Кіріспе

Торонтодағы Кариб теңізі фестивалі

Торонто Кариб теңізі карнавалы, бұрын және жақсы көрілетін Caribana деп аталатын, Кариб теңізі мәдениеті мен дәстүрлерінің фестивалі, Канаданың Онтарио провинциясының Торонто қаласында әр жазда өткізіледі. Бұл бүкіл Кариб теңізі карнавалы болып табылады және Солтүстік Америкадағы ең ірі фестиваль ретінде танымал, оған жыл сайын фестивальдің Бас парадына 1,3 миллионнан астам турист келеді, ал жалпы көрермендер саны 2,3 миллионға жетеді. Шілде айында басталатын көп апталық мерекелер Симкок күні демалысына арналған парадқа дейін жалғасады, ол тамыздың бірінші демалыс күндері өтеді. Фестиваль сонымен қатар 1 тамыздағы Құлдықтан азат ету күнін еске алумен бірге өтеді, ол Африка текті құлдардың азат етілуін еске алады. Іс-шаралардың негізгі қатысушылары – Торонто Мас-бендтері қауымдастығы, Калипсо орындаушыларының ұйымы және Онтарио Стилпан қауымдастығы.

Оқиғалар

Кариб теңізінің мәдениетін тойлайтын мерекелер барысында бірнеше шаралар өтеді. Парадтар ең танымал болғанымен, шаралар жыл сайын өзгеріп тұрады. Бұрын көрмелер де ұйымдастырылған (мысалы, алғашқы Карибанада Кариб жазушыларының барлық кітаптары көрсетілді, оның ішінде көрменің орталық тұлғасы болған Остин Кларк); театрлық қойылымдар (мысалы, Остин Кларктың "Схема балалары" атты пьесасы, Канадаға отандық қызметкерлер бағдарламасы бойынша келген Кариб әйелдерінің қиын жағдайы туралы айтқан); және сән көрсетулер.

Шығу тегі

Caribana 1967 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келеді, алғаш рет Канаданың жүз жылдық мерейтойына арналған Канаданың Кариб теңізі қауымдастығының сыйы ретінде ұйымдастырылды. Өзін көпмәдениетті ел ретінде таныстырған Канада үкіметі этномәдени топтарды өздерінің этникалық әртүрлілігін көрсететін мерекелерге қатысуға шақырды. Caribana көптеген Кариб аймағының тұрғындары иммиграциялық реформадан кейін Канадаға көшіп келген кезде пайда болды. Халықаралық деңгейде танымал әншілер Кариб музыкасын насихаттады (мысалы, Гарри Белафонт Торонтодағы О’Киф орталығында толық сатылған залға ән шырқады), Азаматтық құқықтар қозғалысының шаралары, соның ішінде Малкольм Х пен Мартин Лютер Кингтің Канадаға сапары, және Мұхаммед Алидің канадалық ауыр салмақ чемпионы Джордж Чуваломен болған айқасы осы кезеңмен сәйкес келді. Карнавал форматын, әсіресе Тринидад және Тобаго карнавалын еске түсіретін Caribana, Кариб теңізі аймағының көптеген аралдарының дәстүрлерін қамтиды: Ямайкадағы Джон Кану, Барбадостегі Crop Over, сондай-ақ Куба, Гаити және Доминикан Республикасындағы ұқсас фестивальдар. Caribana сонымен қатар Канадалық қара нәсілді әйелдер ұйымы (CANEWA) ұйымдастырған және Кей Ливингстон басқарған оразаға дейінгі Калипсо карнавал мерекелерінің тарихын да қамтиды. Фестивальден түскен табысты қара нәсілділерге арналған қоғамдық орталық құруға жұмсау мақсатындағы ұйымдастырушылардың бастамасы әлі орындалмады.

