Кіріспе

Канада армиясының құрамасы

5-ші канадалық дивизия – Канада армиясының құрамасы, Нью-Брансуик, Новая Шотландия, Принс-Эдвард аралы және Ньюфаундленд және Лабрадор провинцияларындағы көптеген армия бөлімдеріне басшылық етуге және жұмылдыруға жауапты; сондай-ақ Онтарио штатының Кингстон қаласындағы бірнеше бөлімше. Дивизия сарбаздарының жеңіндегі ерекше қара-қоңыр түсті белгісімен танылады. Ол алғаш рет Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канада экспедициялық корпусының құрамасы ретінде құрылды. Соғыс барысында таратылып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде "1-ші канадалық бронетанкті дивизиясынан" 5-ші канадалық (бронетанкті) дивизиясы болып қайта құрылды. Соғыстан кейін демобилизациядан кейін таратылып, 2013 жылы бұрынғы Құрлық әскерлерінің Атлантика аймағының атауын өзгерту арқылы қайта жанданды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Канада корпусының 5-ші канадтық дивизиясы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде генерал-майор Гарнет Бёрк Хьюз басшылығымен құрылды. 5-ші дивизия 1917 жылдың ақпан айында Ұлыбританияда жинала бастады, бірақ толық құрылмас бұрын 1918 жылдың ақпан айында таратылды. Дивизия Канада корпусының төрт жауынгерлік дивизиясы таққанға ұқсас түсті формация белгісін қабылдады. Оның сарбаздары басқа төрт канадтық дивизияны күшейту үшін пайдаланылды, 22 000–25 000 сарбаздық дивизияларды 100 000-нан астам адаммен толықтыруға көмектесті. Ол 2013 жылы қайта жандандырылды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

5-ші канадалық (бронетанктік) дивизия – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Канаданың дивизиясы. 1-ші канадалық бронедивизиядан қайта тағайындалғаннан кейін, оның көп бөлігі бір негізгі конвоймен теңіз арқылы өтіп, 1941 жылдың қараша айының соңында Ұлыбританияға келді. 5-ші канадалық (бронетанктік) дивизия соғыстың екі жылын Ұлыбританияда ешқандай оқиғасыз өткізді, содан кейін 1943 жылдың қарашасында Жерорта теңізіне ауыстырылып, 1-ші канадалық жаяу әскер дивизиясына қосылды, ол британдық 8-ші армияның құрамындағы I канадалық корпусының бөлігі болды. Дивизия танктері мен көліктерісіз қозғалды, итальяндық майданда оларды алмастырған британдық 7-ші бронетанктік дивизиядан ("Шөл тышқандары") ауыр пайдаланылған жабдықты мұра етті. Көлік құралдарының көп бөлігі тозған, олар алғаш рет Солтүстік Африкада қолданылған немесе Италияда пайдасыз екі дөңгелекті жетекпен жабдықталған. Дивизияның жаңа көліктермен, соның ішінде M4 Sherman танктерімен толық жабдықталуына бірнеше ай уақыт кетті. 1944 жылдың 31 қаңтарына дейін тек 11-ші канадалық жаяу әскер бригадасы қолданылды. 5-ші бронетанктік дивизия 1944 жылдың соңына дейін Италия кампаниясына қатысты, 1944 жылдың мамырында Кассинодағы одақтастардың жетістігінен кейін Гитлер желісінде және 1944 жылдың тамызында Готика желісіндегі "Зәйтүн" операциясында көзге түсетін шайқастарға қатысты. Соңғы шайқаста оның жалғыз жаяу әскер бригадасы басқа рөлдерде қызмет ететін күштер мен бөлімшелерді пайдалану арқылы құрылған екінші бригадамен толықтырылды. Олардың арасында 4-ші Принцесса Луиза драгун гвардиясы – 1-ші канадалық дивизияның бронетанктік барлау полкі болды. Жерорта теңізіндегі басқа одақтас бронетанктік дивизиялар сияқты, жергілікті ресурстар қосымша 12-ші канадалық жаяу әскер бригадасын құру үшін пайдаланылды. Иық белгісінің түсіне байланысты дивизия "Құдіретті Марун машинасы" деп аталды. 1945 жылдың қаңтар айында дивизия, 1-ші канадалық жаяу әскер дивизиясымен бірге, "Алтын қабыршақ" операциясының аясында Ливорно және Марсель арқылы Бельгияға жүк көлігімен, пойызбен және теңіз көлігімен жеткізілді. Батыс майданға келгеннен кейін ол 12-ші бригаданы таратып, Германияға соңғы шабуылға қатысу үшін Бірінші канадалық армиясына қосылу үшін қайта жабдықталды. 1945 жылдың сәуірінде Канаданың ирланд полкі Нидерландтағы "Тазалау" операциясына тағайындалды. Олар Арнемнен Хардервикке дейінгі жолды азат етуге тиіс болды. Бұл күтпеген жерден Оттерло шайқасында қатысты қызу шайқасқа әкелді.

