Кіріспе

Норвегиялық есептеу орталығы (NR, норвег тілінде: Norsk Regnesentral) – жеке, тәуелсіз, коммерциялық емес ғылыми-зерттеу қоры. NR Норвегияда және халықаралық деңгейде өнеркәсіптік, коммерциялық және мемлекеттік сектордағы кең ауқымды ұйымдар үшін есептеу және сандық әдістер саласында шартты зерттеу және әзірлеме жұмыстарын жүргізеді. NR қолданбалы статистика саласындағы Еуропадағы ең ірі зерттеу орталықтарының бірі болып табылады, ал оның жобалары қолданбалы және академиялық мәселелердің кең спектрін қамтиды. NR кеңселері Ослодағы Blindern университеттік кампусына жақын және Осло ғылым паркіне (Forskningsparken) іргелес орналасқан.

Тарих

NR 1952 жылы құрылған. 1970 жылға дейін қызметтің маңызды бөлігі басқа ұйымдар үшін математикалық есептеулер орындау болды. NR 1963 жылдан бері деректерді тарату саласында жұмыс істейді. Simula бағдарламалау тілі Оле Йохан Даль мен Кристен Найгаард және олардың зерттеу тобы 1962 және 1967 жылдар аралығында Ослодағы Норвегияның есептеу орталығында жасап шығарды. 1970 жылдан кейін NR әдістемелік зерттеу институты ретінде жұмыс істеді. 1985 жылы NR тәуелсіз институтқа айналып, 1988 жылы қазіргі орнына көшті. Ол 1973 жылдан бері Интернетпен, 1988 жылдан бастап АКТ қауіпсіздігімен, 1994 жылдан бастап мультимедиамен және 2005 жылдан бастап электрондық қосыммен жұмыс істейді. Ол 1982 жылы қашықтан зондтау, 1983 жылы геостатистика және мұнай, 1988 жылы теңіз ресурстары, 1994 жылы электр энергиясының бағасы және қаржы салаларында жұмыс істей бастады. NR қызметкерлері Оле Йохан Даль мен Кристен Найгаард 2001 жылы Тьюринг сыйлығын және 2002 жылы IEEE Джон фон Нейман медалін Simula 67 жобасын жасап, іске асыру арқылы объектіге бағытталған бағдарламалау тұжырымдамаларын енгізгені үшін алды. 2002 жылы NR тарихы туралы кітап, Norsk Regnesentrals historie 1952–2002 жарық көрді.

Ғылыми-зерттеулік инновациялық орталықтар

NR 2007-2014 жылдары «Инновациялық статистика» жобасын қабылдады, ал 2015-2024 жылдар аралығында «BigInsight» жобасын қабылдап отыр. «Инновациялық статистика» және «BigInsight» екеуі де Норвегия ғылыми-зерттеу кеңесінің қаржыландыруымен жұмыс істейтін инновациялық зерттеу орталықтары болып табылады.

NR-дің шеберлік сыйлығы

NR магистрлік сыйлығы жыл сайын Осло университетінің математика және информатика кафедраларында, сондай-ақ Норвегия ғылым және технология университетінің математикалық ғылымдар және компьютерлік ғылымдар кафедраларында ұсынылған магистрлік диссертацияларға беріледі. Бұл сыйлық алғаш рет 2009 жылы табысталды.