Кіріспе
Firing Line – американдық қоғамдық істерге арналған телешоу. Ол алғаш рет 1966 жылдан 1999 жылға дейін консервативті автор және жазушы Уильям Ф. Бакли-младший жүргізушілігімен эфирге шықты. 2018 жылы Маргарет Гувер жүргізушілігімен қайта іске қосылды. Уильям Баклидің 33 жылдық жұмысының барысында түсірілген 1504 бөліммен, Firing Line телеарна тарихында бір жүргізушімен ең ұзақ бапталған қоғамдық істер шоуы болып табылады. Бағдарлама АҚШ-тың көптеген ықпалды тұлғаларын қамтыды және 1969 жылы «Эмми» сыйлығын жеңіп алды.
Firing Line is an American public affairs television show. It first ran from 1966 to 1999, with conservative author and columnist William F. Buckley Jr. as host. It was relaunched in 2018 with Margaret Hoover as host. With 1,504 episodes over 33 years under Buckley, Firing Line was the longest running public affairs show with a single host in television history. The program featured many influential public figures in the United States and won an Emmy Award in 1969.
Тарату тарихы
Firing Line 1966 жылғы 4 сәуірде коммерциялық теледидар үшін бір сағаттық (рекламалық үзілістерді қоса алғанда) шоу ретінде басталды. Бағдарлама Нью-Йорк қаласындағы WOR телеарнасында өндірілді және сол станцияның бас компаниясы RKO General арқылы ұлттық деңгейде синдикацияланды, ал кейін Show Corporation of America арқылы таратылды. RKO 1968 жылы осы синдикациялық фирманың көп бөлігіне ие болды. Firing Line көбінесе демалыс күндері рейтингі төмен түстен кейінгі немесе кешкі эфирде көрсетілді, себебі бағдарламаның тар аудиторияға, яғни "орташа білімді" демографиялық топқа тартымды екені мойындалды. Сериалдың алғашқы 39 бөлімі қара-ақ түсте түсірілді, ал 1967 жылдың қаңтарында түсті форматқа көшірілді. 1966 жылдың күзінде Firing Line коммерциялық емес білім беру телеарналарында пайда бола бастады, әсіресе RKO General бағдарламаны коммерциялық арнаға сатудың қиын болған аймақтарында. 240 бөлім коммерциялық синдикация арқылы көрсетілгеннен кейін, Firing Line 1971 жылдың мамырында толығымен коммерциялық емес теледидарға көшті. Оны Public Broadcasting Service (PBS) таратты және Оңтүстік Каролина білім беру теледидарының бөлімшесі – Оңтүстік білім беру коммуникациялар қауымдастығының қолдауымен өндірілді. Бұл жағдай біршама ерекше болды, өйткені көптеген консерваторлар PBS-тің басқа бағдарламаларында либералдық емес көзқарастарды әділетсіз түрде кемсітетініне сенді. Алайда, SECA/SCETV сол кезде консервативті қозғалысқа қолдау көрсеткен санаулы қоғамдық телерадиокомпаниялардың бірі болды. 1970 жылдардың басында бағдарлама PBS эфирінде жақсы емес, жексенбі кешкі уақытта көрсетілгендіктен, Бакли және ұзақ жылдар бойы режиссер болған Уоррен Стайбель Firing Line-ді коммерциялық теледидарға қайтаруға әрекет етті, бірақ демеушілер таба алмады. Сөйтіп, бағдарлама Бакли мен Стайбель 1999 жылдың 17 желтоқсанында өндірісті тоқтатқанға дейін PBS-те таратыла берді, ал Баклидің соңғы бөлімі 1999 жылдың 26 желтоқсанында эфирге шықты. 2018 жылдың сәуірінде PBS Маргарет Гувер жүргізетін жаңа Firing Line бағдарламасының басталатынын хабарлады.
