Кіріспе

Ұлыбританияның табиғи тарихының түрлі тақырыптары бойынша 1945 жылы жарық көрген монографиялық кітаптар сериясы. «Жаңа натуралист кітапханасы» (кейде «Жаңа натуралистер» деп те аталады) – Ұлыбританияда «Коллинз» баспасынан шыққан, Британ аралдарының табиғи тарихына қатысты әртүрлі тақырыптарды қамтитын кітаптар сериясы. Серияның бастапқы мақсаты: «Ескі табиғат зерттеушілерінің ізденіс рухын қайта жаңғырту арқылы жалпы оқырмандарды Британияның жабайы табиғатына қызықтыру». 1952 жылы жарық көрген монографияның редакторлардың алғы сөзінде: «Жаңа натуралист сериясының мақсаты – британдық табиғат тарихының көп қырлылығын тану және оның ұмытылған немесе назардан тыс қалған аспектілерінің ерекше және жаңа дамуын ынталандыру» делінген. Серияның алғашқы томы 1945 жылы шыққан Э.Б. Фордтың «Көбелектер» еңбегі болды. Бұл серияның авторлары көбінесе белгілі сарапшылар, олардың көпшілігі кәсіби ғалымдар. Бұл серияға бедел береді және көп жылдар бойы көптеген тақырыптар бойынша авторитетті кіріспелік оқулықтар болып табылады. Кітаптар ғылыми стильде жазылған, бірақ мамандар емес оқырмандарға да түсінікті, және бұл бұқаралық ақпарат құралдарында танымал ғылымның ерте мысалы. Сериядағы кітаптар В.Д. Гамильтон және Майк Маджерус сияқты кейіннен кәсіби биологтар болған көптеген студенттерге айтарлықтай әсер етті. Соңғысы Фордтың «Көбелектер мен күндізгі көбелектер» еңбегінен шабыттанды және содан бері серияға екі том қосты. «Жаңа натуралист монографиялық кітапханасы» (жиі «Жаңа натуралист арнайы томдары» деп аталады) да жарық көрді. Оның мақсаты – «бір түрді немесе түрлер тобын егжей-тегжейлі зерттеу» болды. Серияға дейінгі кезеңді, авторлардың өмірбаяндық мәліметтерін және кітаптарды жинау жөніндегі нұсқаулықты сипаттады. Бастапқы редакциялық кеңес құрамына Джулиан Хаксли, Джеймс Фишер, Дадли Стамп, Джон Гилмор және Эрик Хоскинг кірді. 1985 жылға дейін кітаптардың ерекше жамылғылары Розмари және Клиффорд Эллистердің еңбектері болды, ал содан кейін Роберт Гиллмор салған суреттер қолданылды. Нөмірленген серия болғандықтан және кейбір томдардың басылымдары өте шектеулі болғандықтан, кітаптар коллекционерлер үшін қымбат. Сирек томдардың жақсы сақталған екінші қол көшірмелері жоғары бағаға сатылады. Оливер Ракхэмнің «Ормандар» атты 100-ші томы 2006 жылы жарық көрді. «Ормандар» (100-том) 2006 жылы 100 данамен шектелген «былғары мұқабалы» басылымда да жарық көрді. Бірақ шын мәнінде бұл жасанды былғарыдан жасалған. 2008 жылы Филип Корбет пен Стивен Брукс жазған «Жаңа натуралисттік түлкілер» еңбегінің екінші «былғары мұқабалы» басылымы жарық көрді. «Түлкілер» (106-том) кітабының (жалған) былғары мұқабалы басылымы бастапқыда 400 данамен, кейін 303 данамен, содан соң 250 данамен шектелді. «Жаңа натуралист» сайтының мәліметінше, барлығы 217 дана сатылды, ал қалған сатылмаған қор Харперколлинс кеңсесінде сақталып тұр. HarperCollins «Түлкілер» басылымынан бері жарық көрген барлық томдардың «былғары мұқабалы» басылымдарын шектеулі түрде шығаруды жалғастыруда, бірақ тек «Аралдар» (109-том) кітабында ғана нағыз былғары қолданылды. Барлық соңғы томдардың «былғары мұқабалы» басылымдары тек 50 данадан тұрады. Серия 2007 жылы «бренд немесе серияның бірегейлігі» үшін Британдық кітап дизайны және өндіріс сыйлығын жеңіп алды, ал 2008 жылы ресми веб-сайт іске қосылды, онда соңғы жаңалықтар, эксклюзивті мазмұнға және жүктемелерге қол жеткізетін мүшелер аймағы және форум бар. 1990 жылдардың басында Блумсбери серияның факсимилелік басылымдарын, жаңа жамылғы дизайнымен және барлық суреттерді қара-ақ түспен, тіпті бастапқыда түсті болғандарын да шығарды.

Монографиялар

СаныТақырыбыАвторыБасылымдарM01БарсукЭрнест Нил (биолог)1948M02ҚызылқұйрықЖохан Бакстон1950M03ҚарғақұсЭдвард А. Армстронг1955M04СарықұйрықСтюарт Смит1950M05Жасыл аяққұсДесмонд Незерсоль Томпсон1951M06ФулмарДжеймс Фишер1952M07Биттер, сүректілер және көкектерМириам Ротшильд және Тереза Клей1952M08ҚұмырсқаларДерек Врагг Морли1953M09Шағаланың әлеміНико Тинберген1953M10Жұқпалы аурулар, қызылша және мозаикаКеннет М. Смит және Рой Маркхам1954M11Балықшыл құсФрэнк А. Лоу1954M12СораңғыларМоника Шортен1954M13ҚоянHarry V. Thompson және Alastair N. Worden1956M14Лондон облысының құстарыЛондон табиғи тарих қоғамы1957M15ЖаңғақтарGuy Mountfort1957M16БөкеқанатJ. W. Jones (табиғатшы)1959M17Лордтар мен ледилерCecil T. Prime1960M18УстрицаларC. M. Yonge1960M19Үй шағаласыJ. D. Summers Smith1963, 1967M20ОрманкөгершінR. K. Murton1965M21АлтыбақанW. E. Frost және M. E. Brown1967M22Көрт Кеннет Мелланби1971