Кіріспе

Балдев Радж Чопра (22 сәуір 1914 – 5 қараша 2008) – үнді кинорежиссері және продюсері, Боливуд индустриясын және телесериалдарды дамытуға үлкен үлес қоскан тұлға. Ол «Афсана», «Ек хи рааста», «Ная даур» (1957 жылғы фильм), «Садхана», «Канун», «Гумра», «Хамрааз», «Дхунд», «Пати Патни аур во», «Инсаф ка Таразу» және «Никаа» сияқты атақты фильмдерді түсіргенімен белгілі. Сонымен қатар, ол «Дхуль ка фоль», «Вакт», «Иттефак», «Адми аур инсан», «Чхоти си бат», «Жарлы пойыз», «Адж ки аваз», «Бағбан» және «Махабхарат» телесериалын продюсерлік еткен. 1998 жылы кино саласындағы ең жоғары награда – Дадасаһаб Пхалке сыйлығымен, ал 2001 жылы Үндістанның үшінші ең жоғары азаматтық наградасы – Падма-Бушан сыйлығымен марапатталды. Оның інісі Яш Чопра, ұлы Рави Чопра және туғандары Адития Чопра мен Каран Джохар да Боливуд индустриясында режиссерлер. Оның туған інісі Удай Чопра актер және продюсер.

Өмірбаян

Шопра 1914 жылғы 22 сәуірде Рахон қаласында, Шахид Бхагат Сингх Нагар ауданында (бұрынғы Наваншәһр ауданы) ПВД қызметкері Вилаяти Радж Шопраның отбасында дүниеге келді. Кейін ол Лахорға көшіп келді. Ол бірнеше бауырластардың екіншісі болды; кіші інісі – режиссер Яш Чопра. Шопра Лахордағы Пенджаб университетінен ағылшын әдебиеті бойынша магистр дәрежесін алды. 1944 жылы Лахорда жарық көрген Cine Herald киножурналында кино журналисі ретінде мансабын бастады, кейін журналды өз қолына алып, 1947 жылға дейін басқарды. Сол жылы ол И. С. Джохардың әңгімесі бойынша «Чандни Чок» фильмін жасады. Бұл фильмде Наим Хашми басты рөлде ойнады, ал Эрика Рукши – басты кейіпкер. Фильм түсірілімі басталар алдында Лахорда тәртіпсіздіктер болды, ол отбасымен бірге қаладан қашуға мәжбүр болды. 1947 жылы Үндістан мен Пәкістанға бөлінгеннен кейін ол Делиге көшіп келді. Кейін ол Мумбаиға көшіп, 1948 жылы өзінің алғашқы «Карват» туындысын бастады, бірақ ол сәтсіз аяқталды. Оның режиссер ретінде алғашқы фильмі «Афсана» 1951 жылы жарық көрді, онда Ашок Кумар екі рөлде ойнады. Фильм сәтті болды және оның есімін Болливудта таныстырды. 1954 жылы Шопра Мина Кумаридің қатысуымен «Чандни Чок» фильмін түсірді. 1955 жылы Чопра жеке өндіріс үйін – B. R Films-ті құрды. Бұл өндіріс үйі үшін түсірген алғашқы фильмі – «Ек хи рааста» (1956), ол үлкен жетістікке ие болды. Одан кейін Дилип Кумар мен Виджаянтимала Балидің қатысуымен «Ная даур» (1957) фильмін түсірді, ол «алтын юбилей» фильмі болды. 1960-жылдары «Канун», «Гумра», «Хамрааз» сияқты фильмдері үлкен сәттілікке жетті. 1963 жылы 13-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде қазылар алқасының мүшесі болды. Дилип Кумармен бірге түсірген екінші фильмі – 1972 жылы жарық көрген «Дастан» фильмі, бірақ ол сәтсіз болды. 1972 жылдан кейін ол «Дхунд» (1973) – күдіс тудыратын триллер, «Карма» (1977) – драма, «Пати Патни Аур Вох» (1978) – комедия, «Инсаф ка Тараз» (1980) – қылмыстық фильм, «Никаах» (1982) – мұсылмандық әлеуметтік драма және «Авам» (1987) – саяси триллер сияқты түрлі жанрлардағы сәтті фильмдер түсірді. Ол кішкентай інісі Яш Чопраның «Дхуль ка фул» (1959), «Вакт» (1965), «Адми аур инсан» (1969) және «Иттефак» (1969) фильмдерінің продюсері болды. Сондай-ақ, ол «Жарлы пойыз» (1980), «Маздор» (1983), «Адж ки Аваз» (1984), «Бағбан» (2003), «Баабул» (2006), «Бхутнат» (2008) фильмдерін өндірді. Шопра «Махабхарат» сериалымен теледидарға қадам басты, ол Үндістан теледидары тарихында 92% көрермендер санымен ең табысты телесериал болды. Ол сонымен қатар Бахадур Шах Зафар, Каноун, Вишну Пураны, Ап Биети және Маа Шакти телесериалдарын жасады. 2008 жылғы 5 қарашада 94 жасында Мумбайда қайтыс болды. Оның артында ұлы Рави Чопра және екі қызы Шаши мен Бина қалды.