Қыздар күші: Әйелдерді қадірлеу және әлеуметтік өзгерістер

Кіріспе

Әйелдерді күшейтуге шақыратын ұран басқа тақырыптар

"Қыздар күші" – әйелдердің күшейтуіне, тәуелсіздігіне, сенімділігі мен күш-қуатына шақыратын және оны дәріптейтін ұран. Бұл ұранның авторлығы 1991 жылы "Бикини Килл" #2: Girl Power деп аталатын журнал шығарған АҚШ панк-тобы "Бикини Киллге" тиесілі. Кейіннен 1990-шы жылдардың ортасында британдық "Spice Girls" тобы оны кеңінен танымал етті. "Rolling Stone" журналының мәліметінше, "Spice Girls" тобының "қыздар күші" термині Миллениал ұрпағының қалыптасуына ықпал еткен маңызды мәдени белгілердің бірі болды, әсіресе 1990-шы жылдардағы балалық шақтарында. Алайда, 2000-шы жылдардың соңында ересек Миллениалдардың пісіп-жетілуімен бірге, 2020-шы жылдардағы Z ұрпағының пісіп-жетілуіне байланысты, нақты әлемдегі сексизмге қарсы күресу маңыздырақ болды және бұл ұранға деген қызығушылық азайды. Бір жыл өткен соң топ "Girl Power" деген жаңа тақырыппен "Bikini Kill" журналының екінші санын жариялады. Топтың жетекші әншісі Кэтлин Ханна бұл ұранның "Black Power" ұранынан шабыттанғанын айтты. "Жас әйелдік: қыздық, билік және әлеуметтік өзгерістер" кітабының авторлары бұл термин 80-ші жылдардағы афроамерикандық әйелдердің, хип-хоп мәдениетінің тілінен, "Сен керемет қызсың!" деген сөздерден де шабыт алғанын айтады. Бұл термин 90-шы жылдардың басында және ортасында панк мәдениетінде кеңінен танымал болды. "The Rolling Stone Encyclopedia of Rock & Roll" журналы бұл ұранды жасаған журналды былай сипаттайды: "Олардың феминистік фан-журналы "Bikini Kill"-де музыкадағы және одан тыс жасөспірім әйелдер үшін маңызды мәселелерді көтерді; топ бұл идеяларды іс жүзіне асырды. "Бикини Килл" панк жанрындағы кейбір стереотиптерге қарсы тұрғаны үшін танымал болды; мысалы, әйелдерді алдыңғы қатардан итеруге болмайды деп, адамдарды сахнаның қабырғасына шабуға шақырды, сондай-ақ әйелдерді микрофонға шақырып, сексуалдық зорлық-зомбылық туралы әңгімелеуге мүмкіндік берді". Кейде бұл фраза "riot grrrl" сөзінің жазылуына сәйкес "grrrl power" деп жазылады. Өз музыкасында бұл ұранды қолданған тағы бірнеше музыканттар бар, олардың ішінде Уэльстің "Helen Love" тобы, олардың 1992 жылғы "Formula One Racing Girls" әнінде хор ретінде қолданылған, және 1995 жылы "Girl Power" атты альбом мен сингл шығарған "Shampoo" поп-панк дуэті бар.

Girl power is a slogan that encourages and celebrates women's empowerment, independence, confidence and strength. The slogan's invention is credited to the US punk band Bikini Kill, who published a zine called Bikini Kill #2: Girl Power in 1991. It was then popularized in the mainstream by the British girl group Spice Girls in the mid 1990s. According to Rolling Stone magazine, the Spice Girls' usage of "girl power" was one of the defining cultural touchstones that shaped the Millennial generation, particularly during their childhood in the 1990s. However, since the maturing of older Millenials in the late 2000s, it has increasingly been dropped in favor of challenging real world sexism that has become mainstream as of Generation Z's maturing of the 2020s. A year later the band published the second issue of their Bikini Kill zine, with the new subtitle Girl Power. The band's lead singer, Kathleen Hanna, said it was inspired by the Black Power slogan. The authors of Young Femininity: Girlhood, Power and Social Change argue that the term also draws inspiration from 80s Black female, hip hop vernacular, "You go girl". The term became popular in the early and mid 90s punk culture. The Rolling Stone Encyclopedia of Rock & Roll credits the zine with coining the slogan: "In their feminist fanzine Bikini Kill they articulated an agenda for young women in and outside of music; the band put those ideas to practice. Bikini Kill earned a reputation in the punk underground for confronting certain standards of that genre; for example, asking people to slam at the side of the stage, so that women would not get pushed out of the front, and inviting women to take the mic and talk about sexual abuse." The phrase is sometimes sensationally spelled "grrrl power", based on the spelling of "riot grrrl". Some other musical artists who have used the slogan in their music are Welsh band Helen Love, with it appearing in the chorus of their 1992 song "Formula One Racing Girls", and pop punk duo Shampoo, who released an album and single titled Girl Power in 1995.