Құрлық күштері Атлант аймағы

Құрлық күштері Атлантика аймағы (LFAA) 1991 жылдың 1 қыркүйегінде құрылды, бұл аймақта бұрынғы милиция аймақтары мен Атлантикалық Канададағы Тұрақты әскер күштерінің бөлімдері мен құрамаларына басшылық етті. Осы кезде милиция аймақтары жойылды және оларға бағынышты милиция округтері қайта ұйымдастырылды. Кейіннен, сол онжылдықтың соңында резерв күштері округтері тағы да екі Канадалық бригадалық топқа біріктірілді. LFAA Канаданың Нью-Брансуик, Ньюфаундленд және Лабрадор, Нова-Скотия және Принс-Эдвард аралы провинцияларындағы Канада армиясының операцияларына жауапты болды және штаб-пәтері Канада Құралды Күштерінің Халифакс базасында орналасқан.

5-Канадалық дивизияның қайта жандандырылуы

2013 жылы LFAA 5-ші канадтық дивизиясы болып қайта аталды және бұл құралымның соғыс жылдарындағы тарихын иеленді. Дивизия штаб-пәтері Halifax әскери-теңіз базасында орналасқан және Атлантика провинцияларындағы Канада армиясының көптеген бөлімшелеріне басшылық етеді.

5-ші канадалық дивизияның ұйымдастырылуы (2020)

5-ші Канадалық дивизия штабы, CFB Halifax-те
6-шы Канадалық ұрыс қолдау бригадасы штабы, 6-шы Канадалық ұрыс қолдау бригадасы, CFB Kingston-те
4-ші артиллерия полкі (жалпы қолдау), Корольдік Канадалық артиллериясы, CFB Gagetown-да
4-ші инженерлік қолдау полкі, Корольдік Канадалық инженерлері, CFB Gagetown-да
21-ші электрондық соғыс полкі, Корольдік Канадалық сигналдары, CFB Kingston-да
Канадалық армия барлау полкі штабы, Kingston-да
Ықпал ету іс-қимылының жедел тобы, Kingston-да
36-шы Канадалық бригада тобы штабы, 36-шы Канадалық бригада тобы, Корольдік артиллерия паркі, Halifax-та
Halifax Rifles (RCAC), Halifax қару-жарақ қоймасында
Принц Эдвард аралы полкі (RCAC), Король Charlotte қару-жарақ қоймасында, Charlottetown-да
Принцесса Луиза фузилер полкі, Halifax қару-жарақ қоймасында, Halifax-та
Cape Breton Highlanders, Victoria Park қару-жарақ қоймасында, Sydney-де
1-ші (Halifax Dartmouth) далалық артиллерия полкі, Корольдік Канадалық артиллериясы, Bayers Lake қару-жарақ қоймасында, Halifax-та
84-ші тәуелсіз далалық батарея, Корольдік Канадалық артиллериясы, Yarmouth қару-жарақ қоймасында, Yarmouth-та
36-шы жауынгерлік инженерлік полкі, Корольдік Канадалық инженерлері, CFB Shearwater-да
36-шы сигнал полкі, Корольдік Канадалық сигналдары, Willow Park қару-жарақ қоймасында, Halifax-та
36-шы қызметтік батальон, Willow Park қару-жарақ қоймасында, Halifax-та
8-ші Канадалық гуссарлар (Принцесса Луизаның), 5 CDSB Moncton бөлімшесінде
Royal New Brunswick полкі (Carleton & York), Carlton Street қару-жарақ қоймасында, Fredericton-да
North Shore (New Brunswick) полкі, полковник CCL Gammon қару-жарақ қоймасында, Bathurst-та
1-ші батальон, Royal Newfoundland полкі, CFS St. John's-та
2-ші батальон, Royal Newfoundland полкі, Gallipoli қару-жарақ қоймасында, Corner Brook-та
3-ші далалық артиллерия полкі (The Loyal Company), Корольдік Канадалық артиллериясы, The Barrack Green қару-жарақ қоймасында, Saint John-да
37-ші жауынгерлік инженерлік полкі, Корольдік Канадалық инженерлері, CFS St. John's-та
37-ші сигнал полкі, Корольдік Канадалық сигналдары, CFS St. John's-та
37-ші қызметтік батальон, CFS St. John's-та
5-ші Канадалық дивизия қолдау тобы
5-ші Канадалық дивизия қолдау базасы Gagetown, CFB Gagetown-да
5-ші Канадалық дивизия қолдау базасы Aldershot
5-ші Канадалық дивизия оқу орталығы, CFB Gagetown-да
5-ші Канадалық Ranger Patrol тобы, CFB Gander-де
3-ші барлау компаниясы (резерв), Halifax-та