Әкімшілік тарихы

Бірінші Caribana жоспарлары 1966 жылдың ақпан айында Торонтоның Батыс Үндістан қауымының бір тобы Батурст көшесіндегі тастап кеткен өрт сөндіру залында жиналып, Канаданың жүз жылдығына арналған мереке ұйымдастырған кезде басталды. Бастапқыда Кариб жүз жылдық комитеті деп аталатын топ, бұл іс-шара жыл сайынғы мереке болуы керек деп шешкенде, 1968 жылы Кариб мәдени даму комитеті (CCAC) болып өзгерді. Бір жылдан кейін КККК Кариб мәдени комитеті (ККК) болып құрылды. Бұл топ он адамнан тұратын. Чарльз Роуч пен Джулиус Александр Исаак (Федералды апелляциялық соттың алғашқы қара нәсілді судьясы) алғашқы Caribana-ны ұйымдастырған қауым басшыларының бірі болды. 1980 жылы екі ұйымдастыру комитеті бірігіп, ККК тағы да Caribana-ның жалғыз ұйымдастыру комитеті болды. Осы онжылдықта метро полициясы, қалалық шенеуніктер мен Caribana корпоративтік демеушілерінің бәсекелестік мүдделері ККК басшылығын көлеңкелеумен қауіптенді. Мысалы, 1985 жылы полиция Олимпиада аралында өтетін пикникті құрлықта өткізуді ұсынды, бірақ пикниктер 2009 жылға дейін жалғасты. 1991 жылы Caribana парадты Экспозиция алаңы мен Лейкшор бульварына көшірді. Бұрын қатысушылар Торонто аралдарына бара жатқанда Йонге көшесі немесе Университет даңғылынан төмен қарай секіріп, ойнайтын. Фестиваль тұрақты жыл сайынғы оқиғаға айналғандықтан, фестиваль ұйымы фестиваль алдында Торонто қаласынан қарыз ақшаға тәуелді болды, кейін фестиваль пайдасынан (егер болса) қайтарылады. 1992 жылы фестиваль қала алдындағы қарызын жинады. Торонто қаласы 1992 жылғы оқиғадан кейін барлық берешекті кешірді. Сол жылы Caribana Торонто аймағындағы қонақ үйлермен жаңа серіктестік құрды. 1993 жылы ұйым өзінің операциялық басшысын жұмыстан босатты. 1997 жылы Puff Daddy-дің қойылымынан кейін көптеген байқаушылар мәдени сақтау және фестиваль ұйымдастырушыларының моральдық мәдени жауапкершілігі туралы алаңдаушылық білдірді. Нейтан Филлипс скверінде бастау кезінде премьер Боб Рей бұл шараны барлық канадалықтар үшін "үміт шамдары" деп атайды, ол нәсілдік келісімнің символы. "Caribana-ға банка алып бар" акциясы "Күнделікті нан азық-түлік банкіне" қолдау көрсету мақсатында басталды. Байқауға қатысушылар саны төмендеп кеткендіктен, басқарма төрағасы федералды және провинциялық туризм министрліктерін олардың американдық жарнамалық кампаниясын қаржыландырмағаны үшін кінәлады. 1997 жылы оркестр жетекшілері, егер өткен жылғы фестиваль үшін ақы төленбесе және 1997 жылғы өндірісті қаржыландыру үшін қажетті бастапқы ақша берілмесе, парадты бойкоттаймыз деп қорқытты. Орындаушылар Онтарионың мас өндірушілер қауымдастығы (OMPA) және Торонтоның мас өндірушілер қауымдастығы (TMMA) аясында ұйымдастырылды. OMPA 2000 жылы Торонтоның Мас-банд қауымдастығына (TMBA) айналды. 2000-шы жылдардың басында Caribana-ға қатысатын әртүрлі топтарды білдіретін бірнеше ұйым құрылды. TMBA мас-бендтерді құру мен насихаттауды қадағалады және олардың мүдделерін қорғайды. 2002 жылы құрылған Онтарионың Steelpan қауымдастығы (OSA) steelpan музыканттары үшін дәл осылай істеді. Бұл қауымдастықтар, сондай-ақ 1981 жылы құрылған Онтарио калипсо орындаушы суретшілерін (OCPA) қамтиды, Caribana-да негізгі мүдделі тараптар болды. 2001 жылы Торонто қаласы TMBA-ға парадты ұйымдастыруға рұқсат берді. 2002 жылы парадты және патша мен патшайымды таққа отырғызуды ТМБА ұйымдастырды. Келесі жылы CCC қайтадан Caribana шараларын жалғыз ұйымдастырушы болды. 2004 жылдың қыркүйегінде 37-ші фестивальдан кейін Тринидад және Тобагоның бас консулы Кариб мәдени комитетімен жұмыс істеді, кәсіпкерлік қауымдастықтың қолдауын арттыру үшін; комитет сол жылы ұлттық, провинциялық және қалалық үкіметтерден алды, бірақ фестивальды өткізуге екі есеге жуық шығын түсті. 2006 жылы Торонто қаласының үкіметі CCC қаржылық аудит есебінен қанағаттанбаған TMBA-ны Caribana-ны 2006 жылға басқару және басқару үшін қаржыландыруға өтініш беруге шақырды. Ақырында, қала тағайындаған комитет, Фестивальді басқару комитеті (FMC), CCC басқарма мүшелерімен келісе отырып, Caribana-ны бір жылға ұйымдастыруға келісті. ФМК директорлар кеңесінің ұсынылып отырған құрылымына: TMBA-дан екі өкіл, OSA-дан бір өкіл, CPA-дан бір өкіл және фестивальдің мүдделі тараптары, соның ішінде CCC таңдаған жеті қосымша мүше кіруі тиіс еді. 2005 жылы CCC-ге алмасқан Caribana Arts Group (CAG) Caribana-ны ұйымдастыруды қайта бастау үшін өтініш берді, бірақ қаржыландырудан бас тартылды. 2006 жылы FMC басқармасына CAG-тің екі мүшесі кірді, алайда екі өкілі де 2010 жылы басқармадан шықты. "Caribana" сауда белгісінің иелігі туралы даудың салдарынан 2006 жылғы фестиваль "Торонто Кариб теңізінің карнавалы (Caribana)" деп жарнамаланды. 2009 жылы фестиваль "Scotiabank Caribana Festival" деп жарнамаланды, бұл CAG-дан сауда белгісіне талап қоюға әкелді, өйткені Caribana 1977 жылы тіркелген, лицензиялық келісімге қол жеткізуге жасалған сәтсіз әрекеттерден кейін. CAG CCC-нің мұрагер ұйымы болғандықтан, "Caribana" сауда белгісінің иесі болып табылады. 2011 жылы сауда белгісін бұзу туралы дауды реттегеннен кейін фестивальдің аты "Scotiabank Caribbean Carnival" деп өзгертілді. 2015 жылы Scotiabank демеушіліктен бас тартқанда атау "Toronto Caribbean Carnival" деп өзгертілді. 2019 жылы ЮНЕСКО-ның канадалық комиссиясы фестивальді ресми түрде мойындап, оны мәдени мұра мүлігі деп атады.