Көрсету пішімі
Бағдарлама форматы жылдар бойы өзгергенімен, ол әдетте Баклидің қонақпен сұхбаттасып, пікір алмасуын, шағын студиялық аудиторияның алдында бірге отырғанда көрсетті. Студияда алыста тұрған немесе отырған «сарапшы», әдетте либерал, шоудың соңында сұрақтар қоятын. Қонақтардың көпшілігі саясат, дін, әдебиет және ғылым салаларында танымал зиялылар немесе биліктегі тұлғалар болды. Олардың көзқарастары Баклидің пікірлерімен күрт қайшы немесе толық сәйкес болуы мүмкін еді. Баклидің қабілеттері мен талғамдарына сай, пікір алмасу әрқашан әдепті түрде жүргізілді, ал қонақтарға сұрақтарға толық жауап беруге жеткілікті уақыт берілді, бұл бағдарламаға салмақты дамыған ритм берді. Джефф Гринфилд, жиі сарапшы ретінде қатысқан, «Шоу мәселелер мен идеяларды өте жоғары деңгейде тыңдыруға арналған» деді. Джон Кеннет Галбрейт бағдарлама туралы: «Firing Line – сізді сұраққа тартып отырған адамның қателіктерін түзету мүмкіндігінің сирек кездесетін мүмкіндігі» деді. Шоудың сыпайылығы мен сөйлеу стилі жағынан басқа ұлттық сұхбат бағдарламаларымен, әсіресе Ричард Хеффнер, Чарли Роуз немесе Терри Гросс жүргізгендермен салыстыруға болады, бірақ Бакли пікірсайысқа үлкен қызығушылық танытты. 1999 жылғы Salon.com мақаласында The Weekly Standard редакторы Уильям Кристол Баклидің бағдарламаға деген көзқарасын былай түйіндеді: «Бакли шынайы түрде сендіру үшін уағыз айтудан гөрі пікірсайыс қажет деп санайды, бұл, әрине, біреудің сізді пікірсайыста жеңу мүмкіндігін қабылдау дегенді білдіреді». Том Вулфтың айтуынша, Бакли дос қонақтарға да қиын сұрақтар қоюдан тартынбаған, тіпті одан «Ванитінің өртелуі» кітабындағы жаңалықтар бар ма деп сұраған екен. Бакли және оның продюсері Уоррен Стайбель бағдарламаға әртүрлі көзқарастарды енгізу үшін жылдар бойы әртүрлі әдістерді қолданды. Бағдарламаның алғашқы жылдарында сұрақтарды бірнеше адам қойтын. 1977 жылы сұрақтарды қоюшылар тобы «сарапшымен» алмастырылды, ол бағдарламада маңызды рөл атқарды. Сарапшылар әртүрлі болды, Джефф Гринфилд, Майкл Кинсли, Харриет Пилпель және Марк Грин ең көп қатысқандардың қатарында болды. 1988 жылы бағдарлама 30 минутқа қысқартылғанда сарапшының рөлі жойылды, бірақ көбінесе модератор болды, оның рөлі ресми пікірсайыстағы модератордың рөліне ұқсас болды. Модератор қонақ пен үй иесін таныстырып, бастапқы сұрақ қойды. 1978 жылдан бастап, тұрақты эфирлер арасында мерзімік арнайы бағдарламалар мен екі сағаттық ресми пікірсайыстар, ашылу сөздері, қарсы сұрақтар және қорытынды сөздер көрсетілді. 1988 жылы Баклидің өтініші бойынша тұрақты бағдарламалардың ұзақтығы бір сағаттан жарты сағатқа дейін қысқартылды. 1993 жылдың наурыз айынан бастап екі сағаттық ресми пікірсайыстардан кейін жарты сағаттық бағдарламалар көрсетілді, онда қатысушылардың көпшілігі немесе барлығы бейресми талқылауға қатысты. 1980 және 1990 жылдары пікірсайыс эпизодтары PBS-тің қайырымдылық акциясы аяқталғаннан кейін дүйсенбі күндері кешке жиі көрсетілді. Бакли әр Рождествода қайтадан эфирге шығаратын эпизод – 1981 жылдан бастап Англияның Сассекс қаласындағы үйінде Малкольм Маггерриджбен жасаған сұхбаты. Эпизодтың тақырыбы «Адам қалай сенімге келеді?» деп аталды. Бұл эпизодта діни және рухани мәселелер талқыланды.
Баклидің тұлғасы
Баклидің ерекше мінез-құлқы бағдарламада жақсы байқалып, шоу мен Баклидің бейнесінің бір бөлігі болды. Бакли көбінесе креслода арқасына сүйеніп, аузында қалам, қолында жазу тақтасымен отыратын. Оның тілінің жылдам қозғалысы, кеңейген көздері, жарқыраған күлкісі және көп сөздік сөздері де оның стиліне тән еді. Баклидің даусы жиі пародияланды, мысалы, Робин Уильямс «Saturday Night Live» бағдарламасында және «Аладдин» мультфильмінде. Қонақтарға сыпайы қарым-қатынас жасағанмен, Бакли оларды әдеппен қысымға алатын, әсіресе олармен жақын болған жағдайда, мысалы Джон Кеннет Галбрейт немесе сарапшы Марк Грин сияқты. «Сіз жылдар бойы шоуда шамамен 100 рет болдыңыз», - деді Бакли Гринге. «Маған айтыңыз, Марк, сіз бірдеңе үйрендіңіз бе?» Аллен Гинзберг Кришнаға мадақ ән айта аламын ба деп сұрағанда, Бакли келісіп, ақын «Харе Кришна» деп қайта-қайта айтып, күйзеліспен гармонияда ойнады. Баклидің әріптесі Ричард Брукхизердің айтуынша, жүргізуші бұл «мен естіген ең тыныш Кришна» екенін айтқан. Баклидің танымал сыпайылығы кейде шегіне жететін: 1969 жылы тіл білімі мен саяси белсенді Ноам Чомскимен өткен пікірсайыста Бакли: «Сіздің Вьетнам мәселесін талқылауға дайындығыңызға қуаныштымын, әсіресе мұның қаншалықты өзін-өзі ұстауды қажет ететінін білгенде». Чомски: «Кейде мен ашуға буырамын. Бірақ бүгін емес». «Бүгін емес, әйтпесе мен сіздің бетіңізді қиратар едім», - деді Бакли. (Бұл пікір Баклидің Гор Видальға берген танымал жауабына ойыншық есімдік болды, ол тағы бір Вьетнам пікірсайысы кезінде Видал Баклиді «жасырын нацист» деп атады.) Бакли қонақтарын «мырза» немесе «ханым» деп атады. Бірде Маргарет Тэтчерді «Маргарет» деп атады, өйткені ол оны «Билл» деп атады деп ойлады. Кейін ол стенограмманы көріп, оның заң жобасы туралы айтқанын түсінгенде ұялған. Ол дереу Премьер-министрге кешірім сұрап жеке хат жазды. 1981 жылы шоудың 15 жылдығына сенатор Дэниел Патрик Мойнихан, Вернон Джордан, Генри Киссинджер және Луи Аучинклосс Нью-Йорк Яхта клубында Баклиге арналған кеш өткізді.
