Кіріспе
Банктік қызметті жүзеге асыруға ниеттенген қаржы институтының заңдық талабы. Көптеген заң жүйелерінде қаржы институты банктік қызметті заңды түрде жүзеге асыру үшін алдымен банктік лицензия алуға міндетті (немесе Ұлт Достастығының правописасында – банктік лицензия). Басқа талаптармен қатар, тиісті лицензиясы болмаса, мұндай бизнес атауында "банк", "сақтандыру", "ұлттық" сияқты сөздерді пайдалануға құқығы жоқ. Банктік реттеулерге байланысты, әртүрлі заң жүйелері банктік лицензиялардың түрлі түрлерін ұсына алады, мысалы:
In most legal jurisdictions, a financial institution is required to obtain a banking license (or banking licence in Commonwealth spelling) before it is legally permitted to carry on a banking business. Besides other requirements, such a business is not permitted to contain in its name words such as bank, insurance, national, etc, unless it holds an appropriate license. Depending on banking regulations, jurisdictions may offer different types of banking licenses, such as:
full banking licenses for general banking activities, such as taking deposits from the general public
international banking licenses (offshore banking licenses), which prohibits any local business activities
non banking financial institution (NBFI) is an institution that provides financial services but has to comply with fewer regulations than one with a full banking license.
жалпы банктік қызмет үшін толық банктік лицензиялар, мысалы, халықтан депозит қабылдау;
халықаралық банктік лицензиялар (оффшорлық банктік лицензиялар), ол кез келген жергілікті бизнес қызметін тиымдайды;
банктік емес қаржы институты (NBFI) – қаржылық қызметтерді ұсынатын, бірақ толық банктік лицензиясы бар институтқа қарағанда аз реттеулерге бағынатын институт.
In most legal jurisdictions, a financial institution is required to obtain a banking license (or banking licence in Commonwealth spelling) before it is legally permitted to carry on a banking business. Besides other requirements, such a business is not permitted to contain in its name words such as bank, insurance, national, etc, unless it holds an appropriate license. Depending on banking regulations, jurisdictions may offer different types of banking licenses, such as:
full banking licenses for general banking activities, such as taking deposits from the general public
international banking licenses (offshore banking licenses), which prohibits any local business activities
non banking financial institution (NBFI) is an institution that provides financial services but has to comply with fewer regulations than one with a full banking license.
Лицензияларды беру
Лицензиялар әдетте ұлттық банктік реттеуші органмен банк талаптарына сай келетін өтініш беруші корпорацияларға беріледі. Бұл талаптарға ең төменгі капитал мөлшері, директорлардың ең аз саны, акционерлердің тұрақты мекенжайы, акциялардың таралуы, пайдалы иелерінің ашықталуы және басқа да мәселелер кіруі мүмкін. Бұл талаптар юрисдикциялар арасында әртүрлі болуы мүмкін, сондай-ақ сұранылып отырған лицензия түріне байланысты да өзгеріп отыруы мүмкін. Кейбір юрисдикциялар, кейде салық бейкенттері деп аталады, банк лицензияларын беруде бос немесе сыбайлас стандарттарға ие деген репутацияға ие, мысалы, лицензияны қабық компанияларға, номиналды директорлары бар компанияларға немесе жалған акционерлері бар компанияларға береді. Лицензия беру процедурасы ұзақ, күрделі және қымбат болуы мүмкін, бұл сұранылып отырған банк лицензиясының түріне байланысты. Банктер қатыса алатын бірнеше сала бар. Жалпы банк лицензиясы банкке бөлшек банктік қызметтер, саудагерлерді сатып алу, ақша қаражатын басқару, активтерді басқару және сауда-саттық сияқты барлық банк қызметтерін жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Өтініш беруші оффшорлық банк лицензиясы сияқты шектеулі банк лицензиясын алуға өтініш бере алады.
АҚШ-тағы банктік лицензиялар
АҚШ-тағы көптеген штат заң шығарушы органдары жалпы корпорацияларға банктік депозиттерді қабылдауға тыйым салады, бұл жалпы корпорацияның ағымдағы қаражатты (яғни, талап бойынша төленетін кредит) аударатын, шот иесінің атынан монеталардың орнына төлем жасау үшін ақша аударымы ретінде әрекет ететін кез келген қызметті қамтиды. Тарихи тұрғыдан алғанда, кейбір штаттарда бұл тыйым банкир ретінде әрекет ететін жеке кәсіпкерге қолданылмаған. АҚШ Конституциясына сәйкес банктік лицензияларды талап ету саясатын негіздеудің бір аргументі - банктік кредит кейде монеталардың құнын реттеуге кедергі келтіреді, сондықтан банктік қызметті реттейтін заңдар жасау қажет және дұрыс. АҚШ штаттары мемлекеттік банк жарғыларында корпоративтік франшизаның стандартты шарттарының бөлігі ретінде банктік қызметті жүргізуге лицензияны қосуға бейім. Лицензия банк жарғысына қосылған өтініште банк "мемлекеттік банк заңнамасына сәйкес" құрылғандығы туралы сілтеме арқылы түсіндірілуі мүмкін. Ұлттық банктер немесе федералдық жарғымен құрылған несие одақтары сияқты федералдық депозиттік мекемелер өздерінің өкілеттіктерін федералдық заңнамалық жарғыдан алады. Банк ашу немесе оны басқару үшін де нормативтік талаптарды орындау қажет, бұл Федералдық депозиттерді сақтандыру корпорациясының (FDIC) кепілдік беруін және Федералдық резервтік банкте шот ашуды (немесе Федералдық резервтік банк берген кредит арқылы чектерді есептесуге мүмкіндік беретін басқа да құрылымды құруды) қамтуы мүмкін. Егер банк сенімдік қызметтер көрсетуді, мысалы, сенім бөлімінің қызметтерін немесе бағалы қағаздарды сақтаушы делдал ретінде әрекет етуді қаласа, онда банк сенімдік өкілеттіктерге қосымша арнайы лицензия алуға өтініш беруі керек. Банк жарғысының ерекшеліктеріне байланысты бұл лицензиялар FDIC, Федералдық резервтік жүйенің басқармасы немесе штаттық реттеуші органдардан алуға болады. Мұндай банк үшін тағы бір нұсқа - штаттық жарғымен сенімдік компания құру және оны еншілес компания ретінде ұстау.