Кіріспе

Канаданың банктік саласына үстемдік ететін бес ірі банктің аты – Big Five: Монреаль банкі (BMO), Скотиабанк, Канадалық Императорлық Сауда банкі (CIBC), Канаданың Корольдік банкі (RBC) және Торонто Доминион Банкі (TD). Канаданың бес банкі де өздерінің штаб-пәтерлерін Торонтоның қаржы ауданында, негізінен Бей-стритте орналастырған. Барлық бес банк I кестедегі банктер ретінде жіктеледі, олар Канадада үкіметтік жарғы бойынша жұмыс істейтін отандық банктер болып табылады. Банктердің акциялары кеңінен таралған, кез келген ұйымға ең көп дегенде жиырма пайыз акцияға ие болуға рұқсат етіледі. Standard & Poor's компаниясы жасаған рейтингке сәйкес, 2017 жылы Канаданың Big Five банктері әлемдегі 100 ірі банктердің қатарында болды, TD Bank, RBC, Scotiabank, BMO және CIBC сәйкесінше 26-шы, 28-ші, 45-ші, 52-ші және 63-ші орындарда тұрды. 2020 жылға қарай RBC және TD Bank Қаржылық тұрақтылық кеңесінің жүйелік маңызды банктер тізіміне енді. "Ұлы алты" термині кейде Канаданың екінші ірі банкі – Канада Ұлттық банкіне қатысты қолданылады.

Канаданың басқа ірі банктері

Барлық ақшалай сомалар 2021 жылдың соңына дейін жаңартылған миллиардтаған C$ құрамында берілген. Ресми атаулар Операциялық бас кеңсе Активтер (C$ млрд) Депозиттер (C$ млрд) Капитализация (C$ млрд) Филиалдар (тек Канадада) Қызметкерлер (толық жұмыс күнінің эквиваленті) Сілтеме Канаданың Ұлттық банкі Комплекс Maisonneuve, Монреаль $355.80 $240.94 $34.62 384 26,920 HSBC Bank Canada HSBC Canada Building, Ванкувер $119.85 $73.63 Белгісіз 130+ 5,500+ Laurentian Bank of Canada 1360 René Lévesque, Монреаль $45.08 $23.00 Белгісіз 58 2,871 Canadian Western Bank Canadian Western Bank Place, Эдмонтон $37.32 $29.98 Белгісіз 40+ 2,617 Equitable Bank Equitable Bank Tower, Торонто $36.16 $20.70 $2.348 0 1,161

Банктік емес ірі қаржы институттары

Барлық ақшалай сомалар 2021 жылдың соңына дейін жаңартылған миллиардтаған C$ құрады. Ресми атаулар Операциялық бас кеңсесі Активтер (C$ млрд) Филиалдар (тек Канада) Қызметкерлер (толық жұмыс күнінің эквиваленті) СілтемеDesjardins GroupЛевис, Квебек, Канада$422.9020456,165ATB FinancialATB Place, Эдмонтон$55.761625,044

Desjardins Group және ATB Financial – ірі аймақтық қаржы институттары. Desjardins, 313 тәуелсіз несие одағының федерациясы, Квебек провинциясының ең ірі қаржы институттарының бірі және франко-онтариолықтар көп шоғырланған Онтарионың кейбір аймақтарында да жұмыс істейді. ATB Financial (бұрынғы Alberta Treasury Branches) – 1938 жылы провинцияның федералды реттелетін банктерге әлеуметтік кредит саясатын таңу әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін құрылған Альберта провинциялық үкіметіне тиесілі мемлекеттік корпорация.