Атау талабы

"Карибана" атауын ұйымдастырушылар Канада, Кариб теңізі аймағы, мерекелік той-қуаныш пен шаттық сезімдерін білдіру үшін ойлап тапты. 2011 жылы Онтарио Жоғарғы соты Кариб мәдени комитетінің (CCC) ізбасарлары болып табылатын Caribana Arts Group (CAG) ұйымының "Карибана" атауына заңдық құқығы бар екенін растады.

Демеушілік

Фестивальдің алғашқы атау демеушісі Scotiabank болды (Scotiabank Caribana 2007 жылдан 2011 жылға дейін және Scotiabank Toronto Caribbean Carnival 2011 жылдан 2015 жылға дейін). 2015 жылдың қазан айында Scotiabank алты жылдық демеушіліктен кейін Торонтоның Кариб теңізі карнавалының шеруін демеушіліктен бас тартатынын хабарлады. Фестиваль 2017 жылға дейін атау демеушісіз жалғасты, содан кейін Peeks жаңа титулды демеуші болды және фестиваль Peeks Toronto Caribbean Carnival болып өзгерді. 2019 жылдың маусым айында Peeks-тің титулдық демеушілігі алынып тасталды және фестиваль 2019 жылға Торонто Кариб карнавалы деп аталды.

COVID-19-ға арналған баламалы форматтар

2020 және 2021 жылғы шаралар COVID-19 жаһандық пандемиясының салдарынан жойылды; осының нәтижесінде, ол 2020 жылдың 3 шілдесінде «виртуалды форматта» өтті. 2021 жылдың жазында пандемия кезіндегі шектеулерді ескере отырып, фестиваль тамаққа арналған шараға айналып, болат барапандар мен маскарадтық киімдер қосылды, ал әсем парадтың орнына фудтрак фестивалі ұйымдастырылды.

Экономика және әсері

Бұл Кариб аймағынан тыс жерде өтетін Нью-Йорк, Ноттинг-Хилл және Бостон сияқты алғашқы Кариб теңізі карнавалдарының бірі. Экономикалық зерттеулер фестивальдің жыл сайын Онтарио экономикасына шамамен 400 миллион доллар көмектесетінін, ал Федералдық үкімет ең көп пайда көретінін көрсетеді, сондай-ақ АҚШ-тан бір миллионнан астам адам қатысады. Қатысушылардың шамамен 72 пайызы бұрын Caribana фестиваліне қатысқан.