Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жоғары жылдамдықты желілік принтер, 1959 жылы пайда болған және 1970-ші жылдарға дейін қолданылған.
High speed line printer, introduced in 1959 and used into the 1970s
IBM 1403 желілік принтері 1959 жылы IBM 1401 компьютерімен бірге енгізілді және IBM өнімдерінің қатарында ерекше ұзақ қызмет етті.
The IBM 1403 line printer was introduced as part of the IBM 1401 computer in 1959 and had an especially long life in the IBM product line.
Сипаттама
Бастапқы модель минутына 600 жол мәтін басып шығара алады және бос жолдарды секундына 75 дюймге дейін (190 см/с) өткізіп жібере алады, ал 3-модель минутына 1400 жолға дейін басып шығарады. Стандартты модельде 120 баспа орны бар. Қосымша 12 орын опция ретінде қол жетімді. Таспа мен қағаздың алдында 15 данаға дейін символдар тізбегі көлденең айналады. Қағаздың артына дәл уақытында балғамен соққы беріп, қасында өтетін символдарды басып шығарады. Кейінгі модельдерде баспа тізбегі баспа пойызымен ауыстырылады; баспа элементтері тізбекке орнатудың орнына рельске орналастырылады. 1403 тізбегі немесе пойызында 240 символ бар, бірақ көптеген қайталаулар бір жолды бір толық айналым үшін қажетті 0,4 секундтан кем уақытта басып шығаруға мүмкіндік береді. Бастапқы стандартты "А" тізбегінде әрқайсысы бес рет қайталанатын 48 түрлі символ бар. Кейінгі модельдерде қолданылатын "көмектес символдар жинағы" нұсқасы бірдей 48 символды басып шығарады, бірақ олардың саны өзгереді: 10 цифр әрқайсысы сегіз рет, 26 үлкен әріп әрқайсысы төрт рет, ал 12 арнайы символ – * % $ / & # @ ⌑ ⧧ – сегіз (алғашқы төрт), төрт (ортадағы төрт) немесе екі (соңғы төрт символ) рет пайда болады. Басқа символдар жинақтары үшін арнайы тізбектер немесе пойыздар тапсырыс бойынша беріледі. Мысалы, ғылыми қолданушылар сол жақ жақша, оң жақша және плюс белгісін проценттік белгісі (%), ромб (⌑) және амперсанд (&) орнына қолдана алатын тізбекті пайдалана алады. Сандар тізбегінде тек 16 символдың әрқайсысынан 15 дана бар. Жалпы мәтінге арналған "T" тізбегінде үлкен және кіші әріптерді, сондай-ақ көптеген арнайы символдарды қамтитын 120 символдың екі данасы бар. Түрлі-түсті лента – баспа аймағының енімен тең ұзын орама, ол баспа тізбегі мен қағаздың арасында орналасады. Орама екі бөліктен тұрады: беруші орама және қабылдаушы орама. Баспа кезінде орама үнемі оралып және кері оралады. IBM-нің сол кездегі көптеген принтерлері сияқты, 1403 тракторлық тамақтану үшін перфорацияланған жиектері бар желдеткішпен бүктелген қағазды пайдаланады. Бағдарламалық басқарумен тасымалдағыш бақылау таспасы немесе кейінірек буфер түрдің ұзындығын және жаңа бетке басып шығаруды бастайтын түрдің жолын анықтайды, осылайша әртүрлі өлшемдегі қағазды пайдалануға болады. Принтердің үстіне басу мүмкіндігін пайдаланып, сұр шкаланың көптеген эквиваленттерін жасауға болады. Көптеген кескіндер сканерленді, мәтінге айналдырылды және осылайша 1403 принтерінде қайта жаңғыртуға болады, ең танымал мысал – Мона Лиза. Бұл машиналар, әсіресе қақпағы ашық болғанда, шулы жұмыс істейді. Мәтін басылған кезде танымал музыка ойнату үшін баспа балғаларының уақытын пайдаланып, мәтін жасауға болады.