Ұсынылған бірігулер

1998 жылы Монреаль банкі Канада Корольдік банкімен бірігуді ұсынды, сол кезде CIBC Торонто Доминион банкімен бірігуді ұсынды. Бұл Канадада үш ірі ұлттық банк қалуына әкелмек еді. Канаданың Бәсекелестік бюросы бұл бірігулерді қарастырып, бірігулерден туындайтын жағымсыз салдарлардың (мысалы, қызмет ақысының өсуі және жергілікті бөлімшелердің жабылуы) бірігуге рұқсат беруден күтілетін пайдадан әлдеқайда көп екенін мәлімдеді. Нәтижесінде, сол кездегі қаржы министрі Пол Мартин екі ұсынылған бірігуді де қабылдамады. Кейіннен бұл мәселе басқа қаржы министрлері тарапынан қайта қарастырылмады. Бұл, Канада экономикасының 2007 жылғы субстандартты ипотекалық қаржылық дағдарысты басқа елдерге қарағанда оңай басып өткенінің және көптеген канадалық банктердің 2011 жылы Bloomberg тізіміндегі әлемдегі ең мықты жиырма ірі банкке енгенінің себебі ретінде айтылды.

Мүмкін шетелдік шабуылдар

Канада долларының әлсіздігі және АҚШ банк акцияларының жоғары бағасы оңтүстікке қарай активтерді сатып алуға кедергі ретінде жиі айтылды. Бірақ 2007 жылғы субпримдік ипотекалық дағдарысы бұл тенденцияны өзгертіп жіберді. Дағдарыстан кейін Канада доллары АҚШ долларына қатысты тұрақты түрде өсіп, 2008 жылдың басында теңдікке жетті және 2008 жылдың соңында АҚШ долларынан 30 центке дейін жоғары бағаланды. Канада долларының күшеюі және АҚШ банктерінің бағасының салыстырмалы түрде әлсіздігі сарапшыларды ірі бес банк АҚШ-қа кеңейтуді қарастыруы мүмкін деген ойға жетеледі. Соңғы төмендеудің нәтижесінде Канада Корольдік банкі нарықтық капитализация бойынша Morgan Stanley-ді басып өтті. Bloomberg агенттігінің соңғы есебіндегі мәліметтерге сәйкес, бүгінде инвесторлар Канада банкінің әрбір долларының құны үшін шамамен 2,60 доллар төлеуге дайын, ал АҚШ-та бұл көрсеткіш 1,70 долларды құрайды. Бұл көрсеткіш 1999 жылдың соңындағы көрсеткіштен керісінше. АҚШ қаржы нарығы әлсіз болған соңғы ретте көптеген Канада банктерінің бас директорлары сатып алуға тиісті күш-жігер жұмсамағаны үшін сынға ұшырады. Кейбіреулер бұл бас директорлар АҚШ-қа кеңейту алдында Оттаваның отандық бірігуге рұқсат беруін күткенін айтты. Федералды үкімет бірігуге рұқсат бермей, қазір де рұқсат беруі екіталай. Сарапшылар канадалық банктердің баланстары 10 немесе 15 жыл бұрынғыдан әлдеқайда мықты екенін, бұл оларды одан да агрессивті болуға қолайлы жағдайға қойғанын атап өтті. Дегенмен, Массачусетс штатының Вустер қаласындағы Commerce Bank жаңа атауға наразылық білдірді. Осының салдарынан TD 2009 жылдың соңында АҚШ-тағы еншілес компаниясын TD Bank деп қайта атады. TD Солтүстік Америкадағы филиал желісі бойынша JPMorgan, Bank of America, Wells Fargo, PNC және US Bank-тан кейін алтыншы ірі банк. Бұл АҚШ-тағы ең ірі шетелдік банк, оның депозиттері шамамен 200 миллиард долларды құрайды.

Банктік реттеу

Канаданың федералды үкіметі Канада Конституциясына сәйкес банктерге қатысты жалғыз юрисдикцияға ие, атап айтқанда, 1867 жылғы Конституциялық актінің 91-бабының (15) тармағы (30 және 31 Виктория, c.3 (Ұлыбритания)), бұрын Британдық Солтүстік Америка актісі 1867 деп аталған. Ал несиелік одақтар/халықтық кассалар, бағалы қағаздармен айналысатын делдалдар және өзара қорлар көбінесе провинциялық үкіметтермен реттеледі. Банктерді немесе жарғылық банктерді тіркеу және реттеуге арналған негізгі федералды заң – Банктер туралы заң (S. C. 1991, c.46), оның I, II және III кестелерінде осы үш ерекше санат бойынша Канадада жұмыс істеуге рұқсат етілген барлық банктер тізімі келтірілген.