Орта ғасырда тасталған ауылдар (DMV) – Ұлыбританиядағы ежелгі елді мекендер. 3000-нан астам ауылдар табиғи апаттар мен экономикалық өзгерістерден зардап шеккен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орта ғасырларда тасталған ауыл
Village abandoned during the Middle Ages
Ұлыбританияда қаңырап қалған ортағасырлық ауыл (DMV) – орта ғасырларда тасталған, көбінесе жер бетіндегі іздер немесе егін далаларынан басқа ешқандай белгі қалдырмаған бұрынғы елді мекен. Егер үштен кем тұрғын үй болса, ол жер тасталған деп есептеледі; үштен астам үй болса, ортағасырлық кіші ауыл деп саналады. Тек Англияда ғана 3000-нан астам мұндай ауыл бар деген болжам бар.
In the United Kingdom, a deserted medieval village (DMV) is a former settlement which was abandoned during the Middle Ages, typically leaving no trace apart from earthworks or cropmarks. If there are fewer than three inhabited houses the convention is to regard the site as deserted; if there are more than three houses, it is regarded as a shrunken medieval village. There are estimated to be more than 3,000 DMVs in England alone.
Басқа бос елді мекендер
Барлық жерлер ортағасырлық емес: ауылдар Англосаксон дәуірінен бастап 1960 жылдарға дейін созылған ұзақ кезеңде әртүрлі себептерден кішірейіп немесе толығымен жойылған.
Not all sites are medieval: villages reduced in size or disappeared over a long period, from as early as Anglo Saxon times to as late as the 1960s, due to numerous different causes.
Қашу себептері
Ғасырлар бойы елді мекендер табиғи құбылыстардың салдарынан тасталып қалды, мысалы, өзендердің арнасын өзгертуі немесе лайлануы, су тасқыны (әсіресе 13 және 14 ғасырларда), сондай-ақ жағалау және суаймақ эрозиясы немесе желмен әкелінген құммен көмілуі. Көптеген елді мекендер 14 ғасырдың ортасында қара өлімнен көз жұмған тұрғындарының салдарынан тасталып кеткен деп есептелді. Жұқпалы ауру Англияда 14 ғасырдың басында топырақтың тозуы мен аурулардың таралуынан басталган халық санының азаюын көбінесе жеделдеткенімен, көптеген DMV-лер 15 ғасырда тасталып қалғандай көрінеді. Осы кезеңде және басқа да саясаттар дәнді дақылдар мен көкөніс егілетін жерлерді қой шабуына арналған жайылымдарға айналдыруға мүмкіндік берді. Орта ғасырлық қырқалы-саңылаулы егіс жүйесі бүгінгі күнге дейін далаларда жақсы көрініп тұр. Жер иелерінің тиімді жүн саудасынан пайда алу ниетімен жерді пайдалану ережесін өзгертуі жүздеген ауылдың тасталып қалуына себеп болды. Кейіннен, аристократиялық әдет-ғұрыптарға сәйкес, ірі сарайлар, парктері мен ландшафтық бақтар салу үшін ауылдардың толығымен көшірілуіне немесе қиратылуына әкелді, осы арқылы жер иелері осы үрдіске қатыса алды: бұл процеске көбінесе парктеу немесе қоршау деп аталады.
Over the centuries, settlements have been deserted as a result of natural events, such as rivers changing course or silting up, flooding (especially during the wet 13th and 14th centuries) as well as coastal and estuarine erosion or being overwhelmed by windblown sand. Many were thought to have been abandoned due to the deaths of their inhabitants from the Black Death in the mid 14th century. While the plague must often have greatly hastened the population decline, which had already set in by the early 14th century in England because of soil exhaustion and disease, most DMVs actually seem to have become deserted during the 15th century. At this time, and other policies allowed land traditionally cultivated for cereals and vegetables to be transformed into pastures for sheep. The medieval ridge and furrow cultivation pattern remains evident in fields, even until today. This change of land use by landowners, which was to take advantage of the profitable wool trade, led to hundreds of villages being deserted. Later, the aristocratic fashion for grand country mansions, parks and landscaped gardens led to whole villages being moved or destroyed to enable lords of the manor to participate in this trend: a process often called emparkment or enclosure.
Мысалдар
Мүмкін, Англиядағы ең танымал қараусыз қалған ортағасырлық ауыл Солтүстік Йоркширдегі Уаррам Персиде, себебі 1948 және 1990 жылдар аралығында оның табылғаннан бастап жүргізілген ауқымды археологиялық қазбалардың нәтижесінде зерттелді. Оның қираған шіркеуі мен бұрынғы балық шаруашылығы әлі де көрініс тапқан. Нортгемптонширде шамамен 100 ауылды қараусыз қалған деп жіктеуге болады: олардың көпшілігі туралы мақалалар бар, мысалы, Онли, Алторп, Канонс Эшби, Черч Чарвелтон және Котон, сондай-ақ Факстон, Глендон, Снорскомб, Вольфхампкотт және Уитмел. Линкольнширдегі Гейнсторп және Берретте де осындай мысалдардың қатарында.
Perhaps the best known deserted medieval village in England is at Wharram Percy in North Yorkshire, because of the extensive archaeological excavations conducted there between its discovery in 1948 and 1990. Its ruined church and its former fishpond are still visible. In Northamptonshire, around 100 villages can be classified as deserted: there are articles relating to many of them, such as Onley, Althorp, Canons Ashby, Church Charwelton and Coton along with Faxton, Glendon, Snorscombe, Wolfhampcote and Wythmail. Other examples are at Gainsthorpe and Burreth in Lincolnshire.