Кіріспе
Психоакустикада таза тон – синусоидты толқын формасы бар дыбыс; яғни, тұрақты жиіліктегі, фазалық ығысуы және амплитудасы бар синус толқыны. Сонымен қатар, сигналды өңдеуде бір жиілікті тон немесе таза тон – таза синусоидты сигнал (мысалы, кернеу). Таза тонның нақты мәнді толқын пішіндері арасындағы ерекше қасиеті – оның толқын пішіні сызықты уақыт инвариантты жүйелерде өзгермейді; яғни, мұндай жүйенің таза тондық кірісі мен шығысы арасында фаза мен амплитуда ғана өзгереді. Синус және косинус толқындары күрделі толқындардың негізгі құрылыс блоктары ретінде қолданылуы мүмкін. Әртүрлі жиіліктері бар қосымша синус толқындары біріктірілгенде толқын пішіні синусоидты пішіннен күрделі пішінге айналады. Толық спектрдің бір бөлігі ретінде қарастырылғанда таза тонды спектрлік компонент деп те атауға болады. Клиникалық аудиологияда таза тондар таза тонды аудиометрияда әртүрлі жиіліктердегі есту шегін анықтау үшін қолданылады. Дыбыстың орнын анықтау таза тондармен басқа дыбыстарға қарағанда көбінесе қиынға соғады.
In psychoacoustics, a pure tone is a sound with a sinusoidal waveform; that is, a sine wave of constant frequency, phase shift, and amplitude. By extension, in signal processing a single frequency tone or pure tone is a purely sinusoidal signal (e. g., a voltage). A pure tone has the property – unique among real valued wave shapes – that its wave shape is unchanged by linear time invariant systems; that is, only the phase and amplitude change between such a system's pure tone input and its output. Sine and cosine waves can be used as basic building blocks of more complex waves. As additional sine waves having different frequencies are combined, the waveform transforms from a sinusoidal shape into a more complex shape. When considered as part of a whole spectrum, a pure tone may also be called a spectral component. In clinical audiology, pure tones are used for pure tone audiometry to characterize hearing thresholds at different frequencies. Sound localization is often more difficult with pure tones than with other sounds.
Биіктігі мен музыкалық реңктермен байланысы
Таза тондарды 19-ғасырдағы Георг Ом және Герман фон Гельмгольц сияқты физиктер құлақтың Фурье жиіліктері талдауына баламас теорияларын қолдау үшін пайдаланды. Омның акустикалық заңында, кейіннен Гельмгольцпен одан әрі дамытылған, музыкалық дыбыстар таза тондар жиынтығы ретінде қабылданады. Дыбыс биіктігінің сезімі ең анық дыбыстың жиілігіне байланысты, ал жеке компоненттердің фазалары ескерілмейді. Бұл теория көбінесе дыбыс, жиілік және таза дыбыстарды шатастыруға себеп болды деп айтылады. Музыкалық дыбыстар гармониялық байланысты синусоидты компоненттердің қосындысынан тұратын болса, таза тондар тек бір ғана синусоидты толқынды қамтиды. Жеке ұсынылғанда және оның жиілігі белгілі бір диапазонға жатқанда, таза тондар бір ғана дыбыс биіктігінің сезімін тудырады, оны жиілігі арқылы сипаттауға болады. Бұл жағдайда таза дыбыстың бастапқы фазасы уақыт өте сызықты түрде өзгереді. Егер таза дыбыс тұрақты, өзгермейтін сезімді тудырса, онда оның фазасы осы сезімге әсер етпейді деп қорытындылауға болады. Дегенмен, бірнеше таза дыбыс бір уақытта ұсынылғанда, мысалы, музыкалық дыбыста, олардың өзара фазалық қатынасы туындаған сезімге әсер етеді. Мұндай жағдайда, сезілетін дыбыс биіктігі ешбір жеке компоненттің жиілігімен емес, осы компоненттер арасындағы жиілік қатынасымен анықталады (қ. қараңыз: негізгі жиілік жоқ).