа, жол күтілмейді. Кейбір құдықтар қалпына келтірілді, бірақ басқалары қирап, қолдануға жарамсыз. Көптеген саяхатшылар сәтті сапар жасайды, бірақ бұл сапарға әлі де жан-жақты жоспарлау және жақсы жабдықталған төрт дөңгелекті көліктерден тұратын колонна немесе оған баламалы көліктер қажет, және ол тек салқын айларда ғана мүмкін болады. Жанармайды алдын ала жеткізуді ұйымдастыру қажет, ал сапар екі-үш аптаға созылады. Ал аборигендер өздерінің тарихын айтуға құштар. «Біз сіздерге бұрын болған, бірақ жазбаға түспеген оқиғалар туралы, қарттардың ойындағыларды айтқымыз келеді. Қағаз бен қалам болған жоқ. Ақ адамның тарихы айтылды және ол бүгін кітапта. Бірақ біздің тарихымыз онда толық жазылмаған. Біз оны суреттеріміз арқылы жеткізуіміз керек». – дейді Клиффорд Брукс (Уилуна, 2006 ж.).

Археологтар қазір Батыс шөлі шамамен 30 000 жылдан бері қоныстанған деп санайды. Сондықтан аборигендер үшін мал жолының тарихы – одан да көне тарихтың бір бөлігі. Олар осы тарихты, соның ішінде мал жолын салудың салдарынан болған өзгерістерді ауызша және көркемдік дәстүрлер арқылы сақтап қалдырған. Кейбір Арман жолдары (Dreaming tracks) бір тілдік топтың жерінде ғана болады, ал басқалары көптеген топтардың аумағын кесіп өтеді және Арман жолдарының негізгілері олар кесіп өтетін жерлердің аумақтық шекараларын белгілейді. Мал жолы, онымен бірге келген адамдар мен малдар, дәстүрлі қозғалыс пен жермен байланысты бұзушылыққа әкеп соқты. Көптеген аборигендер өз жерлеріне келген адамдармен байланыс жасамауға тырысса да, бұл жол басқалар үшін шөлден шығудың жолы болды. Әр түрлі уақытта, әр түрлі себептермен адамдар қала шетіне, мал шаруашылық станцияларына және шіркеу миссияларына көшіп кетті. Көптегендер мал жолын пайдаланатын малшылармен жұмыс тауып, табысты малшылар осы аборигендер мен әйелдердің шеберлігіне сүйенді. Басқалары, әсіресе құрғақшылық кезінде, азық-түлік пен судың сенімді көздерін іздеді, ал кейбіреулері шөлдің шетінде болып жатқан өзгерістерге қызығушылық танытып, немесе басқа жерде тұратын отбасыларына қосылу ниетімен көшті.

Тау-кен сурет жобасы

Аборигендердің тас суреттері мен өрнектері мал өткел жолының бойында көптеп кездеседі. Жыл сайын осы аймаққа келушілердің саны артып келе жатқандықтан, Батыс шөлейттің қорғаушылары жол бойындағы аборигендердің қасиетті орындарын қорғау және басқару туралы алаңдаушылық білдіруде. 2007 жылы Австралия Ұлттық университетінің зерттеушілері бүкіл Каннинг мал өткел жолы үшін алғашқы жан-жақты басқару жоспарын жасау жобасын бастады. Жобаның мақсаты – келушілерге толыққанды нұсқаулықтар мен ақпараттық тақталар жасау үшін бірнеше модульдерді әзірлеу, сонымен қатар жергілікті халық үшін ерекше маңызы бар орындары сақтау.

Консервілеу бағыты жобасы

Консервілеу жолы Батыс Шөлдегі аборигендік өнер тарихымен тығыз байланысты. Мал өткелдері арқылы жүру көптеген отбасылық топтардың шөлдің шеттеріне таралуына себеп болды, ал қауымдастықтар миссиялар, қалалар, мал фермалары және елді мекендерде құрылды, және осы жерлерде заманауи сурет салу бағыттары гүлденді. 2006 жылы Батыс Австралияның тәуелсіз мәдени ұйымы FORM "заманауи аборигендік өнер көзімен Консервілеу жолының күрделі тарихын зерттеу" мақсатымен заманауи өнер және мәдени жобаны бастады. Тоғыз өнер орталығы мен Консервілеу жолы аймағымен тікелей байланысы бар қауымдастықтар арасында әріптестік орнатылды. Бұл жоба FORM компаниясының абориген суретшілерімен, олардың өнер орталықтарымен және ұйымдарымен бірлесіп бірнеше жылдық зерттеуін қамтыды. Жоба бағдарламасының маңызды бөлігі – Вилунадан Билилунаға дейінгі алты апталық шөл саяхаты болды. Осы сапар барысында және одан кейінгі семинарлар мен басқа сапарларда 80 суретші суреттер, заманауи мәдени заттар мен құжаттамалық материалдардан тұратын жинақ жасады. Жобаның тарихи және көркемдік құндылығы 2008 жылы Австралия Ұлттық мұражайы Консервілеу жолы жобасының барлық жинағын сатып алу туралы шешім қабылдағанда мойындалды.

Консервілеу заттары жолының жинағы

Австралияның Ұлттық мұражайы 2007 жылы Каннинг-Сток-жолы жобасы аясында алты апталық сапарға шыққан 60 суретшінің жинаған өнер туындылары мен басқа да материалдарын иеленді. Каннинг-Сток-жолы жобасының басты мақсаттарының бірі – көшпелі көрмені дамыту болды. Австралияның Ұлттық мұражайы FORM ұйымына көрме дамытуға көмек көрсетуге міндеттенді. Австралияның Ұлттық мұражайы мен FORM ұйымының бірлескен бастамасы – «Иварра Куджу (Бір жол) – Каннинг-Сток-жолы» көрмесі 2010 жылдың шілдесінен 2011 жылдың қаңтарына дейін мұражайда өтті. Көрмеде өнер туындылары мен әңгімелер арқылы Каннинг-Сток-жолының абориген халқына тигізген әсері туралы аборигендердің көзқарасынан баяндалды. 2011 жылдың қаңтар айында жабылып, «Иварра Куджу – Каннинг-Сток-жолы» көрмесі мұражай тарихында 120 000-нан астам келушіні қабылдаған ең сәтті көрме болды.

Жол қашықтығы

Жолдың Вилуна бастау нүктесіне ең жақын астанасы – Перт, Вилунадан жолмен оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Холлс Крик арқылы Пертке жабық жолмен оралу үшін; Кэннинг жолын есепке алғанда, жалпы жүріп өтілетін қашықтық құрайды.