The original model can print 600 lines of text per minute and can skip blank lines at up to 75 inches per second (190 cm/s), while the model 3 can print at up to 1400 lines per minute. The standard model has 120 print positions. An additional 12 positions are available as an option. A print chain with up to 15 copies of the character set spins horizontally in front of the ribbon and paper. Hammers strike the paper from behind at exactly the right moment to print a character as it goes by. In later models, the print chain is replaced by a print train; print slugs instead of being mounted on a chain are placed in a track. The 1403 chain or train contains 240 characters, however numerous duplications allow a line to be printed in less than the 0.4 s required for one full rotation. The original standard "A" chain contains 48 different characters, repeated five times each. A "preferred character set" variant used in later models prints the same 48 characters, but varies the number of appearances: 10 digits appear eight times each, 26 upper case letters appear four times each, and 12 special characters , * % $ / & # @ ⌑ ⧧ appear eight (first four), four (middle four) or two (last four characters) times each. Special chains or trains can be ordered for other character sets. Scientific users, for example, can use a chain that has the left parenthesis, the right parenthesis, and the plus sign in place of the per cent sign (%), the lozenge (⌑), and the ampersand (&). The numerics chain has 15 copies each of only 16 characters. The "T" chain for general text has two copies of 120 characters, including upper and lower case letters and numerous special symbols. The ink ribbon is a long roll the width of the print area positioned between the print chain and the paper. The roll comes in two parts: the feeder roll and take up roll. The roll is constantly wound and rewound during printing. Like most IBM printers of the era, the 1403 uses fan folded paper with perforated edges for tractor feeding. A carriage control tape or, later, a buffer, under program control, specifies form length and the form line where printing on a new page is to begin so that paper of various sizes can be used. The overstrike capability of the printer can be used to generate a wide range of grey scale equivalents. Many images have been scanned, converted to text and therefore can be reproduced on the 1403, most notably the Mona Lisa. These are noisy machines, especially when the cover is raised. It is possible to create text that uses the timing of the print hammers to generate desired frequencies and thus play recognizable music when that text is printed.
Тарих
1403 үлгісін енгізуге дейін IBM принтерлері бастапқыда есептеу машиналарының желісі үшін әзірленген технологияны пайдаланды. 402 және 405 модельдерінде типтік таяқшалар қолданылды. Бұл – әр басылым орнына бір-бірден тік таяқшалар. Әр таяқшаның ені бір таңбаға тең, алдыңғы бетіне бүкіл әліпби, сандар мен символдар немесе тек сандар мен символдар бір бағанда қалыптастырылған. Басып шығару кезінде әр таяқша қағазға қарама-қарсы дұрыс таңбаға дейін көтеріледі, содан кейін таяқша қағазға қарай итеріледі, нәтижесінде дұрыс сан немесе әріп таспаға басылып, қағазда стандартты теру машинасының шрифттерімен із қалдырады. Бұл әрекет салыстырмалы түрде баяу болды, себебі әр таяқшаны дұрыс орынға көтеруге және келесі жолды басып шығаруға дайындалу үшін төмен түсіруге уақыт кетті. 407 модельінде әр типтік таяқша әріптік дөңгелекпен алмастырылды, мұнда әріптер сыртқы жиегінде орналасқан. Басып шығару үшін әр дөңгелек дұрыс таңбалық орынға бұрылады, содан кейін бүкіл дөңгелек қағазға соғылу үшін алға жылжытылады. Бұл әрекет біршама жылдам, себебі дөңгелектер таяқшалардан жеңіл және жылдам орналасады, бұл минутына 150 жолға дейін басып шығаруға мүмкіндік береді. Бұл кейінгі басып шығару стандарттарымен салыстырғанда баяу болғанымен, электромеханикалық есептеу машиналарының перфокарталарды оқу және негізгі арифметикалық функцияларды орындау жылдамдығы, жылдам басып шығару жылдамдығының қажеттігін жойды. IBM 1132 – бұл технологияны пайдаланған IBM өндірген соңғы принтер болды. Алайда, жылдам компьютерлер пайда болған кезде, карталарды оқу, магниттік таспа және алғашқы дискілердің жылдамдығы, сондай-ақ жаңа, жоғары жылдамдықты транзисторлық тізбектер өңдеуді әлдеқайда жоғары жылдамдықпен жүзеге асыруға мүмкіндік берді, ал нәтижелі өнімділікке сәйкес келетін жылдам басып шығару механизмі қажет болды. IBM 701 сияқты IBM-нің алғашқы компьютерлері бұрынғы электромеханикалық есептеу машиналарына қарағанда жоғары жылдамдықты есептеу үшін жасалды. Олар жоғары жылдамдықты басып шығаруға қажеттілік білдірмеді, себебі үлкен есептеулердің нәтижесі өте аз басылған материалды құрады. 1403 енгізілген кезде IBM компьютерлер желісі негізінен «ғылыми» және «бизнес» екі бағытқа бөлінген еді. Алайда, жаңа компьютерлер әртүрлі мақсаттарда қолданыла бастағандықтан, бір құрылғыдан әртүрлі таңбаларды, соның ішінде үлкен және кіші әріптерді басып шығару қажеттігі туды. Типтік таяқшалар мен типтік дөңгелектерде таңбалар жиынтығын өзгерту қиын. 1403-те қолданылатын тізбекті принтердің пайда болуы тізбекті құрастырманы бірнеше минут ішінде алып тастауға және ауыстыруға мүмкіндік берді. Қақпағы ашық күйде, басып шығару блогы босатылып ашылады, тізбектің алдыңғы жағын жауып тұрған таспа орамасы алынып тасталады, содан кейін басып шығару тізбек құрастырмасын босатып, көтеруге болады. Алғаш рет енгізілгенде, 1401 компьютер жүйесі, принтерімен бірге, айына 6500 долларға жалға алынды (2017 жылы 54000 долларға тең), ал IBM алғашқы айда 3000 тапсырыс алды.