Spice Girls тобы

Британдық поп-квинтет Spice Girls 1990 жылдардың ортасында бұл ұстанымды кең жұртшылыққа таныстырды. Spice Girls тобының "қыздар күші" түсінігі әйелдер арасындағы мықты және адал достыққа ерекше мән берді. Кейбір сарапшылар Spice Girls-ті 1990 жылдары феминизмді қайта жандандырғаны үшін құрметтейді, ал "қыздар күші" ұстанымы олардың жас жанкүйерлері үшін феминизмге бастау болды. Дегенмен, кейбір сыншылар "қыздар күші" идеясын тек тауарлық тактика деп есептеді, ал басқалары сыртқы келбетке артық көңіл бөлініп, өзіне сенімсіз немесе ықпалданатын жастарға кері әсер ететініне алаңдады. Дегенмен, бұл фраза мәдени құбылысқа айналып, миллиондаған қыздардың ұраны ретінде қабылданып, тіпті Оксфорд ағылшын тілінің сөздігіне енді. Авторы Райан Доусон бұл тұжырымды былай қорытындылады: "Spice Girls британдық мәдениетті соншалықты өзгертті, қазір "Қыздар күші" ешқандай ерекшелік тудырмайды". 2018 жылы Rolling Stone журналы Spice Girls тобының "қыздар күші" брендін "Мыңжылдық 100" тізіміне енгізді – бұл тізімде Мыңжылдық ұрпағын қалыптастырған 100 адам, музыка, мәдени нышандар мен қозғалыстар бар.

Шәкіртақы

2002 жылы жазған "Girl Heroes: The New Force in Popular Culture" кітабында Сьюзан Хопкинс "қыздар күші", "Spice Girls" тобы және 20-шы ғасырдың соңындағы әйел-батырлар арасындағы байланыс туралы пікір білдірді. 2012 жылы Ребекка Хейнстің "Growing Up With Girl Power" кітабында "қыздар күші" фразасы және онымен байланысты "Spice Girls" және әйел-батырлар сияқты бұқаралық ақпарат құралдары, riot grrrl қозғалысының бастапқы мақсатын жұмсарып, бұл фразаның ықпалын әлсіреткені анықталды. Бұл, қыздардың нақты күшеюіне көмектесуден гөрі, күшті болу идеясын маркетингтік мақсатта пайдалану және сату туралы болды. Бұл ұран академиялық зерттеулерде де талданды, мысалы, Баффиді зерттеулерде. Айрин Каррас "Үшінші толқынның соңғы қызы: Баффи вампирді өлтіруші" еңбегінде бұл құбылысты үшінші толқын феминизмімен байланыстырады. Франсис Эрли мен Кэтлин Кеннеди "Афинаның қыздары: Теледидардағы жаңа әйел жауынгерлері" кітабының кіріспесінде "қыздар күші" мен танымал мәдениеттегі әйел-жауынгерлердің "жаңа" бейнесі арасындағы байланыс бар екенін айтады.

