Кіріспе

Норвегиялық компьютер ғалымы Оле Йохан Даль (12 қазан 1931 – 29 маусым 2002) – норвегиялық компьютер ғалымы. Даль Осло университетінде компьютер ғылымының профессоры болды және Кристен Найгаардпен бірге Simula және объектіге бағытталған бағдарламалаудың аталарының бірі саналады.

Мансап

Даль Норвегияның Мандал қаласында дүниеге келген. Ол Финн Дальдың (1898–1962) және Ингрид Отилие Катинка Педерсеннің (1905–1980) ұлы. Жеті жасында отбасы Драммен қаласына көшіп келді. Ол он үш жасқа толғанда, бүкіл отбасы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Норвегияны Германия басып алғанда Швецияға қашып кетті. Соғыс аяқталғаннан кейін Даль Осло университетінде сандық математиканы оқыды. Даль Норвегияның ең көрнекті компьютер ғалымы ретінде қабылданады. Кристен Найгардпен бірге ол 1960 жылдары Норвегияның Есептеу орталығында (Norsk Regnesentral (NR)) Simula I (1961–1965) және Simula 67 (1965–1968) симуляциялық бағдарламалау тілдері аясында объектіге бағдарланған (ОО) бағдарламалаудың бастапқы идеяларын жасады, бұл ALGOL 60 тілінің кеңейтілген түрі және суперсеті ретінде басталды. Даль мен Найгард алғаш рет сынып, субсынып (ақпаратты жасыруға мүмкіндік беретін), мұрагерлік, динамикалық объект құру сияқты ұғымдарды жасады – бұл ОО парадигмасының барлық маңызды аспектілері. Объект – бұл бағдарламалық жүйедегі өздігінен толыққан компонент (деректер құрылымымен және оған байланысты процедуралармен немесе әдістермен). Бұл компоненттер бірігіп толыққан жүйені құрайды. Объектіге бағдарланған тәсіл қазіргі заманғы бағдарламалық жасақтаманы әзірлеуде кеңінен қолданылады, соның ішінде C++ және Java сияқты императивті бағдарламалау тілдері де осыған жатады. Ол 2001 жылы (Кристен Найгардпен бірге) жасаған еңбегі үшін Тьюринг сыйлығын алды. 2002 жылы Электр және электроника инженерлері институтының (IEEE) Джон фон Нейман медалімен (Кристен Найгардпен бірге) марапатталды және 2000 жылы Норвегияның Корольдік Сент-Олаф орденінің командирі атанды. Халықаралық Объектілік Технологиялар Ассоциациясы Даль-Найгард сыйлығын Дальдың есімімен атады.

Алғашқы еңбектері

IFIP Техникалық комитеті 2 ұйымдастырды, бағдарламалау тілдері; О. Й. Даль, конференция төрағасы.