Кіріспе

Кейтар (пернетақта мен гитара сөздерінің қосылуынан жасалған сөз) – гитара сияқты мойын мен иыққа тағылатын белбеу арқылы ұсталатын, синтезатор немесе MIDI контроллеріне ұқсас пернетақталық аспап.

Шолу

"Keytar" термині аспап пайда болғаннан бері қолданылып келсе де, 2012 жылға дейін ең ірі өндірушілердің бірі оны қолданған жоқ. Осы жылы Alesis компаниясы өзінің осы типтегі алғашқы өнімі – "Vortex" модельін "USB/MIDI Keytar контроллері" деп атады. Кейіннен Tap Tap Strum компаниясының бас директоры және негізін қалаушысы Кайл Циммерман Keytar L8R дизайнын жасады. Keytar орындаушыларға дәстүрлі клавиатуралармен салыстырғанда сахнада еркін қозғалуға мүмкіндік береді, себебі дәстүрлі клавиатуралар тұрақты тіреулерге немесе ауыр еденге орнатылатын конструкцияларға қойылады. Аспапта музыкалық ноталар мен дыбыстарды шығаруға арналған музыкалық пернетақта бар. Аспаптың "мойнында" питч бұрылыстары, вибрато, портманто және сустейн сияқты әртүрлі басқару элементтері орналасқан. Keytar өз ішінде синтезатор қозғалтқыштарын немесе MIDI контроллерін қамтуы мүмкін. Қай жағдайда болсын, дыбысты орындаушы мен көрермен еститіндей ету үшін keytardı клавиатура күшейткішіне немесе PA жүйесіне қосу қажет. MIDI контроллерлік keytar сыртқы MIDI мүмкіндігі бар синтезаторда, дыбыс модулінде немесе синтезаторлық бағдарламалық қамтамасы бар компьютерде ноталар мен басқа да MIDI деректерін іске қосады. Keytar көбінесе музыкалық дыбыстар жасау үшін қолданылса да, кез келген басқа MIDI контроллері сияқты, оны MIDI-ге қолдау көрсетілетін жарық контроллері, эффекттер құрылғылары және аудио консольдер сияқты құрылғыларды басқару үшін де пайдалануға болады.

Ерте тарихы (18 ғасыр 1970 жылдар)

Кейтардың ең алғашқы нұсқасы, әдетте, 1795 жылы Венада ойлап табылған орфика болып саналады – ол қазіргі кейтар сияқты ойналатын шағын көшпелі фортепиано. Пианино аккордеоны алғаш рет 1852 жылы пайда болды, ол іс жүзінде арқанға ілініп, сол қолмен жұмыс істететін қамысты органның (Reed Organ) кіші нұсқасы еді. 1963 жылы Шығыс Германияның Weltmeister фирмасы Basset-ті кейтар пішіндес электр бас пианино ретінде таныстырды. 1966 жылы швед орган өндірушісі Joh Mustad AB Tubon-ды, түтікшелі электр органы ретінде ұсынды. Бұл аспапты иыққа арқанмен бекітіп, тұрып немесе отырып ойнауға болатын. Tubon-ның бір жағында оң қолға қол жетімді жартылай клавиатурасы, екінші жағында сол қолға арналған басқару элементтері және түтіктің ұшында динамигі болды. Ұлыбританияда ол Livingstone деген атпен сатылды. 1960 және 1970 жылдары Kraftwerk және Пол Маккартни оны пайдаланған. 1970 жылдардың басында Эдгар Винтер көбінесе мойнына ілген клавиатурамен өнер көрсетті, бірақ олар техникалық жағынан кейтарлар емес еді, себебі оларда "мойын" болған жоқ; ол іс жүзінде ARP 2600 клавиатурасын және иық белдіктері қосылған жеңіл Univox электрондық фортепианосын қолданды.

Қазіргі жағдай (2010 жылдар)

Кейтар модельдерінің танымал өндірушілері Moog, Roland, Yamaha, Korg және Casio компаниялары болды. 2013 жылғы мәлімет бойынша, Roland AX Synth, Roland Lucina, Alesis Vortex және Rock Band 3 Wireless Pro Keyboard – нарықтағы жаппай өндірілетін кейтарлар. Starr Labs гитарашыларға қолайлы (Ztar деп аталатын) кейтардың бір түрін шығарады, онда аспап мойнының орнына фортепиано пернелерімен жабдықталған құрылым орналасқан.