Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Непал киноиндустриясы
Filmmaking industry in Nepal
Тарих
Непал фильмдерін түсіру Д. Б. Париярдың "Сатья Харишчандра" фильмімен басталды, ол алғашқы непали тілінде түсірілген фильм болды. Ол Үндістанның Калькутта қаласында өндірілді және 1951 жылдың 14 қыркүйегінде көрсетілді. "Ама" (ана) Непалда өндірілген алғашқы фильм. Ол 1964 жылдың 7 қазанында көрсетілді. Оны Непалдың Ұлы Патшалығы Үкіметінің (қазіргі Непал Үкіметі) Ақпарат департаменті өндірді. Жеке туынды ретінде түсірілген алғашқы фильм – 1966 жылдың соңында көрсетілген "Маитигар" болды. Непал үкіметі 1971 жылы Корольдік Непал Фильм Корпорациясын құрды. "Ман Ко Банд" корпорация өндірген алғашқы фильм болды. "Парл Ко Ааго" фильмін 1978 жылы Cinema өндірді. Музыка режиссері Шанти Татал непали фильмдеріндегі алғашқы әйел музыка режиссері атанды.
The making of Nepalese films is said to have begun with D. B. Pariyar's Satya Harishchandra, which was the first Nepali language movie to be shot. It was produced in Kolkata, India, and released on 14 September 1951. Aama (mother) was the first film produced in Nepal and was released on 7 October 1964. It was produced by the Information Department of His Majesty's Government of Nepal (now Government of Nepal (GoN)). The first film to be produced under a private banner was Maitighar, which was released at the end of 1966. The Nepal government established the Royal Nepal Film Corporation in 1971. Mann Ko Bandh was the first film produced by the corporation. Paral Ko Aago was produced by Cinema in 1978. The music director Shanti Thatal became the first female music director in Nepali movies.
Алтын дәуір
1980 жылдардың басында көбірек фильмдер түсіріліп, непалдық көрермендер тарапынан жақсы қабылдана бастады. Бадлинда Аакаш, Самджана, Кусуме Румал, Лахуре, Канчи, Басудев, Сайно және Косели фильмдері 1984-1993 жылдар аралығында экранға шықты. Басты рөлдерді Бхуван К.С. және Трипти Надакар сомдады, олардың экрандағы үйлесімділігі оларды индустрияның «алтын жұбы» деп атауға себеп болды. Онжылдықтың соңғы жылдары Раджеш Хамал мен Каришма Манандар индустрияда танымал бола бастады. 1990 жылы киноиндустрия қарқынды дамуға көшті. Фильмдердің саны бұрынғыдан еселеп өсті. Үш жылдың ішінде шамамен 140 фильм түсірілді. Кинотеатрлардың саны 300-ден асып түсті.
With the start of the 1980s, more films were being made and they were more accepted by Nepalese audiences. Badlindo Aakash, Samjhana, Kusume Rumal, Lahure, Kanchhi, Basudev, Saino and Koseli were released between 1984 and 1993. The leading actors were Bhuwan K. C. and Tripti Nadakar, whose on screen chemistry saw them being dubbed the "golden couple" of the industry. In the later years of the decade, the industry saw the rise of Rajesh Hamal and Karishma Manandhar. In 1990, the film industry began to grow rapidly. There was an unprecedented growth in the number of productions. Within three years, some 140 films were made. Cinemas increased to more than 300.
Қақтығыс дәуірі
Непалда 1990 жылдардың ортасында маоистік көтеріліс болғандықтан, өте аз фильм түсірілді және көрермендер саны күрт азайды. Соғыстың кейінгі жылдары непал фильмдерінің өндірісі мен көрсетілімі дерлік тоқтады. Көптеген актерлер мен кинорежиссерлер жұмыс іздеп шетелге кетіп қалды. Сардж Кханал, Шива Шреста, Каришма Манандар, Трипти Надакар, Кристи Майнали және Гаури Малла сияқты актерлердің жұмысы азайды. 2000–2001 жылдары Непалдағы ең табысты фильмдер "Дарпан Чхая" және "Жиндогани" түсірілді.
Because of the Maoist insurgency in Nepal in the mid 1990s a very small number of films were made, and audience numbers fell sharply. In the later years of the conflict, the production and release of Nepali films had almost come to a standstill. Many actors and filmmakers left the country in search for work abroad. Actors like Saroj Khanal, Shiva Shrestha, Karishma Manandhar, Tripti Nadakar, Kristi Mainali and Gauri Malla had little work. In 2000–2001, the then highest grossing Nepali film Darpan Chaya and 'Jindagani' were made.
2006 жылдан қазіргі уақытқа дейін
2006 жылы Непалдағы жағдай қалыпқа келгенде және маоистер саяси өмірге енген кезде, Непал киноиндустриясы бұрынғы деңгейіне орала бастады, соның салдарынан көбірек фильмдер түсіріліп, көрсетілімге шықты. Осы кезеңде индустрияда цифрлық фильмдердің бастауы болды. 2016 жылдың желтоқсан айында Непалдың әлеуметтік мәселелерді көтеретін алғашқы ғылыми-фантастикалық фильмі – "Бижули машинасы" шығып, кинотеатрларда сәтті көрсетілді. Фильмнің режиссері және сценарий авторы – Навин Авал, ал ғылыми кеңесші – Сантош Ламихане. Хабарларға сәйкес, бұл фильм төмен бюджетпен, ән-күйсіз, қалыпты төбелес сахналары мен романтикалық сюжетсіз, бірақ непалдық қоғамдағы электр қуатының үзілуі сияқты мәселелерге негізделген шынайы оқиғаны бейнелей отырып, көрермендерді ойынға тартып, жаңа үрдіс жасады. "Шанкхадхар туралы аңыз" Непалдың алғашқы анимациялық фильмі болып есептеледі.
By 2006, as the situation in Nepal calmed down and with Maoists coming into mainstream politics, the Nepali film industry started to return to its previous state, and more films were being made and released. This period also marked the commencement of digital films in the industry. In December 2016, Bijuli Machine, Nepal's first science fiction film with a social story was released and ran successfully in cinemas. The movie was directed and written by Navin Awal with Santosh Lamichhane as a scientific consultant. It was reported that the movie set a trend in Nepali films by a making a movie with a low budget, without an item song, stereotypical fights or a romantic story, rather with an authentic Nepali story inspired by the problems faced in the society, like electricity power cuts, and still succeeded to entertain the audience. The Legend of Shankhadhar is reported to be the first animated Nepali film.
Фильмдерді әзірлеу жөніндегі кеңес
Непал киносын дамыту кеңесі непалдық фильмдерді жобалауға, түсіруге, таратуға және көрсетуге көмектесу үшін байланысшы ретінде жұмыс істейді.
The Film Development Board is a liaison to facilitate the conceptualization, making, distribution and exhibition of Nepali films.
Тару киносы
Непалдың оңтүстігіндегі Терай аймағында Тхару халқы өз тілі – тару тілінде фильмдер жасады. Алғашқы тару фильмі "Карам" 1990 жылы жарық көрді.
Films were also produced in the Tharu language by the Tharu people in the Terai region of southern Nepal. The first Tharu film, Karam, was released in 1990.