Prior to the introduction of the model 1403, IBM printers utilized technology originally developed for their line of accounting machines. Models 402 and 405 use type bars. These are vertical bars, one for each print position. Each bar is one character wide with either the entire alphabet, including numerals and symbols, or just numerals & symbols only, molded into the front surface, in a single column. In printing, each bar is raised up until the correct character for that print position is opposite the paper, whereupon the bar is pushed toward the paper, so that the correct numeral or letter pressed against the ribbon, striking the paper much the way type slugs leave an impression on paper in a standard typewriter. This action is relatively slow, as it took time for each bar to be brought up into the correct position and then drop back down in preparation to print the next line. In the model 407, each type bar is replaced with a type wheel, with the characters along the outside edge. To print, each wheel is rotated to the correct character position, then the entire wheel is pushed forward to strike the paper. This action is somewhat faster because the wheels are less massive than the bars and can be positioned more rapidly, allowing printing at up to 150 lines per minute. Although this is slow by later printing standards, the speed at which electromechanical accounting machines can read punched cards and perform their basic arithmetic functions means that no faster printing speeds are needed. The IBM 1132 was the last printer manufactured by IBM to use this technology. When faster computers were developed, however, the speed of card reading, magnetic tape, and early disk drives, along with newer high speed transistorized circuits, means that processing can be done at a much higher speed, and a faster print mechanism is needed to match the resulting productivity. IBM's early computers, such as the IBM 701, were developed for higher speed calculation than was possible with earlier electromechanical calculating machines. They did not have a demand for high speed printing, as the results of massive calculations produced very little printed output. Around the time that the 1403 was introduced, IBM's line of computers had been largely divided into two lines, "scientific" and "business." However, as newer computers were being used for a greater variety of purposes, there was a need to print a greater variety of characters from a single device, including upper and lower case alphabets. With type bars and type wheels, changing character sets is impractical. The advent of the chain printer, as used in the 1403, allows the type chain assembly to be removed and replaced within a few minutes. With the cover open, the print unit is unlatched and swung open, the ribbon roll covering the front of the chain is removed, whereupon the print chain assembly can be unlatched and lifted out. When it was first introduced, the 1401 computer system, of which the printer was a part, leased for $6500 per month (equivalent to $54,000 in 2017) and IBM received 3000 orders in the first month.
Технология
Тізбекті басып шығару бір жиын таңбалардың қағаздың алдыңғы бетімен көлденең бағытта жоғары жылдамдықпен өтуіне мүмкіндік береді, ал қағаздың толық енімен созылған лента тізбек пен қағаздың алдыңғы жағы арасынан тік өтеді. Таңбаларды қағазға басудың орнына, қағаздың артындағы жеке соққылар (әрқайсысы 120 немесе 132 бағанға арналған) қағазды артқа итеріп, сол жердегі қағаздың алдыңғы бетін таңбаның артындағы лентаға қарай жылжытады, нәтижесінде қағаз таңбаға соғылады, бұрынғыдай таңба қағазға соғылмайды. Әрбір соққыны күшті электромагнит қозғалтады, оның орамдары жоғары ток күшін қосады, соның арқасында соққы бірнеше миллисекунд ішінде қағазға соғылып, тізбектегі дұрыс таңбамен дәл уақытында кездесе алады. Қағаздағы бағандар стандартты теріскеш машинасының жиілігімен – 10 таңбаға 1 дюйм, немесе 0,1 дюймге бір бағанмен орналасады. Тізбектегі таңбалардың арақашықтығы 0,1505 дюймды құрайды, сондықтан тізбектің әрбір 0,001 дюймға қозғалғанда жаңа таңба басып шығару бағанымен сәйкес келеді. Секундына 7,5 фут жылдамдықпен қозғалғанда, бір соққы шамамен 11,1 секунд сайын атылуы мүмкін, бірақ олар ешқашан толық синхронды болған емес.
