Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өсімдік тамыр жүйесі – басқа тамырлардың бүйірден шығатын басым түбірі.
Dominant root from which other roots sprout laterally
the plant root system
Тарақты түбір – басқа тамырлардың бүйірден шығатын ірі, орталық және басым түбір. Әдетте тарақты түбір біршама тік және өте қалың, конус тәрізді пішінімен және тікелей төмен қарай өседі. Кейбір өсімдіктерде, мысалы, сәбіздіктерде, тарақты түбір өте жақсы дамыған сақтау органы болып табылады, сондықтан оны көкөніс ретінде өсіреді. Тарақты түбір жүйесі көптеген тармақталған тамырлары бар өсімдіктердің қосымша немесе талшықты түбір жүйесімен қарама-қайшы келеді, бірақ өскіні кезінде тарақты түбір өсіретін көптеген өсімдіктер тармақталған түбір құрылымдарын дамытады, ал сақтау үшін негізгі түбірге тәуелді кейбір өсімдіктер ғасырлар бойы басым түбірін сақтап қалуы мүмкін, мысалы, Велвичия.
A taproot is a large, central, and dominant root from which other roots sprout laterally. Typically a taproot is somewhat straight and very thick, is tapering in shape, and grows directly downward. In some plants, such as the carrot, the taproot is a storage organ so well developed that it has been cultivated as a vegetable. The taproot system contrasts with the adventitious or fibrous root system of plants with many branched roots, but many plants that grow a taproot during germination go on to develop branching root structures, although some that rely on the main root for storage may retain the dominant taproot for centuries—for example, Welwitschia.
Даму
Тұқымның түбіршесінен негізгі тамыр қалыптасады. Одан екіншілік тамырлар өсіп шығады, олар үшіншілік тамырларға бұтақталады. Бұл тамырлар одан әрі бұтақталып, тамыршалар түзеді. Көптеген өсімдік түрлері үшін түбірше тұқымдан кейін біраз уақыттан соң өліп, талшықты тамыр жүйесінің дамуына себеп болады, онда негізгі төмен қарай өсетін тамыр болмайды. Көптеген ағаштар өмірін түп тамырымен бастайды.
Taproots develop from the radicle of a seed, forming the primary root. It branches off to secondary roots, which in turn branch to form tertiary roots. These may further branch to form rootlets. For most plants species the radicle dies some time after seed germination, causing the development of a fibrous root system, which lacks a main downward growing root. Most trees begin life with a taproot,
Бағбандық ескертулер
Көптеген мойынтұмырлы өсімдіктерді көшіру немесе тіпті ыдыстарда өсіру қиын, себебі түбірі тез тереңге өседі және көптеген түрлерде түбірге минималды кедергі келтіру немесе зақымдану өсімдіктің өсуін тоқтатады немесе оны құртады. Мойынтұмырлы арамшөптердің ішінде бақбақ (көктемгі гүл) әдеттегідей. Терең түбір салғандықтан, оларды түбірден шығару қиын, ал түбірдің жоғарғы жағы үзіліп қалса, топырақ ішінде қалған бөлігі көбінесе қайтадан өсіп шығады, сондықтан тиімді жою үшін түбірді жер бетінен кем дегенде бірнеше сантиметр төмен кесу қажет.
Many plants with taproots are difficult to transplant, or even to grow in containers, because the root tends to grow deep rapidly and in many species comparatively slight obstacles or damage to the taproot will stunt or kill the plant. Among weeds with taproots dandelions are typical; being deep rooted, they are hard to uproot and if the taproot breaks off near the top, the part that stays in the ground often resprouts such that, for effective control, the taproot needs to be severed at least several centimetres below ground level.