Сын

Коммуникация ғалымы Дебби Гинг «қыздар билігі» идеалын сынап, оны жас балаларды, әсіресе қыздарды сексуалдаумен байланыстырды. Әлеуметтанушы Эми МакКлюр қыздар күшіне тым көп үміт артудан сақтандырады. Ол былай дейді: «Тұтынушылыққа негізделген идеология ешқашан революциялық әлеуметтік қозғалыс бола алмайды. Бұл революциялық қозғалыс сияқты көріну – қауіпті өтірік, оны маркетологтар ғана емес, біздің өзіміз де қуана таратып жүрміз». Ребекка Хейнс де «қыздар билігінің» коммерциялық функциясы үшін сынады, «Әйелдерді зерттеуде» (Women's Studies in Communication) оның «қыздардың жеке мүдделеріне зиян келтіріп, корпоративтік мүдделерге қызмет ету арқылы теңдікке жұмыстың нағыз мағынасын жоққа шығарады» деп дәлелдеді және оны «тауарлық феминизмнің жаңартылған нұсқасы» деп атады. Бұл терминнің бастауы қара күш пен қара хип-хоп мәдениетімен байланысты болғанына қарамастан, Раиса Альварадо «қыздар билігі» қозғалысы «ақ, орта және жоғарғы тапқа жататын қыздарға пропорционалды түрде көбірек назар аударады» деп санайды. Сонымен қатар, Альварадо «халық мәдениетінде таратылатын қыздар билігі туралы әңгімелер неолибералдық, постфеминистік және постжарықшылдық көзқараспен қаруланған, беделді қыздардың бейнесі арқылы ақ нәсілділікті дәріптейді» деп мәлімдейді. «Жас әйелдік» кітабының авторлары Синика Аапола, Марнина Гоник, Джо Кэмплинг және Анита Харрис «қыздар билігі» қозғалысының «негізінен ақ нәсілді орта тапқа жататын жас әйелдердің мүддесіне қызмет ету үшін қара нәсілді әйелдердің күші, қабілеті және әрекеттерінің бейнелерін мен идеяларын қолданады» деп атап өтті. Бұл тұжырым «қыздар билігі» арқылы бейнеленді: кішкентай қыздар өскенде қалаған нәрселеріне ие бола алады. Бірақ Барбидің имиджі де қыздардың өзін тануына шектеулі мүмкіндіктер ұсынады, бұл кез келген «қыздар билігі» тақырыбының әлеуетін кемітеді. Қыздарға қатысты «қыздар билігінің» салдарына алаңдаушылықтардан бөлек, кейбір сыншылар оны әйелдердің қолдануына да күмән келтірді. Мысалы, The Guardian газетінің Хана Джейн Паркинсон «қыздар билігі» терминін «өзін феминист деп санауға және теңдік принциптерін қорғауға сенімдірек сезінетін жас әйелдер» жасырыну үшін пайдаланатын нәрсе деп сынады. Ол бұл фразада «қыз» сөзінің болуын сынап, оның ересек әйелдерге де «қыз» деген атауды қолдануға ынталандырады деп айыптады.

The communications scholar Debbie Ging was critical of the "girl power" ideals, and linked it to the sexualisation of younger children, girls in particular. The sociologist Amy McClure warns against placing too much hope on girl power as an empowering concept. She says, "An ideology based on consumerism can never be a revolutionary social movement. The fact that it appears to be a revolutionary movement is a dangerous lie that not only marketers sell to us but that we often happily sell to ourselves." Rebecca Hains also criticized mainstream "girl power" for its commercial function, arguing in Women's Studies in Communication that it "undermines true work towards equality, serving corporate interests at the expense of girls' personal interests," and called it an "updated version of 'commodity feminism.'" Despite the term's origins in Black Power and Black hip hop, Raisa Alvarado argues that the Girl Power movement "disproportionately centers white, middle and upper class girls." Further, Alvarado claims that "the ethos of girl power discourses, as propagated in popular culture promote whiteness via neoliberal, postfeminist, and postrace representations of empowered girlhood." Young Femininity authors Sinikka Aapola, Marnina Gonick, Jo Campling, and Anita Harris note that the Girl Power movement "appropriat[es] images and discourses of black women's strength, power and agency to serve a mainly white middle class young women" agenda. embodied this concept of "girl power": that little girls can be anything they want when they grow up. Arguably, Barbie's image also presents narrow options with which girls can identify, limiting the potential of any "girl power" themed line. In addition to concerns about girl power's implications for girls, some critics questioned its use by women. For example, Hannah Jane Parkinson of The Guardian criticized the term "girl power" as something "young women [that] are feeling more confident about calling themselves feminists and standing up for principles of equality" hide behind. She denounced the phrase for including the word "girl", claiming it encouraged the application of the term "girl" to adult women.