Кіріспе

Аминоқышқыл

Треонин (символ Thr немесе T) – ақуыздардың биосинтезінде қолданылатын аминоқышқыл. Ол α-амин тобын (суда еріген кезде протондалған -NH түрінде), карбоксил тобын (суда еріген кезде депротондалған -COO- түрінде) және гидроксил тобын қамтитын тізбекшесін қамтиды, бұл оны полярлы, зарядталмаған аминоқышқыл етеді. Адам организмі үшін қажетті, яғни организм оны өзі синтездей алмайды: оны тамақ арқылы алу қажет. Треонин E. coli сияқты бактерияларда аспартаттан синтезделеді. Ол AC (ACU, ACC, ACA және ACG) әрпімен басталатын барлық кодондармен кодталады. Треониннің тізбекшелері көбінесе сутекті байланыс жасайды; ең көп кездесетін шағын мотивтер серинмен өзара әрекеттесуге негізделген: ST бұрылыстары, ST мотивтері (көбінесе альфа-спиральдердің басында) және ST тұғырлары (әдетте альфа-спиральдердің ортасында).

Өзгерістер

Треонин қалдығы көптеген аудармадан кейінгі модификацияларға ұшырайды. Гидроксилдік тізбегі O-байланысты гликозилдеуге түсе алады. Сонымен қатар, треонин қалдықтары треонин киназасының әрекеті арқылы фосфорилирленеді. Фосфориленген күйде оны фосфотреонин деп атауға болады. Фосфотреониннің үш потенциалды координациялық орыны бар (карбоксил, амин және фосфат тобы), ал организмде фосфориленген лигандтар мен металл иондары арасындағы координация механизмін анықтау, фосфотреониннің биологиялық процестердегі функциясын түсіндіру үшін маңызды.

Тарих

Треонин 20 қатарлы протеиногендік аминқышқылдардың соңғысы болып табылды. Оны 1936 жылы Уильям Камминг Роуз Кертис Мейермен бірлесіп ашқан. Бұл аминқышқыл треонин деп аталып, өйткені оның құрылысы C4H8O5 молекулалық формуласы бар төрт көміртекті моносахарид – треоникалық қышқылға ұқсас.

Жануарларда диеталық қоспа ретінде теронинді зерттеу

Треонинді диеталық толықтырудың әсері бройлерлерде зерттелді. Қажетті аминқышқылы болып табылатын треонин, майлардың метаболизміне, ақуыздардың түзілуіне, эмбриондық сабақ жасушаларының көбеюі мен дифференциациясына, сондай-ақ ішектердің денсаулығы мен жұмысына қатысады. Жануарлардың денсаулығы мен аурулары треонинге қажеттіліктерімен және оның метаболизмімен тығыз байланысты. Жануарлардағы ішек қабынуы мен энергия алмасу бұзылыстары тиісті мөлшердегі диеталық треонинмен жеңілдетілуі мүмкін. Дегенмен, осы әсерлер тамақтану метаболизмін реттеуге байланысты болғандықтан, әртүрлі жануарлар модельдерінде нәтижелерді растау үшін қосымша зерттеулер қажет. Сонымен қатар, треонин ішек кедергісі функциясының, иммундық жауаптың және ішек флорасының динамикалық тепе-теңдігін қалай басқаратынын түсіну үшін тағы да зерттеулер қажет.