Кіріспе

Артур Харольд Кейн (3 ақпан 1949 – 13 шілде 2004) – америкалық музыкант, ең белгілісі – пионерлік глэм-рок тобы New York Dolls-тың бас-гитаристі. Кейн 1971 жылы Dolls тобының негізін қалаушы мүшесі болды және Джонни Тундерс пен Джерри Нолан кеткеннен кейін көп ұзамай 1975 жылы топтан шығарылғанға дейін оның ажырамас бөлігі болды. 2004 жылы, Dolls әншісі Дэвид Йохансенмен ондаған жылдық ажырасып кеткеннен кейін, Кейн аман қалған Dolls (Йохансен және Сильвен Сильвен) тобына қайта қосылып, Лондон қаласындағы қайта қосылу концертіне репетиция жасады және орындады, бұл 2005 жылғы New York Doll деректі фильмінің тақырыбы болды. Бас ойнаудан басқа, Кейн өзінің субмәдениеттік сән сезімімен және ерекше дауысымен айтқан түпнұсқа афоризмдерімен де танымал болды. Артур он жеті жаста болғанда анасы рактан (лейкемия) қайтыс болды. Әкесі маскүнем болғандықтан, Артур әкесі қайтадан үйленгеннен кейін үйден түгелдей кетіп қалды. Ол Куинс қаласындағы Мартин Ван Бюрен орта мектебін бітірді. Ол алғаш рет Actress тобында бас-гитарада ойнады, сондай-ақ басқа да New York Dolls тобының мүшелері: Джонни Тундерс, Рик Риветс және Билли Мурсия да сол топта болды. Кейн Нью-Йорк штатының Бруклин қаласындағы Пратт институтына Тамақ ғылымдары және менеджмент мамандығы бойынша студент ретінде оқуға түсті. Ол жердегі алғашқы жылдары Кейн Уиллоуби даңғылындағы Пратт жатақханасында Эрик Маршалл сияқты өнер студенттерімен танысты. Кейін Маршалл ретро New Wave тобы Marbles арқылы байланысқа түсіп, Doll Sylvain-дің қысқа ғұмырлы Criminals тобы үшін саксофоншы ретінде жұмысқа алынды. Кейн әрқашан музыкаға қызығушылық танытты. Пратт институтындағы үшінші курсында ол сабаққа баруды тоқтатты, Дейв Троттпен бір пәтерде тұрып, топ құруды жоспарлады. Жиырма бір жасында ол мұраға ақша алды, соны пайдаланып Амстердамға көшіп, ойдағысын ортақтасатын музыканттарды табуға үміттенді.