Жаңғыру
Маргарет Гувер PBS телеарнасында "Ату шебі" бағдарламасын жүргізеді. Бағдарлама 2018 жылдың 2 маусымында Нью-Йорк метрополиясын қамтитын және елдегі ең ірі PBS нарығы болып табылатын WNET телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді. Бағдарлама 26 минут ішінде бір қонақпен бір мәселе бойынша терең ойлар алмасудың бастапқы форматын сақтайды. Ол апта сайын WNET Tisch Studios-та өндіріледі және "консервативті қозғалыстың кездейсоқ символы" атанған Джордан Петерсон да қатысады. Маргарет Гувердің Александрия Окасио-Кортеске берген сұхбаты капитализмнің жағдайы мен АҚШ-тағы жұмыссыздық деңгейінен бастап Израиль мемлекетіне дейінгі оның пікірлері үшін ұлттық және халықаралық деңгейде назар аударды, сол кезде Окасио-Кортезді сынауға себеп болды. Нью-Джерсидің бұрынғы губернаторы Крис Кристимен сұхбаттасқанда ол Джаред Кушнердің әкесі жасаған қылмыстарды "тілсіздікке келтіретін" деп сипаттады. Арканзас штатының сенаторы Том Коттон сұхбатында АҚШ Иранды "екі соққымен" жеңе алатынын мәлімдеді: "Бірінші соққы және соңғы соққы".
Қабылдау
"Нью-Йорк Таймс" газетінде: "Хувер ханымның басшылығымен пікір таласы өркениетті және мазмұнды болып өтті" деп жазылған. National Review журналының шоу туралы пікірінде: "Firing Line-ның жаңа өркендеуі қызықты да қажетті кезеңде келді" делінген. Шоудың телеарнадағы тұсаукесері алдында Politico: "Бұл керемет идеяға ұқсайды, оны сынап көрейік, қандай нәтиже болатынын көреміз" деген пікірін білдірді. CNN арнасының жүргізушісі Поппи Харлоу CNN Newsroom бағдарламасында Маргарет Гувермен жүргізілетін "Firing Line" бағдарламасын "біздің отбасымыз міндетті түрде көретін бағдарлама" деп атады. Гувер "Firing Line" бағдарламасының жаңа форматы бойынша бірнеше телешоуда пайда болды, оның ішінде "Good Morning America", "The Late Show with Stephen Colbert" және "Real Time with Bill Maher" бағдарламалары да бар. 2019 жылдың мамыр айында Гувер Algemeiner Journal журналының шешімімен Жыл журналисі атанды.
Музыкалық тақырып
1971 жылы бағдарламаның мемлекеттік телеарнаға көшуінен бастап, "Оқ желісі" бағдарламасының музыкалық тақырыбы Иоганн Себастьян Бахтың Ф мажордағы №2 Бранденбург концертінің үшінші бөлімі (Allegro assai) болды.
Шығару
Шоудың бірқатар эпизодтары Стэнфорд университетінің Гувер институтының кітапханасы мен мұрағатында DVD форматында жарық көрді және тек Amazon.com арқылы сатылады, сонымен қатар Amazon Video арқылы эпизодтарды көруге болады. Сәл қымбатқа, Гувер мұрағаты өз веб-сайты арқылы жарық көрмеген эпизодтарды DVD-де ұсынады. Жылдар бойынша плейлисттермен жинақталған эпизодтар қазір YouTube-та қолжетімді. 1500-ден астам "Оқ желісі" эпизодтарының цифрланған аудиовизуалды жазбалары мен транскрипциялары Стэнфорд университетінің Гувер институтының кітапханасы мен мұрағатының сыртқы сілтемелері арқылы American Archive of Public Broadcasting-ке ұсынылды.