Chain printing allows a single set of characters to pass horizontally across the front of the paper at high speed, with a ribbon the full width of the paper passing vertically between the chain and the front of the paper. Instead of pressing the characters toward the paper, individual type hammers behind the paper, one for each column on the page (120 or 132), push the paper from behind, causing the front of the paper at that spot to push forward into the ribbon with the character behind it, causing the paper to strike the character, rather than the other way around, as had been done in the past. Each hammer is moved by a powerful electromagnet, with its coil connected to a high current drive circuit, such that the hammer can be forced out to hit the paper within only a few milliseconds, at exactly the right time to strike the correct character on the chain as it came by. The columns on the paper are spaced at the standard typewriter pitch of 10 characters per inch, 0.1″ per column. The characters on the chain are spaced 0.1505″ apart, so that for each 0.001″ movement of the chain, a new character aligns with a print column. Moving at 7.5 feet per second, one hammer might fire each 11.1, but they were never exactly simultaneous.
IBM 1404 (Білім беру жүйесі)
1404 принтері – IBM 1403 принтерінің барлық негізгі мүмкіндіктерімен бірге, перфокарталар сияқты карталық құжаттарды басып шығару қабілетіне ие IBM әсерлі принтері. 1404 үздіксіз қағаздарға минутына 600 жол, ал карталарға минутына 800 дана басып шығара алады. Механизмі 51 бағаннан толық 80 бағанға дейінгі карталарды өңдей алады және бір уақытта екі картаны басып шығару мүмкіндігі бар. Бір картаға дейін 25 жол басылуы мүмкін. Принтер карталарды түсіндіре де алады, яғни картаны оқып, оған перфорацияланған мәліметтерді басып шығарады. 1404 алғаш рет 1960 жылы IBM 1401 есептеу жүйесі үшін қосымша құрылғы ретінде ұсынылды. Кейіннен IBM 2821 басқару блогы арқылы System/360 жүйесіне де қосылу мүмкіндігі болды.
The 1404 printer is an IBM impact printer with "all the basic features of the IBM 1403 Printer," with the added ability to print on card documents, such as punched cards. The 1404 can print on continuous forms at 600 lines per minute, and on cards at 800 cards per minute. The mechanism can handle cards ranging from 51 columns to a full 80 columns, and can print cards two at a time. Up to 25 lines can be printed on a card. The printer can also interpret cards, that is, read the card and print what was punched. The 1404 was originally introduced in 1960 as a peripheral for the IBM 1401 computing system. It was later able to attach to a System/360 through an IBM 2821 control unit.
IBM 1416-ның
IBM 1416 – 1403 N1 моделімен бірге енгізілген және IBM 3203 моделімен де қолданылатын алмастырылатын таңбалар жинағы картриджі. Бұл, принтер байланысқан әріптер тізбегін пайдаланудың орнына, байланыспаған әріптер жинағын қолданады дегенді білдіреді. Картридж операторға принтерде қолданылатын қаріптерді және/немесе әріптер жиынтығын өзгертуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, ерекше әріптері бар жеке таңбалар жинағын жасауға болады. IBM 1403 модельдерінің 2-ші және 7-ші нұсқаларында алмастырылатын таңбалар жинағы картриджі адаптері деп аталатын мүмкіндік бар, ол операторға әртүрлі қаріп немесе әріптер жиынтығы бар тізбекті картриджді оңай алып тастауға және орнатуға мүмкіндік береді, бірақ бұл мүмкіндіктің жеке машина түрі жоқ.
The IBM 1416 is an interchangeable train cartridge introduced with the 1403 N1 and also used with the IBM 3203. This means instead of using a chain of linked characters, the printer uses a train of unlinked characters. The cartridge allows the operator to change the font and/or character set arrangement being used by the printer. It is also possible to create a custom train with unique characters. Note that while the IBM 1403 Models 2 and 7 do offer a feature known as the Interchangeable Train Cartridge Adapter, which allows the operator to easily remove and insert a chain cartridge with a different font or character set arrangement, this feature does not have a separate machine type.