Нью-Йорк қуыршақтары

Амстердамда шамамен бір жыл өткізгеннен кейін үйіне оралған Кейн Нью-Йорк қаласында авангардты шашы мен киімдері бар, харизматикалық бір тұлғаны байқады, ол жақын арада Джонни Тундерс деген есімді қабылдайтын еді. Кейн бір күні Батыс ауданындағы пиццерияның алдында оған (Джонни музыкант екенін естіген Рик Риветспен бірге) жақындап, бірде аспаптарымен бірге джем сессиясын өткізуге келісе ме деп сұрады. Олар көп ұзамай Нью-Йорк қаласының батыс жағындағы отызыншы көшелер аймағында орналасқан репетициялық студияда кездесті. Кейін Кейн болашақ Dolls әншісі Дэвид Йохансенге жоласты. Йохансеннің айтуынша, 71-72 жылдары 6-шы көшедегі пәтерімнің есігін біреу қақты. Есікті ашқанда Артур мен Биллиді платформада тұрған күйінде көрдім, Артур менің бойымнан бір жарым футқа биік болды (көзімді көтеріп қарауым керек еді). Ол: «Сен әнші екеніңді естідім», – деді. Оның дауысы осындай әсерлі келбетке ие балаға тән етерімді естілді, мен оның қызықты да тартымды екенін мойындадым, сондықтан біз Джонни Тундерстің 10-шы көшедегі пәтеріне барып, музыка ойнауға кірістік, сол сәтте мен Нью-Йорк Доллс тобының мүшесі болдым. Кейн Лондон дүкендерін аралап, «1970 жылғы Амстердамның Ватерлуплейн аралық сауда орталығындағы көшпелі саудадан», және «Бруклиндегі түрлі комиссиондық дүкендерден» көптеген ерекше және әйгілі киім-кешектерді іздеп тапты. Поп-арт пен музыканы үйлестіре отырып, Dolls «өмірден асқан, рок-н-ролл комикстерінің супергеройлары» немесе ғарыштан келген топ сияқты бейне жасауға тырысты – бұл идеялар кейінірек KISS сияқты басқа топтар тарапынан дамытылды. Өзінің ерекше бас гитара дыбысынан басқа, Кейн сахнада өте ерекше өнер көрсетуге бейім болды. Рок-фотографы Боб Груеннің айтуынша, бас гитарада ойнағанда Кейн «роботтай қимылдайтын, алып Франкенштейнге ұқсайтын» еді. Dolls тобында болған кезінде Кейн әдеттен тыс бойы ұзын әйелдермен кездесті, соның ішінде Hawkwind тобынан Стация да бар еді. Dolls екі студиялық альбом шығарды: 1973 жылғы «New York Dolls» және 1974 жылғы «Too Much Too Soon». Dolls жаңадан пайда болған панк-сценаға ықпал еткен бірнеше топтарға әсер етті, мысалы Sex Pistols, The Clash, The Damned және Generation X; сондай-ақ 80-ші жылдардың глэм-металл топтарының, мысалы Mötley Crüe, Cinderella және Poison топтарының пайда болуына ықпал етті. Ол The Idols (Джерри Ноланмен), The Corpse Grinders (Рик Риветспен) тобының мүшесі болды, сондай-ақ 1980-ші жылдары Джонни Тундерспен бірнеше тур жасады. Бұл жобалар ұзақ мерзімді табысқа жеткізбеді, және Кейн музыка бизнесінде оған енді орын жоқ деп ойлай бастады; Dolls тобымен қол жеткізген шағын жетістіктері оның мансабының шыңы болды. Кейн өмірінің соңына дейін кедейлік пен беймәлімдікте өмір сүретінін сезді. Осы ащы шындыққа бой алғанда, Dolls тобынан шабыт алған топтар жұлдыздыққа көтерілді, ал Dolls тобының басқа мүшелері мансабын жалғастырды. Содан кейін ол Родни Кинг көтерілісінде зардап шеккен деген қауесет тарады, бірақ бұл тағы бір қалалық аңыз еді. Не болғанын ешкім білмейді, және ол жай ғана «көшедегі зұлым адамнан» тоналып қалған болуы мүмкін. Уайтли Кейннің өмірі туралы фильм түсіру идеясын ойлап тапты. Кездейсоқ жағдайға байланысты, 2004 жылы онжылдықтар бойы Dolls тобының жанкүйері болған Моррисси Кейнге Meltdown фестивалінің аясында Лондонның Корольдік фестиваль залында аман қалған Dolls тобымен (Дэвид Йохансен және Сильвен Сильвенмен) қайта қосылу шоуын өткізуге мүмкіндік берді (бұрынғы топ мүшелері Джонни Тундерс 1991 жылы 38 жасында, ал Джерри Нолан 1992 жылы 45 жасында қайтыс болды). Кейн Уайтлиге телефон шалып, бас гитарасын алуға кепілдік беру орнына апаруды сұрағанда, Уайтли камерасын алып келуге рұқсат сұрады. Содан кейін Уайтли Кейннің қайта қосылуға дайындалуын, Нью-Йоркте Dolls тобымен репетиция жасауын және Йохансенмен татуласуын түсірді, бұл Лондонда екі сатылып кеткен шоумен аяқталды; бұл Кейн үшін шамамен отыз жылдық арманның орындалуы болды. Уайтлидің түсірген бейнелері 2005 жылы Санденс кинофестивалінде көрсетілген «New York Doll» атты деректі фильміне айналды.

Өлім және мұра

2004 жылдың 13 шілдесінде, қайта қосылу концертінен кейін 22 күн өткен соң, Кейн Лондоннан тұмау жұқтырғанын ойлап, Лос-Анджелестегі ауруханаға жатып, шаршағанына шағымданды. Оған тез арада лейкемия диагнозы қойылды және ол екі сағаттың ішінде қайтыс болды. Ол 55 жаста еді. Жохансен Кейнді "ешкімді кінәламаушы, ашық сөйлейтін және қасиетті" деп сипаттады. Ол "Нью-Йорк қуыршақтары" деректі фильміне сұхбат берді, оның бөліктері фильмнің повествосында араластырылған. 2005 жылы "Нью-Йорк қуыршақтары: Толық келбетте" деректі фильмі DVD форматында шықты. Режиссерлер, рок-фотограф Боб Груен және оның сол кездегі әйелі Надя Бек, ерте видеокамераға ие болды және 1970-ші жылдардың басында қуыршақтардың көп сағаттық кадрларын түсірді. 95 минутқа дейін монтаждалған қара-ақ фильм қуыршақтарды сахна тынысы немесе әуежай сияқты әртүрлі орындарда көрсетеді және Нью-Йорк пен Калифорниядағы қуыршақтардың бірнеше тікелей өнерлерін жазады. Кейне кейбір кадрларда сол қолында гипстік таңғышпен көрінеді. Бұл оның досы Конни Грипптің (1947–1983) бас бармағын кесуге тырысуының салдарынан болды, осылайша ол енді бас гитарада ойнай алмас еді. Өзінің өмірбаянында бас гитарашы және қуыршақтардың жанкүйері Ди Ди Рамон, Конни туралы әңгімелескенде Кейнді еске алды, ол кейіннен өзімен танысқан. Ди Ди мен Коннидің ұқсас зорлық-зомбылыққа толы және құлқы табиғаты 1977 жылғы Ramones тобының "Кеткеніңе қуаныштымын" әніне шабыттандырды.